- Turkije
De Commissie voor Taal, Cultuur en Kunst van de DEM-partij verklaarde in een schriftelijke verklaring: „Nu het nieuwe schooljaar van start gaat, wordt het onderwijssysteem van Türkiye geconfronteerd met veelzijdige crises, variërend van kinderarmoede en onvoldoende financiering tot de commercialisering van het onderwijs, het veranderen van kinderen in arbeidskrachten en genderdiscriminerend beleid. Een van de meest betekenisvolle maatregelen die kunnen worden genomen om deze crises aan te pakken, is miljoenen kinderen de kans te bieden onderwijs te volgen in hun eigen moedertaal.”
De verklaring vervolgt: „Vandaag beginnen miljoenen kinderen, met name Koerdische kinderen, aan hun schoolcarrière zonder toegang te hebben tot deze mogelijkheid. Onderwijs in de moedertaal is echter een garantie dat een kind zich kan ontwikkelen tot een vrij individu met een eigen identiteit, taal en cultuur.
Turkije maakt al twee jaar een belangrijk proces door. Het ‘Vrede- en Democratische Samenlevingsproces’ streeft naar een democratische orde waarin elk individu en elke gemeenschap samenleeft op basis van gelijkwaardig en waardig burgerschap en hun inherente rechten. Een democratisch, pluralistisch en egalitair maatschappelijk klimaat is alleen mogelijk wanneer de rechten van verschillende talen en culturen worden gewaarborgd. Daarom is het bieden van wettelijke en grondwettelijke waarborgen voor het recht op onderwijs in de moedertaal een van de belangrijkste stappen op weg naar vrede en democratische transformatie.”
In de verklaring werd hieraan toegevoegd: “Het waarborgen van het recht op onderwijs in de moedertaal van het kind is ook essentieel voor kwalitatief hoogstaand onderwijs en sociale vrede. Het bestaande recht op twee uur ‘keuzetaallessen’ per week is een belangrijke verworvenheid die het resultaat is van jarenlange strijd en inspanningen om de taal te behouden en te bevorderen. De cruciale volgende stap, voortbouwend op deze verworvenheid, is om de moedertaal tot onderwijstaal te maken en garanties voor dit recht te bieden.
Recente druk en aanvallen op Koerdische taalinstituten en, zij het slechts in geïsoleerde gevallen, op mensen die Koerdisch spreken, creëren ruimte voor provocaties. Dit voorkomen en het versterken van democratisch samenleven en broederschap is alleen mogelijk door echte gelijkheid tussen talen tot stand te brengen.”
In de verklaring werd benadrukt dat „het recht op de moedertaal ons niet verdeelt; integendeel, het verenigt ons. Dit recht vormt de basis van de sociale vrede en is een onvervreemdbaar recht.
Wij roepen bestuurlijke en maatschappelijke instellingen, met name de Grote Nationale Vergadering van Turkije, evenals de samenleving als geheel op om een historische verantwoordelijkheid op zich te nemen voor de erkenning van het recht op onderwijs in de moedertaal.”
