Duran Kalkan, lid van de Abdullah Öcalan Academie voor Sociale Wetenschappen, heeft tijdens een speciale uitzending op de televisiezender Medya Haber belangrijke beoordelingen gegeven van de huidige ontwikkelingen.
We publiceren fragmenten uit het interview.
De Commissie voor Opvolging en Evaluatie heeft haar eerste vergadering gehouden. Dit werd gezien als een belangrijke ontwikkeling, maar we zien ook dat er provocaties hebben plaatsgevonden, en leider Apo heeft onlangs ook uitspraken gedaan over deze kwestie.
Allereerst wil ik leider Apo [Abdullah Öcalan] respectvol groeten. Ja, vandaag heeft leider Apo een verklaring afgelegd over het proces, en ook de president van Turkije heeft zich in duidelijkere en meer definitieve bewoordingen over het proces uitgelaten. Wat we zien is dat de partijen vastberadener en duidelijker zijn in het voortzetten van het proces. Dit kwam duidelijk tot uiting in zowel de verklaring van het Turkse presidentschap als in de verklaring van leider Apo. Dat staat in de eerste plaats vast. Een belangrijk aspect van de verklaringen was natuurlijk dat ze een waarschuwing bevatten tegen de provocerende pogingen van de tegenstanders van het proces. Ze maakten duidelijk dat geen enkele provocatie een belemmering zou vormen voor de ontwikkeling van het proces en dat het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces met succes zou worden voortgezet en bevorderd. Dit is heel belangrijk en duidelijk.
Hieruit blijkt ook dat er aanvallen komen vanuit vele hoeken. Er is met name weerstand tegen het proces vanuit kringen die op winstbejag uit zijn, racistische kringen en, hoe zal ik het zeggen, sommige zeer arrogante kringen met waanvoorstellingen. Maar sommige racistische en op winstbejag gerichte kringen zijn de laatste tijd veel agressiever geworden.
Ze proberen het proces te saboteren door allerlei verzonnen complotten op te zetten, in de hoop het op de een of andere manier te kunnen doen ontsporen. Natuurlijk is dit er al vanaf het begin geweest. Maar het lijkt de laatste tijd enigszins te zijn toegenomen. Wat geeft dit aan? Het betekent dat er ontwikkeling in het proces zit, dat er vooruitgang is en dat er meer vastberadenheid is. Als dit niet het geval was, als het proces niet vooruitging en er geen vooruitgang was, zou er uiteraard geen reden zijn voor zoveel aanvallen. Er zouden dan geen dergelijke veelzijdige aanvallen zijn die van zoveel fronten komen. Het bestaan van deze provocaties toont duidelijk aan dat er vooruitgang wordt geboekt in het proces.
Kortom, het proces gaat vooruit en is de laatste tijd in een stroomversnelling geraakt. We weten dat met de wet die de ‘kaderwet’ wordt genoemd – en die in de nacht van 10 augustus door het parlement is aangenomen – het proces feitelijk ook zijn tweede fase is ingegaan: de fase waarin de juridische en politieke dimensies ervan worden uitgewerkt. Voor het eerst is er een juridische stap gezet. Natuurlijk hebben veel democratische kringen hierop met kritiek gereageerd. Ook de Koerdische kant had kritiek op de tekortkomingen, fouten, beperkte reikwijdte, het gebrek aan inclusiviteit en de bewoordingen van de wet. Maar tegelijkertijd onderschreef zij ten volle de historische betekenis en het belang ervan.
Dit was vanaf het begin het standpunt van leider Apo. Hij was van mening dat de wet de oorlog in ieder geval tijdelijk had gestopt en de weg had vrijgemaakt voor de partijen om zich met politiek bezig te houden, waardoor er een kans was ontstaan om dat te doen. Hij vond dit van groot belang. Het is geen eenvoudige zaak om een eeuwenoud, ernstig probleem als democratisering en de Koerdische kwestie – een heel complex van problemen dat volledig rond geweld is gevormd – uit dit kader te bevrijden, de weg vrij te maken voor politiek op deze gebieden en het mogelijk te maken om via politieke middelen naar oplossingen voor problemen te zoeken. Leider Apo omschreef dit als een overgang „van de galg naar de onderhandelingstafel“. De situatie was zo belangrijk en ernstig, zowel wat betreft de Koerdische kwestie als de democratisering. Natuurlijk kunnen tekortkomingen worden bekritiseerd; dat is een aparte kwestie. Maar de historische betekenis ervan lag op dit niveau.
Binnen dit kader worden ook nieuwe stappen gezet. Het orgaan dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van het in de wet geschetste proces, hield op 24 augustus zijn eerste vergadering. Dit is weer een belangrijke stap.
Onze basiscriteria
Het is duidelijk dat er vastberadenheid is. Er is ook sprake van enige versnelling, met name van de kant van de staat en de regering, die nu sneller maatregelen nemen. Het publiek is geïnformeerd dat er vier subcommissies zijn opgericht en dat de leden daarvan zijn benoemd. Wat is hun kader? Uit wie zullen ze bestaan? Hoe zullen ze te werk gaan? Deze zaken zijn niet duidelijk en zijn niet voldoende aan het publiek uitgelegd. Ze zullen ongetwijfeld te zijner tijd worden toegelicht, en we hopen dat dit niet al te lang zal duren. Maar de oprichting van vier subcommissies is belangrijk. Het is duidelijk dat deze commissies op vele fronten werk zullen verrichten. Het proces wordt nu uitgebreider aangepakt. Er wordt duidelijk dieper op ingegaan. Dit is heel belangrijk.
Op basis hiervan zijn de partijen aan het werk. Wij voeren het werk uit dat ons toekomt. Wij hebben de genomen stappen, de goedkeuring van de wet en de bijeenroeping van de Commissie voor Opvolging en Evaluatie en de door haar genomen besluiten als belangrijk beschouwd. Als Koerdische partij hanteren wij enkele basiscriteria. Wij brengen deze bij elke gelegenheid naar voren, net als onze beweging en ons volk. Er is het besluit van het 12e congres van de PKK. De praktische uitvoering en begeleiding van het proces zullen worden verzorgd door leider Apo. Leider Apo heeft ook verklaard dat de wet zelf de voorwaarden voor zijn werk zou verbeteren en uitbreiden, en dat, mocht dit gebeuren, de wet een rol zou spelen en betekenis zou hebben.
We hopen dat deze bijeenkomsten de betreffende commissies ertoe zullen aanzetten stappen in deze richting te zetten. Er zal een nieuwe stap worden gezet om leider Apo in staat te stellen omstandigheden te creëren waarin hij vrij kan leven en werken, en er zal vooruitgang worden geboekt. De weg zal worden vrijgemaakt voor leider Apo om het proces te leiden. Hij zal in staat worden gesteld effectiever en intensiever te werken. Dat is de verwachting en de hoop. De stappen die worden gezet en de benaderingen die worden getoond, laten zien dat het proces serieuzer wordt genomen, en wij denken dat dergelijke stappen zonder veel vertraging zullen worden genomen.
Dit is een cruciaal proces. Iedereen heeft een verantwoordelijkheid en een plicht. Dit is geen proces dat met slechts bepaalde delen van de samenleving kan worden uitgevoerd. Het is een veelzijdige strijd die de deelname van alle segmenten van de samenleving vereist. Dat staat vast. In die zin is het altijd een zeer gevoelig en cruciaal proces. Het vergt inspanning. Het vergt aandacht en gevoeligheid. Dit zijn ook de kenmerkende eigenschappen van het proces waarin we ons momenteel bevinden. Hiermee rekening houdend proberen we als beweging de genomen stappen, de geboekte vooruitgang en wat er moet gebeuren goed te begrijpen, en te voldoen aan wat van ons wordt verlangd. We zijn ons hiervan bewust en leveren inspanningen.
Zijn er tekortkomingen wat betreft de bijdrage aan het proces?
Er zijn tekortkomingen; er kunnen fouten worden gemaakt. Maar tot nu toe is er op fundamenteel vlak niets gebeurd dat het proces buitensporig zou belasten of belemmeren. Er zijn echter wel tekortkomingen. We moeten creatiever zijn, meer probleemoplossende benaderingen en methoden ontwikkelen, en inclusiever en participatiever te werk gaan. Ook wij proberen hier van onze kant aan bij te dragen. Veel democratische kringen spannen zich eveneens in deze richting in. We spannen ons ook in om de obstakels en provocaties die zijn opgedoken te voorkomen. Onze leiding heeft eveneens een verklaring afgegeven. Onlangs hebben we een verklaring afgelegd tegen pogingen om het proces te provoceren. We zien en weten dat deze zaken ook moeten worden aangepakt, en we streven ernaar te doen wat nodig is voor het welslagen van het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces.
Maar dit is een proces van strijd, een proces van juist inzicht en een creatieve benadering van de zaken. Er zijn tegenstanders; er zijn mensen die het proces trachten te dwarsbomen. Er zijn veel kringen in binnen- en buitenland die profiteren van oorlog. Zij willen een terugkeer naar het verleden. Zij willen dat deze tegenstellingen en de daaruit voortvloeiende conflicten voortduren. Zij willen hier zelf voordeel uit halen.
Er zijn veel mensen die zich hiervoor inzetten en hiernaar streven. Iedereen moet dit inzien en begrijpen. Terwijl we werken aan het bevorderen van het proces, moeten we ook alert en vastberaden blijven in de confrontatie met deze krachten. Recente gebeurtenissen hebben aangetoond dat we, om het proces te kunnen uitvoeren, veel meer oplettendheid, gevoeligheid, organisatievermogen en discipline nodig hebben. Wij, als beweging, staan hierachter.
Maar er zijn ook bepaalde kringen die, gezien dit proces, het eigenlijk zouden moeten steunen. Zij beschouwen zichzelf als links, socialistisch en democratisch. Prima, dan zouden ze aan de kant van het proces moeten staan. Maar ze zijn niet eens ondersteunend. In plaats daarvan is er onder hen ook sprake van een overdreven pietluttige, aarzelende en obstructieve houding. Deze houding geeft de tegenstanders van het proces juist kracht en moed. Ook verzwakt het van binnenuit het democratische front, het front dat dit Vredes- en Democratische Samenlevingsproces wil bevorderen.
Het is een soort fixatie, bijna alsof ze opzettelijk moeilijk doen. Ze vinden het niet leuk wat er gebeurt. Wij zeggen: „Kom, laten we het samen doen”, maar ze komen niet.
Wanneer er samen met anderen wordt gewerkt, hebben ze voortdurend kritiek op wat er gebeurt, en zeggen ze dat er met deze of gene persoon wordt samengewerkt. Het is een soort ongemakkelijke situatie – een situatie waarin ze zelf niets doen, maar ook ontevreden zijn over wat er gebeurt. Zulke kringen bestaan ook. Het is belangrijk dat we dit vandaag aan de orde stellen. Hier moet een einde aan komen. Het levert niemand iets op. Het leidt ook niet tot enige vooruitgang.
Tekortkomingen worden op deze manier niet verholpen. Fouten worden op deze manier niet gecorrigeerd. Je neemt verantwoordelijkheid, raakt betrokken, zet dingen voort, en als er een tekortkoming is, corrigeer je die en breng je het in orde. Als er een fout is, zet je die recht. Maar je kunt niet altijd aan de zijlijn blijven staan, weigeren verantwoordelijkheid te nemen en weigeren je in te zetten. Om het in de volksmond te zeggen: je neemt niet eens een mandje eieren op je rug, maar toch ben je voortdurend ontevreden. Je trekt de zaken in verschillende richtingen. Je haalt wat er wordt gedaan onderuit. Ook deze aanpak is niet juist. Daar moet een einde aan komen.
In wezen is dit onze oproep aan deze kringen. Degenen die het proces steunen, moeten oplettender, gevoeliger en creatiever zijn. We moeten meer aandacht besteden aan alles en het proces benaderen met creatievere en effectievere strijdmethoden.
We bespreken deze zaken uitvoerig. We proberen ze te begrijpen. Naarmate we ze beter begrijpen, ontwikkelen we praktische benaderingen. Van onze kant wordt aan de vereisten van het proces voldaan en zal dat ook in de toekomst zo blijven. Daar mag geen twijfel over bestaan. We streven naar meer betrokkenheid. Iedereen moet hier met tact mee omgaan. Want de situatie is duidelijk. Er valt niet veel over te zeggen. De politieke en militaire situatie in de regio en in Turkije is duidelijk. Zowel de situatie van Turkije als die van de Koerden is duidelijk. De gevaren zijn aanzienlijk. Dit is een zeer cruciaal proces. Niemand mag deze gevoeligheid uit het oog verliezen. Iedereen moet de situatie helder onder ogen zien. Onder dergelijke omstandigheden is er geen ruimte voor een zwakke, bekrompen of egoïstische aanpak. Zo’n aanpak komt niemand ten goede. Als we het op deze manier aanpakken, kunnen er in de komende periode krachtigere en belangrijkere stappen worden gezet.
Ondanks alles zien we dat de bevolking het proces steunt. De bevolking houdt momenteel ook herdenkingen voor de martelaren, waaraan op grote schaal wordt deelgenomen. Wat is de betekenis van deze herdenkingen? Hoe dragen ze in dit opzicht bij aan het proces?
Er is de afgelopen dagen inderdaad sprake geweest van maatschappelijke mobilisatie in Koerdistan. Het Koerdische volk herdenkt zijn gesneuvelden. De bijeenkomsten hebben een zeer belangrijke sfeer en omgeving gecreëerd. Ze hebben geleid tot maatschappelijke mobilisatie. Dit houdt ongetwijfeld ook verband met het proces. Het mogelijk maken dat leider Apo de omstandigheden krijgt waarin hij vrij kan werken, en het bevorderen van het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces zijn de fundamentele wensen van degenen die aan deze acties deelnemen. Iedereen geeft hier uiting aan. In dit opzicht zijn deze acties belangrijk geworden.
Het feit dat dit plaatsvindt in augustus, ten tijde van het 42-jarig bestaan van het offensief van 15 augustus, en dat de grote martelaren van dit offensief worden herdacht, is veelzeggend. In feite is er sprake van een periode van 43 jaar van groot verzet, die begon met het grote verzet in de gevangenissen van 1982, met het verzet van Mazlum Doğan tijdens Newroz 1982, en die voortduurt tot Newroz 2025. In deze periode zijn grote martelaren gevallen, met name de martelaren van dat heldhaftige offensief van 15 augustus.
Bij deze gelegenheid gedenk ik met respect, liefde en dankbaarheid alle heldhaftige martelaren van het verzet in de gevangenis, het grote verzet dat door Mazlum, Kemal en Hayri in gang is gezet, en het grote verzet dat onder leiding stond van Egît en Zilan. Ik breng een eerbetoon aan iedereen die heeft deelgenomen aan de herdenkingsbijeenkomsten voor de gesneuvelden. In het bijzonder betuig ik mijn respect aan de moeders van de gesneuvelden.
We weten het allemaal: als er vandaag de dag een Vredes- en Democratisch Maatschappijproces bestaat, dan is dat tot stand gekomen door de inspanningen en het werk van deze martelaren. Als het Koerdische volk zich ontwikkelt via zijn eigen cultuur, taal en identiteit, als het relaties opbouwt met de omringende wereld, het leven koestert en invloed uitoefent op de mensheid, dan is dit alles gebeurd dankzij de strijd onder leiding van Leider Apo en deze martelaren. De ideeën van Leider Apo zijn door deze martelaren werkelijkheid geworden. Ook daarom zijn deze herdenkingen belangrijk.
Aan de andere kant wil ik bij deze gelegenheid graag iets naar voren brengen. Deze evenementen dienen absoluut geen ander doel. Ze zijn tegen niemand gericht. Ze houden volledig verband met het vredes- en democratische samenlevingsproces. Het zijn evenementen die steun betuigen aan het proces en die zijn ontstaan in het kader van het bekendmaken van het proces aan de samenleving. Zo zien wij ze. Zo benadert de samenleving ze. Dat is ook wat wij waarnemen. Dat is hun betekenis en definitie.
Het Koerdische volk herdenkt zijn gesneuvelden. Iedereen die aan deze evenementen deelneemt, steunt het proces. Zij willen dat het proces vordert en slaagt. Door middel van deze evenementen omarmen en eren zij hun gesneuvelden, maar tegelijkertijd omarmen en steunen zij ook het proces. Het is belangrijk dat dit als zodanig wordt begrepen en erkend, en dat de organisatoren van de evenementen in dit opzicht veel gevoeliger en oplettender zijn, zodat alle evenementen volledig binnen dit kader plaatsvinden. Laten we dit allereerst benadrukken.
Onszelf vernieuwen
Een ander punt dat we moeten benadrukken, is dat we inderdaad momenteel een proces van verandering, transformatie en herstructurering doormaken. We doen dit niet door het verleden te ontkennen. Iedereen moet dit duidelijk begrijpen. Er moet ook gevoeligheid zijn op dit gebied. In plaats van het verleden te ontkennen, streven we ernaar onszelf te veranderen, te vernieuwen en te transformeren op basis van de waarden die het verleden heeft voortgebracht, in overeenstemming met de eisen van de omstandigheden waarin we ons bevinden, om die waarden verder uit te dragen. Iedereen moet dit eveneens begrijpen.
Daarom mogen we ons niet verzetten tegen verandering en transformatie met het argument dat we het verleden niet willen ontkennen. Tegelijkertijd mogen we de oude gewoonten niet ongewijzigd voortzetten. Evenmin mogen we het verleden en onze waarden ontkennen, louter omdat we aan het veranderen en transformeren zijn. We mogen nooit vervallen in een houding van ontkenning. Want wie geen verleden heeft, heeft geen toekomst. Alles is tot stand gekomen door deze strijd uit het verleden.
Vandaag wordt er gezocht naar een democratische politieke oplossing voor de Koerdische kwestie op basis van de waarden die zijn ontstaan uit 53 jaar strijd onder leiding van Leider Apo. Er wordt gestreefd naar de democratisering van Turkije.
In deze cruciale fase wordt de Koerdisch-Turkse broederschap hersteld. Er worden inspanningen geleverd om de gevaren waarmee zowel Turken als Koerden worden geconfronteerd, uit de weg te ruimen. We zullen nooit vergeten dat dit alles op deze waarden berust. We zullen ze altijd koesteren. Daarom zullen we onze meest fundamentele waarden altijd hooghouden: de realiteit van het Leiderschap en de realiteit van de martelaren. We zullen ze op de juiste basis hooghouden. We zullen ernaar leven. We zullen onze gesneuvelden altijd herdenken.
Leider Apo zei over de martelaren dat zij ons verleden, ons heden en onze toekomst zijn. Hij omschreef de strijd als de strijd van de martelaren. Onze martelaren hebben de grootste bijdrage geleverd aan de verwezenlijking van het Leiderschap. Hij zei dat de martelaren zelf de juiste manier van leven belichamen.
Zoals iedereen maar al te goed weet, heeft het 12e congres van de PKK de martelaren aan het volk toevertrouwd. Het heeft alle waarden die de PKK als partij van martelaren vertegenwoordigt aan het volk toevertrouwd, en verklaard dat de partij nu onder het volk leeft als de belichaming van de martelaren, hen leidt, en dat het volk deze erfenis zou omarmen.
In dit opzicht moeten we altijd in staat zijn om deze fundamentele waarden binnen dit kader hoog te houden. Er mogen geen tekortkomingen zijn. We moeten ook de werkelijkheid van de martelaren omarmen. We moeten alle belangrijke dagen van de strijd kunnen omarmen.
Zo raakte het recente proces rond 15 augustus enigszins versnipperd. Het leek alsof er twijfels waren. Dat had niet zo mogen zijn. Het 15 augustus-offensief was destijds een offensief om 12 september het hoofd te bieden. Turkije haalde adem. Het voorkwam de verdwijning van de Koerden. Net zoals het de weg vrijmaakte voor allerlei ontwikkelingen in naam van het Koerdische bestaan en de Koerdische vrijheid, werd het ook de enige vertegenwoordiger van de democratie in Turkije.
Als Turkije vandaag de dag wordt gezien als het land in de regio en de wereld dat het dichtst bij de democratie staat en het meest openstaat voor democratisering, dan is dat te danken aan het offensief van 15 augustus. Het Turkije dat de militaire staatsgreep van 12 september tot stand wilde brengen, mocht niet ontstaan. Die opvattingen, die mentaliteit, dat beleid en dat systeem mochten niet de overhand krijgen. Ze werden ten val gebracht.
Iedereen moet deze realiteit heel duidelijk onder ogen zien en begrijpen. Op dezelfde manier moeten we al onze fundamentele dagen omarmen.
