De Koerdische Vrijheidsbeweging verklaarde in haar verklaring van 5 mei dat het vaststellen van de status van de leider van het Koerdische volk een onmisbare voorwaarde is. Dit is immers de belangrijkste kwestie die tussen de staat en Imralı moet worden opgelost. Zonder deze stap kunnen er geen echte verdere stappen volgen. Wat zijn bedoelingen ook mogen zijn, Devlet Bahçeli lijkt deze realiteit te hebben onderkend toen hij zei dat de statuskwestie moet worden opgelost.
De kwestie van het vaststellen van de status van Abdullah Öcalan, die door de Koerden “hun leider” wordt genoemd, houdt rechtstreeks verband met de erkenning van de Koerdische politieke wil. Als de politieke wil erkend moet worden, dan moet ook zijn status worden vastgesteld en moet hij officieel als gesprekspartner worden erkend. Deze kwestie is onlosmakelijk verbonden met de vraag of het Koerdische bestaan zelf erkend zal worden. Als de politieke status en de status van officiële gesprekspartner niet worden erkend, blijft het Koerdische bestaan zelf onerkend. Als de status wordt vastgesteld en de status van gesprekspartner wordt geformaliseerd, zou dit neerkomen op erkenning van het Koerdische bestaan. In die zin is de statuskwestie de sleutel tot het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces. Met deze sleutel kan het slot van een eeuwenlang beleid van ontkenning en vernietiging worden geopend.
Welke oplossing, of welke vooruitgang in die richting, kan er worden besproken zonder erkenning van het Koerdische bestaan en de politieke wil? Als de Turkse staat werkelijk een oplossing nastreeft, dan moet ook de status van de leider van het Koerdische volk, die symbool staat voor de erkenning van het Koerdische bestaan en de politieke wil, worden erkend. Zonder een dergelijke erkenning kunnen er geen politieke of juridische stappen worden gezet die daadwerkelijk de weg vrijmaken voor een oplossing van de kwestie. Het aannemen van bepaalde wetten voordat de kwesties van de status en de erkenning van de officiële gesprekspartner zijn opgelost, zou neerkomen op uitsteltactieken of een andere vorm van speciaal oorlogsbeleid. Om deze reden moet de statuskwestie met de grootst mogelijke ernst worden behandeld en moet iedereen zijn verantwoordelijkheid nemen om de verwezenlijking ervan te waarborgen. Alleen op deze manier kan het Vredes- en Democratisch Maatschappijproces werkelijk worden omarmd.
Nadat de Koerdische Vrijheidsbeweging haar verklaring had afgegeven, zei Devlet Bahçeli dat de statuskwestie moet worden opgelost. De Partij voor Gelijkheid en Democratie van het Volk (DEM-partij) stond positief tegenover deze benadering. Ook degenen die het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces steunen, reageerden niet negatief op deze opmerkingen. Het gaat er natuurlijk om of deze verklaringen worden gevolgd door concrete actie.
Toen de kwestie van de status in het publieke debat kwam, begonnen kringen die tegen het proces waren onrustig te reageren. Dit zijn openlijk anti-Koerdische kringen. Ze verzetten zich tegen alles wat met Koerden te maken heeft. Hun enige doel is de vernietiging van het Koerdische volk. Er zijn ook mensen die deze vijandigheid op een meer indirecte manier uiten. Tijdens deze debatten over de status verklaarde de regeringsgezinde krant Turkey: „Er is geen status“, waarmee deze anti-Koerdische houding openlijk tot uiting kwam. Of dit verslag volledig juist is, blijft onduidelijk. Een figuur van de regerende Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) zou naar verluidt hebben gezegd: “Er is geen status, alleen een lijn.” Dezelfde figuur betoogde dat Abdullah Öcalan, die door de Koerden “hun leider” wordt genoemd, slechts een gevangene is en daarom geen politieke status kan bezitten.
Toch sprak dezelfde persoon ook over het tot stand brengen van een telefoonverbinding tussen Imralı en Kandil. Wat zou een verbinding tussen Imralı en Kandil precies betekenen? Als er al een de facto dialoog bestaat, waarom wordt deze dan nog steeds niet geformaliseerd? Het tot stand brengen van een telefoonverbinding tussen Imralı en Kandil zou op zich geen betekenisvolle stap zijn. In het huidige stadium zou noch Imralı, noch Kandil een dergelijke regeling accepteren.
Volgens onze informatie bestaat er al telefonisch contact tussen vertegenwoordigers van de staat en vertegenwoordigers van Kandil buiten de regio Kandil zelf. Er zijn zelfs beweringen – hoewel we die niet onafhankelijk kunnen verifiëren – dat staatsfunctionarissen en vertegenwoordigers van Kandil buiten Kandil bijeenkomsten hebben gehouden. De kwestie van de status en de erkenning van officiële gesprekspartners is niet louter een procedurele aangelegenheid. Het gaat om de erkenning van het Koerdische bestaan en de Koerdische politieke wil. Anders raken telefoongesprekken of geheime bijeenkomsten elders niet aan de kern van het proces. Tenzij dergelijke contacten leiden tot formele statuserkenning, zullen ze worden gezien als uitsteltactieken of politieke manoeuvres.
Er is een wereld van verschil tussen de status zoals beschreven door Devlet Bahçeli en de verklaring van een AKP-functionaris die beweert: “Er is geen status, alleen een lijn.” Als Devlet Bahçeli de coalitiepartner van de regering is en vanaf het allereerste begin bij dit proces betrokken is geweest, hoe moeten dergelijke opmerkingen van een AKP-figuur dan worden geïnterpreteerd? Heeft Tayyip Erdoğan deze AKP-functionaris persoonlijk opgedragen een dergelijke verklaring af te leggen? Het is moeilijk voor te stellen dat deze persoon op eigen initiatief op deze manier op de opmerkingen van Devlet Bahçeli zou reageren. Onder normale omstandigheden zouden uitspraken gericht aan Bahçeli over een andere kwestie waarschijnlijk een reactie van hem uitlokken. Is de reden dat Bahçeli zwijgt, dat hij gelooft dat deze figuur namens Erdoğan sprak?
Als een AKP-functionaris inderdaad op deze manier op de statuskwestie heeft gereageerd, dan fungeert deze persoon als een door de AKP ingezet agent voor speciale operaties. Het feit dat de naam van deze persoon niet bekend is gemaakt, roept ook de vraag op of er opnieuw speciale operatiemethoden tegen het proces worden ingezet.
Hoe een dergelijke ernstige kwestie werkelijk wordt aangepakt, zal spoedig duidelijk worden. In de verklaring die namens de leiding van de Beweging is uitgegeven, werd benadrukt dat de statuskwestie de sleutel is tot het proces zelf. Of het proces nu verdergaat, lijkt rechtstreeks af te hangen van de aanpak van deze kwestie.
Bron: krant Yeni Yaşam
