- Rojava/Noord- en Oost-Syrië
Vandaag, 20 september, is het de dag van de oprichting van de Democratische Uniepartij (PYD), die in 2003 werd opgericht tijdens een congres dat meerdere dagen duurde en waarin strategische kwesties en zaken met betrekking tot de regio, Koerdistan en Syrië werden besproken.
De partij begon haar politieke en organisatorische reis tijdens een van de moeilijkste periodes waarmee het Koerdische volk in Syrië en in de andere delen van Koerdistan te maken had, die na het Sykes-Picot-akkoord van 1916 tussen Syrië, Turkije, Irak en Iran verdeeld waren geraakt.
Een van de belangrijkste taken van de partij was het opleiden van kaderleden die zich inzetten voor de moderne methodologie en het nieuwe paradigma door middel van intensieve politieke training. Ook werkte de partij aan de ontwikkeling van haar openbare, democratische en op rechten gebaseerde activiteiten gericht op de opbouw van de samenleving, waarbij zij verder ging dan louter politieke activiteiten en zich ook richtte op de economische, sociale, culturele, ecologische en opleidingsgebieden.
In haar beginjaren werd de partij het slachtoffer van een samenzwering door een groep die als verraderlijk werd bestempeld, die erop uit was haar af te scheiden van de Koerdische Vrijheidsbeweging en haar erfenis en waarden van de strijd te verloochenen.
Nauwelijks was de Democratische Uniepartij (PYD) opgericht of de opstand van 12 maart 2004 brak uit in Qamishlo. Het Baath-regime verscherpte zijn greep op Koerdische partijen en iedereen die zich tegen zijn beleid verzette, waaronder Koerden, Arabieren en Syracenen, waarbij de Koerden het zwaarst werden getroffen door de onderdrukking in de vorm van de vervolging en gevangenneming van politieke activisten.
De achtervolgings-, arrestatie- en martelcampagnes waren specifiek gericht op de kaders en de leiding van de partij. Bij het uitbreken van de Syrische revolutie zaten ongeveer 1.500 van haar leden vast in de gevangenissen van het voormalige regime, en het lot van sommigen van hen is tot op de dag van vandaag onbekend.
De partij zette haar activiteiten effectief voort totdat de revolutie van 19 juli in Kobani begon en zich uitbreidde naar Afrin, Qamishlo, Derik en Hasakah. Twee jaar later culmineerde dit in de oprichting van het Democratisch Autonoom Bestuur, dat wordt beschouwd als haar belangrijkste prestatie.
Partijcongressen
Maandenlange voorbereidingen, waarbij vooraanstaande figuren uit het bestuur van Rojava en politieke activisten betrokken waren, culmineerden in het oprichtingscongres van de Democratische Uniepartij (PYD), dat op 20 september 2003 plaatsvond en een week duurde. Zardasht Hajo werd tot partijleider gekozen. Het congres nam ook het streven naar de vrijlating van leider Abdullah Öcalan aan, riep op tot een democratische, gedecentraliseerde grondwet in Syrië en keurde maatregelen goed om de vrouwenorganisatie te versterken, kaders op te leiden en de families van martelaren te ondersteunen.
Het tweede congres werd beschouwd als een congres dat tot doel had de partij te zuiveren en verraad aan te pakken, na de moord op activiste Maysaa Baqi (Shilan Kobani) en haar vier kameraden — Zakaria Ibrahim, Hikmat Tokmak (Fuad), Nabu Ali (Jamil) en Haji Juma Ali (Jwan) — in de Iraakse stad Mosul op 29 november 2004. Zij werden gedood tijdens een inlichtingenoperatie terwijl zij op weg waren naar Rojava.
Tegen deze achtergrond, en onder de leus „Herbouwen op het pad van martelares Shilan en haar kameraden en de koers bijstellen”, werd op 10 februari 2005 het noodcongres gehouden, waarop Fuad Omar tot partijleider werd gekozen.
Het derde congres betekende een keerpunt in het bijsturen van de koers van de partij door kritiek, zelfkritiek en verantwoordingsplicht te versterken, en door de filosofie van de Democratische Natie en de ‘Derde Weg’-benadering te bevorderen, gebaseerd op de opbouw van een ethische, politieke en ecologische samenleving die de vrijheid van vrouwen waarborgt, in overeenstemming met de ideeën van leider Abdullah Öcalan.
Tijdens het vierde congres, dat op 27 maart 2007 plaatsvond en drie dagen duurde, werd Fuad Omar herkozen als partijleider. Het congres richtte zich op het organiseren van de samenleving via communes en raden, in overeenstemming met de richtlijnen van leider Abdullah Öcalan. Het werk bereikte echter niet het vereiste niveau vanwege campagnes van de Baath-partij en arrestaties gericht tegen de kaders van de partij, waaronder de martelaar Osman Dadali, die op 18 februari 2008 onder marteling om het leven kwam.
Het vijfde congres vond plaats op 16 juni 2012 in Qamishlo onder de slogan „Van een vrij, democratisch Syrië naar het Democratisch Autonoom Bestuur van Rojava“. Het werd gekenmerkt door de invoering van een co-voorzitterschapssysteem en de verkiezing van Asya Abdullah en Salih Muslim tot co-voorzitters. Het markeerde tevens het begin van de institutionele opbouw en de voorbereidingen voor het project van het Autonoom Bestuur door de oprichting van communes en raden.
Op 20 september 2015 vond het zesde congres van de partij plaats in de stad Rimelan in de regio Jazira. Het werd bijgewoond door grote menigten en ongeveer 70 Koerdische politici, waaronder Mala Bakhtiyar van de Patriottische Unie van Koerdistan, evenals delegaties uit Frankrijk, Denemarken, Noorwegen, Tunesië, Egypte en Soedan. Ook Koerdische partijen en Syrische oppositiekrachten waren aanwezig. Het congres bevestigde opnieuw de eenheid van de Syrische gelederen.
Op 27 en 28 september 2017 vond het zevende congres plaats in de regio Jazira onder de slogan „Van een vrij Rojava naar een democratisch federaal Syrië“, waarbij Shahoz Hassan en Aisha Hiso werden gekozen tot covoorzitters van de partij.
Het achtste congres vond plaats op 24 februari 2020 in Rimelan onder de slogan „Via de Democratische Unie verslaan we de bezetting, ontwikkelen we het Autonome Bestuur en bouwen we aan een democratisch Syrië“. Tijdens het congres werden Aisha Hiso en Anwar Muslim gekozen tot covoorzitters van de partij.
Het negende congres van de partij vond plaats in Hasakah op 18 juni 2022 en duurde drie dagen. Salih Muslim en Asya Abdullah werden verkozen tot covoorzitters van de partij.
Op 21 september 2024 hield de Democratische Uniepartij haar tiende algemene congres, na een reeks voorbereidende conferenties in Rojava en Europa. Gharib Hiso en Perwin Yusuf werden verkozen tot covoorzitters van de partij.
Een buitengewoon congres en verwachte veranderingen
Op 24 augustus meldde persbureau ANHA, onder verwijzing naar bronnen binnen de Democratische Uniepartij, dat de partij stappen zette om in oktober een buitengewoon congres te houden. De bronnen legden uit dat de voorbereidingen en regelingen voor het congres momenteel in volle gang zijn en dat de partij naar verwachting ingrijpende veranderingen zal ondergaan.
De marteldood van de oprichters en leiders van de partij
Op 30 juli 2013 verloor de partij een van haar vooraanstaande pioniers, de martelaar Issa Hesso, die fungeerde als vertegenwoordiger van de Democratische Uniepartij en hoofd van haar algemeen bureau voor buitenlandse betrekkingen. Hij kwam om het leven toen zijn auto, die voor zijn huis in de wijk Kornish in Qamishlo geparkeerd stond, explodeerde.
Op 11 maart 2026 stierf politicus, lid van de Presidentiële Raad van de Democratische Uniepartij en voormalig medevoorzitter van de partij, Salih Muslem, na een langdurige ziekte.
Muslem was een van de eerste oprichters van de partij in 2003 en werd in 2004 gearresteerd vanwege zijn politieke activiteiten. Hij was twee termijnen lang medevoorzitter van de partij, de eerste van 2012 tot 2017 en de tweede van 2022 tot 2024. Vervolgens stond hij aan het hoofd van de portefeuille Buitenlandse Betrekkingen tot aan zijn dood.
De Syrische crisis en de invoering van de derde weg
Tijdens de Syrische revolutie omarmde de partij de Derde Weg en zette zij al haar krachten in om het volk te organiseren en legitieme zelfverdediging uit te oefenen, terwijl zij tegelijkertijd ruimte creëerde voor politieke en maatschappelijke krachten om hun rol te vervullen. Vervolgens werden de Autonome Besturen opgericht, ondanks de oorlog die door de tegenstanders van het volk werd gevoerd.
Dankzij de offers van mensen uit alle geledingen blijft de partij in de voorhoede van de strijd staan en draagt zij bij aan de opbouw van de samenleving en haar instellingen.
Bron: ANHA
