- Noord-Koerdistan
Het 24e Munzur-cultuur- en natuurfestival is donderdag van start gegaan met een demonstratie door het centrum van Dersim (Turks: Tunceli). Onder het motto „Voor de herinnering en een vrij leven – Wij verdedigen onze natuur, onze taal, onze cultuur en ons geloof“ kwamen talrijke mensen uit Dersim en uit vele andere steden bijeen.
De demonstratie liep van de kunstenaarswijk naar het Seyîd-Riza-plein. De stoet werd begeleid door leuzen als „Dersim is onze waardigheid“, „De Munzur zal vrij stromen“, „Waar is Gülistan Doku?“ en „Het festival is van het volk en kan niet tot zwijgen worden gebracht“. Op het plein herinnerden historische foto’s aan de geschiedenis van het festival.
Het festival als plek van culturele en maatschappelijke samenkomst
Na een minuut stilte herinnerde Ümit Karabulut van het organisatiecomité eraan dat het festival 26 jaar geleden is ontstaan als reactie op de politieke en maatschappelijke aanvallen op Dersim. De uitdagingen zijn in de loop der tijd veranderd, maar zijn niet verdwenen. „Het festival is daarom veel meer dan een cultureel evenement. Het is een plek waar geschiedenis, geloof en cultuur levend worden gehouden en de maatschappelijke samenhang wordt versterkt.“
Ali Tacar van de Federatie van Dersim-verenigingen in Europa (ADBF) voerde soortgelijke argumenten aan. Het festival zou zijn ontstaan uit een maatschappelijke behoefte en mag niet worden gereduceerd tot louter vermaak. De inzet voor taal, cultuur en geloof is tegelijkertijd ook een politieke daad. Pogingen om het festival te verdelen of in diskrediet te brengen, zullen gezamenlijk worden tegengegaan.
De natuur beschermen en het lot van Gülistan Doku ophelderen
Berkay Gündoğan, voorzitter van de Nieuwe Partij in Dersim, stelde de bescherming van de natuur centraal in zijn toespraak. De regio wordt nog steeds bedreigd door mijnbouwprojecten, legde hij uit, en hij bevestigde het verzet tegen ingrepen in het landschap. „Onze natuur is niet te koop“, zei Gündoğan. Tegelijkertijd sprak hij de hoge jeugdwerkloosheid aan en eiste hij perspectieven, zodat jonge mensen hun toekomst in Dersim kunnen opbouwen. Daarnaast herhaalde hij de eis tot een grondig onderzoek naar de verdwijning van studente Gülistan Doku en uitte hij kritiek op de praktijk van staatsbeheer.
„Vrede zullen we door onze strijd tot stand brengen“
DEM-parlementslid Ayten Kordu omschreef Dersim als een regio waarvan de geschiedenis gekenmerkt wordt door verzet en de strijd voor vrijheid en gelijkheid. Ze herinnerde aan de tot op heden onopgehelderde verantwoordelijkheid in de zaak Gülistan Doku en sprak van een beleid van „geen graven“, dat gericht is tegen de herdenking van verdwenen en vermoorde personen.
Kordu riep op tot de instelling van een waarheidscommissie om de historische en huidige schendingen van de mensenrechten in Dersim te onderzoeken. Tegelijkertijd wees ze op het proces dat in gang is gezet voor vrede en een democratische samenleving, en benadrukte ze dat duurzame vrede onlosmakelijk verbonden is met democratie en gelijke rechten. „Als er vrede moet komen, zullen we die door onze gezamenlijke strijd tot stand brengen. Vrede betekent voor ons democratie en gelijkwaardig burgerschap.“
Na de toespraken ging het festival van start met gezamenlijke dansen.
Vier dagen cultuur, debatten en muziek
Met de openingsdag begint een vierdaags festivalprogramma dat cultuur, muziek, natuur en maatschappelijke debatten met elkaar verbindt. De komende dagen staan onder andere podiumdiscussies op het programma over taal, cultuur en geloof, over de rol van vrouwen in Dersim, over de ecologische bedreigingen voor de regio en over de actuele politieke ontwikkelingen in Turkije en het Midden-Oosten.
Het festival wordt aangevuld met vertoningen van documentairefilms, sprookjes in het Koerdisch, natuurwandelingen en een tentoonstelling met historische festivalaffiches. Tijdens de concertavonden treden talrijke artiesten op, waaronder Mikail Aslan, Grup Munzur, Petra Nachtmanova, Erdoğan Emir, Tara Mamedova, Agîrê Jiyan en ZeleMele. Naast het hoofdprogramma in de provinciehoofdstad Dersim vinden er ook evenementen plaats in de districten Pêrtag (Pertek) en Pulur (Ovacık). Daar omvat het programma onder andere concerten, discussiefora, natuurwandelingen, ontmoetingen en culturele en religieuze evenementen.
Het Munzur-cultuur- en natuurfestival behoort al decennia lang tot de belangrijkste culturele evenementen van Dersim. Het profileert zich als een forum voor de bescherming van de natuur, de taal, de cultuur en het geloof en combineert culturele evenementen met maatschappelijke en politieke debatten.
