- Oost-Koerdistan
Het Iraanse regime heeft het aantal executies opgevoerd sinds de 40-daagse oorlog die op 28 februari begon. Terwijl er berichten zijn dat het regime openbare aanklagers heeft opgedragen om „executies te versnellen”, blijven mensenrechtenorganisaties een stijgend aantal executies vaststellen. Volgens de in Noorwegen gevestigde Iran Human Rights Organization (IHRNGO) heeft het regime alleen al in de eerste twee maanden van 2026 minstens 141 gevangenen geëxecuteerd. De organisatie verklaarde ook dat honderden andere gevallen nog niet zijn geverifieerd. Volgens de Hengaw Human Rights Organization zijn er in de eerste drie maanden van 2026 minstens 160 mensen geëxecuteerd.
Veel instellingen en organisaties hebben opgeroepen tot actie tegen de executies, meldde Ceylan Şahinli voor het Mezopotamya Agency (MA). Een daarvan was het initiatief Vredesmoeders van Oost-Koerdista (Rojhilat).
Het initiatief kondigde in 2015 zijn oprichting aan in Oost-Koerdistan, geïnspireerd door de Saturday Mothers en de Peace Mothers Assembly in Noord-Koerdistan (Bakur). Sindsdien is het initiatief doorgegaan met het organiseren van acties en het uitbrengen van verklaringen, met als voornaamste doel het voorkomen van executies in Iran. Het initiatief, dat grotendeels bestaat uit moeders van verdwenen personen en moeders van gevangen kinderen die met executie worden bedreigd, blijft sindsdien dezelfde eis stellen.
Besluit om zich bij de strijd aan te sluiten
Een van de woordvoerders van het initiatief, Sheida Rahimî, vertelde MA: „Toen ik nog een kind was, werd de zoon van een van onze buren door het regime geëxecuteerd. Er was toen ook oorlog. In Koerdistan droegen moeders zwarte kleding en rouwden ze om hun geëxecuteerde kinderen. Deze moeders konden niet openlijk om hun kinderen rouwen en kregen hun lichamen ook niet terug. Ik ben opgegroeid in die realiteit. Later sloot mijn jongere broer, die ik met mijn eigen handen had grootgebracht, zich aan bij de Koerdische Vrijheidspartij (PAK). Op dat moment begon ik de families van zijn vrienden uit de partij te bezoeken. Elke familie was in tranen. Nadat ik dit alles had meegemaakt, besloot ik de strijd voort te zetten.”
Iran, Irak, Turkije en uiteindelijk Europa
Sheida Rahimî vertelde dat zij en haar twee kinderen vanwege de onderdrukking in Iran eerst gedwongen waren te migreren naar de Koerdische regio van Irak en later naar Turkije. Ze merkte op dat tijdens de periode van de Rojava-revolutie haar beide kinderen in Turkije werden vastgehouden en gevangengezet vanwege hun verslaggeving over bloedbaden in Rojava en de rol van Turkije met betrekking tot vermiste Yezidi-kinderen. Rahimî zei dat haar kinderen na 11 maanden in de gevangenis werden vrijgelaten en dat het gezin in 2018 asiel zocht in Europa.
Ze voegde eraan toe dat het initiatief sindsdien zijn werk heeft voortgezet samen met moeders van kinderen die getroffen zijn door executies in Oost-Koerdistan, Iran en over de hele wereld.
Executies worden versneld onder beschuldigingen van spionage
Sheida Rahimî zei dat het initiatief bij de oprichting in alle vier de delen van Koerdistan positief werd ontvangen. Rahimî zei verder: „Onze acties zijn ontstaan uit verzet tegen executies, Iraanse onderdrukking en repressie. We hebben deze strijd met onze eigen handen opgebouwd. De meeste executies in Iran worden uitgevoerd tegen Koerden. Vrouwen en moeders lopen voorop in deze strijd. Sinds de oprichting van het huidige regime worden vrouwen behandeld alsof ze minder waard zijn dan dieren. Er bestaat niet zoiets als vrouwenrechten. Vrouwen mogen zelfs niet alleen naar buiten. Toch strijden diezelfde vrouwen vandaag de dag zowel voor hun eigen rechten als voor de rechten van hun kinderen en familieleden.” Rahimî voegde eraan toe dat het initiatief ook families omvat van mensen die door het Iraanse regime zijn geëxecuteerd, families van ter dood veroordeelde gevangenen en familieleden van degenen die eerder door het regime zijn vermoord.
Rahimî verklaarde dat ze hun stem blijven verheffen tegen executies en benadrukte dat executies de laatste tijd bijzonder zijn toegenomen onder beschuldigingen van “spionage voor Israël”. Ze zei: “Ze arresteren mensen die proberen de kost te verdienen en hun winkels runnen, en executeren ze vervolgens door hen te beschuldigen van ‘spionage voor Israël’. Hoe kunnen mensen wier hele leven draait om hun huizen en winkels plotseling spionnen worden? Het is onbegrijpelijk. Er komt bijna geen betrouwbaar nieuws uit Iran. Het internet wordt nog steeds op grote schaal afgesloten. We kunnen geen goede informatie ontvangen. Er is ook geen netwerk van vrije pers. Zelfs families kunnen geen nieuws krijgen over hun eigen kinderen. Als hun kinderen niet bellen, vrezen families onmiddellijk dat ze misschien zijn geëxecuteerd.”
Koerden moeten zich verenigen en als één blok optreden
Sheida Rahimî vervolgde: “Onze oproep aan Koerden in alle vier de delen van Koerdistan is om hun stem te verheffen tegen deze executies. Iraanse rechtbanken hadden aangekondigd dat ze alle ter dood veroordeelde gevangenen zouden executeren. Maar we kunnen bewustwording creëren. We moeten dat doen zodat degenen in de dodencel gered kunnen worden. Net zoals Koerden de straat op gingen en acties organiseerden om Rojava te redden, kunnen ze ook Oost-Koerdistan en degenen die met executie worden geconfronteerd redden. We kunnen dit doen. We hebben deze kracht; de straten zijn onze straten. We weten dat we misschien geen parlementsleden in parlementen hebben of vlaggen die wapperen in Europa of elders, maar we bezitten een enorme kracht en overtuiging. Als het Koerdische volk dit echt wil, heeft het de macht en de wil om alles wat hen in de weg staat te stoppen. We moeten in eenheid en als één volk optreden om deze executies te stoppen. In elk deel van Koerdistan strijden Koerden voor gevangenen in de gevangenissen en tegen dictatoriale regimes. Deze strijd moet zich in eenheid over heel Koerdistan verspreiden.”
