DOSSIER

Zübeyir Aydar: Het proces verloopt traag; er moeten onverwijld concrete stappen worden gezet

Zübeyir Aydar: Het proces verloopt traag; er moeten onverwijld concrete stappen worden gezet

De internationale petitie die is opgezet in het kader van de campagne „Vrijheid voor Abdullah Öcalan, een politieke oplossing voor de Koerdische kwestie” heeft 845 handtekeningen uit 50 landen verzameld. De ondertekenaars, waaronder 109 Nobelprijswinnaars, hebben hun steun uitgesproken voor initiatieven die bij de Raad van Europa zijn genomen, terwijl 620 ondertekenaars uit 29 landen ook brieven hebben gestuurd naar het Comité van Ministers van de Raad van Europa.

Zübeyir Aydar, lid van de Uitvoerende Raad van de Unie van Koerdische Gemeenschappen (KCK), sprak met ANF Nieuwsagentschao over de impact van de internationale campagne, de initiatieven die bij de Raad van Europa zullen worden ondernomen en de stappen die voor de komende periode zijn gepland om de fysieke vrijheid van de Koerdische leider Abdullah Öcalan te waarborgen.

'Turkije probeert tijd te winnen wat betreft het recht op hoop'

Zübeyir Aydar zei dat Turkije probeert tijd te winnen wat betreft de uitvoering van de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) over het recht op hoop. Hij benadrukte dat Turkije in deze kwestie te maken heeft met toenemende internationale kritiek en druk.

Aydar verklaarde het volgende: „Wij benaderen deze kwestie vanuit het perspectief van het recht op hoop. Abdullah Öcalan, en uiteraard iedereen in Turkije die zich in een vergelijkbare situatie bevindt, heeft het recht op hoop. Dit recht is voortgekomen uit de jurisprudentie van het EHRM. Veel landen, waaronder talrijke lidstaten van de Raad van Europa, hebben dit recht in hun nationale wetgeving opgenomen en hun wetgeving dienovereenkomstig aangepast. Turkije heeft een dergelijke aanpassing echter nog steeds niet doorgevoerd.

De uitspraak betreffende Öcalan werd in 2014 gedaan. Een levenslange gevangenisstraf met verzwarende omstandigheden betekent in Turkije dat iemand nooit meer vrijgelaten kan worden. De beperkingen van hun rechten zijn zo streng dat ze in strijd zijn met de mensenrechtenwetgeving. Daarom heeft het EHRM de betreffende uitspraak gedaan en deze aan Turkije voorgelegd, waarbij het land werd opgeroepen zijn wetgeving aan te passen. In feite had deze kwestie al veel eerder door het Comité van Ministers van de Raad van Europa moeten worden behandeld, maar dit is aanzienlijk vertraagd. Pas tien jaar later werd het op de agenda geplaatst. De kwestie is al ongeveer twee jaar onderwerp van discussie, maar Turkije probeert tijd te winnen. Aan Turkije is gevraagd wat zijn plan is. Normaal gesproken had er in september vorig jaar een besluit moeten worden genomen. Dat is niet gebeurd, en de zaak is uitgesteld tot juni van dit jaar. Turkije heeft opnieuw vermeden de kwestie aan te pakken.

In maart zijn enkele kennisgevingen ingediend. Turkije verwijst naar het lopende proces en stelt dat het de kwestie binnen dat kader aanpakt.

Onlangs heeft het Comité van Ministers in augustus Turkije om nadere informatie verzocht, en in september is de kwestie op de agenda geplaatst. Turkije heeft in oktober, in de aanloop naar de vergadering van de permanente vertegenwoordigers van het Comité van Ministers die gepland staat voor 1–3 december, nog een kennisgeving – of beter gezegd: een rapport – ingediend. Bij het indienen van het rapport voerde Turkije aan dat het de meeste uitspraken van het EHRM uitvoert, hoewel sommige nog niet zijn uitgevoerd. Turkije probeert de kwestie te omzeilen door te zeggen dat het recht op hoop niet bestaat in zijn rechtsstelsel of wetgeving.

Turkije probeert de kwestie te vertragen en te ontwijken, maar staat ook duidelijk onder druk. We zien dat de kwestie op de agenda staat van het Comité van Ministers en de vergadering van de permanente vertegenwoordigers die begin december gepland staat. Veel landen stellen dat dit niet louter een Koerdische kwestie is, noch beperkt blijft tot de EHRM-zaken betreffende de Gurban-groep, Selahattin Demirtaş en Osman Kavala. Zij zeggen: „Een lidstaat van de Raad van Europa voldoet niet aan zijn eigen verdrag. Sommige lidstaten hebben het verdrag ondertekend, maar houden zich niet aan de bepalingen ervan. Turkije is daar een van.”

Er zijn al ernstige crises geweest waarbij Rusland betrokken was. De vertegenwoordigingsrechten van Rusland in de Raad van Europa werden op 25 februari 2022 opgeschort, en zijn lidmaatschap werd vervolgens op 16 maart 2022 beëindigd. Turkije staat nu onder druk.

Ook de Koerden en hun bondgenoten voeren een internationale campagne. Deze campagne heeft wereldwijd een zeer grote impact gehad. Het is van groot belang dat 845 internationaal erkende persoonlijkheden, waaronder 109 Nobelprijswinnaars, een verklaring hebben gepubliceerd en deze hebben voorgelegd aan het EHRM, de Raad van Europa en de permanente vertegenwoordigers. Dit heeft ook gevolgen voor afzonderlijke landen.

We weten niet welke uitspraak er in december zal volgen. We zien echter wel dat er in de internationale gemeenschap ernstige ontevredenheid heerst over Turkije in deze kwestie en dat de druk op Turkije toeneemt.”

'De vrijheidscampagne zal doorgaan totdat er resultaten worden geboekt'

Aydar zei dat de brief die door 620 ondertekenaars uit 29 landen aan het Comité van Ministers van de Raad van Europa was gestuurd, aantoonde dat de campagne internationaal een nieuwe fase was ingegaan. Hij benadrukte dat het Koerdische volk de initiatieven die binnen het Comité van Ministers worden genomen, op de voet zal blijven volgen.

Hij vervolgde: “Er is al geruime tijd een vrijheidscampagne voor Abdullah Öcalan gaande. Een aspect van deze campagne betreft het recht op hoop. Öcalan zit al 28 jaar gevangen en wordt al 28 jaar in isolatie gehouden. Hij geniet zelfs niet veel van de rechten die andere gevangenen wel hebben. Er vinden nu misschien enkele veranderingen plaats, maar hij blijft in isolatie. Onze vrijheidscampagne zal daarom op elk niveau worden voortgezet. In feite wordt deze al op elk niveau gevoerd.

Een aspect hiervan is het recht op hoop, dat aan de orde komt in het kader van het internationaal recht. Normaal gesproken treedt het recht op hoop automatisch in werking voor mensen die 24 of 25 jaar in de gevangenis hebben doorgebracht. Maar Turkije zegt dat dit recht niet in zijn wetgeving bestaat en toont geen enkele intentie om zijn wetten te wijzigen. In plaats daarvan beroept Turkije zich op het lopende proces en zegt: ‘Er is een proces aan de gang. Binnen dit kader zullen bepaalde stappen worden genomen, dus haast je niet.’ We zien deze houding en de negatieve acties van Turkije.

Het belangrijkste punt is dat deze kwestie een internationale dimensie heeft gekregen. Het is niet langer louter een binnenlandse aangelegenheid, maar is uitgegroeid tot een mensenrechten- en politieke kwestie die internationaal wordt gevolgd. We weten dat vertegenwoordigers van veel landen ontevreden zijn over het standpunt van Turkije. Ook wij houden bijeenkomsten. We voeren gesprekken binnen de Raad van Europa, en uit onze ontmoetingen met diverse kringen blijkt dat vertegenwoordigers van veel landen ontevreden zijn en op zoek zijn naar oplossingen. We kunnen echter niet weten welk besluit er zal worden genomen.

Wat we wel kunnen zeggen, is dat de internationalisering van deze kwestie de brede invloed aantoont van de Koerdische diplomatie, de Koerdische vrijheidsbeweging en de vrienden van het Koerdische volk die zich hiervoor inzetten. We zullen deze inspanningen blijven uitbreiden totdat we resultaten boeken.”

'Abdullah Öcalan moet de vrijheid hebben om te werken en te communiceren'

Zübeyir Aydar benadrukte het belang van de fysieke vrijheid van Abdullah Öcalan voor het vredes- en democratiseringsproces. Hij zei dat het waarborgen van Öcalans vrijheid om te werken en te communiceren de belangrijkste voorwaarde was voor een democratische en politieke oplossing van de Koerdische kwestie. Aydar benadrukte dat de overplaatsing van Öcalan naar een nieuw gebouw op het eiland Imrali in dit opzicht niet voldoende was, en beloofde dat de vrijheidscampagne zou worden voortgezet om ervoor te zorgen dat het proces effectief verder kan gaan.

Aydar zei: „Deze vrijheidscampagne blijft op onze agenda staan. Er is een binnenlandse dimensie aan verbonden, met activiteiten die in het land zelf plaatsvinden. Er zullen zowel in Turkije als in het buitenland marsen en bijeenkomsten blijven plaatsvinden. Deze activiteiten zullen doorgaan. Er staat ook een reeks bijeenkomsten op het programma. We zullen deze kwestie op nationaal en internationaal niveau blijven aankaarten. We zullen bijeenkomsten houden met diverse kringen in Turkije en in het buitenland. Deze gesprekken zullen worden voortgezet.

Ook de deelname van onze vrienden zal doorgaan. We zullen ons inzetten om de bewustwording en betrokkenheid onder maatschappelijke organisaties, mensenrechteninstellingen en al onze supporters in stand te houden. Er zal ook een reeks seminars, bijeenkomsten en conferenties plaatsvinden. Op elk niveau zullen panels, seminars en conferenties worden georganiseerd om de publieke opinie te beïnvloeden. Deze inspanningen zullen doorgaan totdat we resultaten boeken. Voor ons is dit een taak die niet kan worden uitgesteld.”

Öcalan wordt al 28 jaar onterecht vastgehouden op İmralı. Hij moet eindelijk worden vrijgelaten. Wat er ook gebeurt, Öcalan moet İmralı mogen verlaten als deze kwestie moet worden opgelost. Dit is de belangrijkste doelstelling voor ons en het Koerdische volk. Zodra we zijn vrijlating hebben bereikt, zal de weg naar een oplossing openliggen. Het zal een belangrijke bijdrage leveren aan het oplossen van de kwestie. Dit is niet louter een kwestie van de vrijheid van één persoon. Öcalans vrijheid is de vrijheid van ons allemaal.

Al meer dan twee jaar is er een dialoog gaande rond Öcalan en İmralı om de Koerdische kwestie op te lossen. De Koerdische beweging heeft in dit verband serieuze stappen gezet. Ook de Turkse kant heeft enkele stappen ondernomen, maar die zijn ontoereikend. Het proces verloopt erg traag.

Uit recente ontwikkelingen blijkt dat er binnen de gevangenis een huis voor Öcalan is gebouwd. Het staat niet buiten de gevangenis. Wat er is gebeurd, is een verandering van locatie. Hij is in dat huis gaan wonen en enkele kameraden verblijven bij hem. Dit is een belangrijke ontwikkeling. Dat huis moet echter daadwerkelijk als een thuis fungeren, niet als een gevangenis. Als het als thuis moet worden gebruikt, moet hij bezoekers kunnen ontvangen. Hij moet leden van de pers, politieke vertegenwoordigers, zijn kameraden, leden van zijn organisatie, academici en iedereen die hij daar wil ontmoeten, kunnen ontvangen. Dit zou een begin betekenen en een belangrijke bijdrage leveren aan het proces.

Er is nu natuurlijk een wet aangenomen, en binnen dat wettelijke kader is hiervoor een plaats weggelegd. Öcalan is een coördinator. Bahçeli omschreef hem ook als de ‘coördinator voor vrede en politisering’. Wij hanteren dezelfde omschrijving. Öcalan is momenteel de coördinator voor vrede en politisering aan Koerdische zijde en de belangrijkste gesprekspartner bij het oplossen van deze kwestie. In die zin moet hij worden vrijgelaten, zodat hij zijn verantwoordelijkheden kan vervullen. Hij moet zich vrij kunnen bewegen en zijn veiligheid moet worden gewaarborgd. Onder passende gezondheids- en veiligheidsomstandigheden moet hij zich vrij kunnen bewegen en dit werk zonder problemen kunnen uitvoeren.

Dit zou veel obstakels voor een oplossing wegnemen. Het zou iedereen het vertrouwen geven dat de kwestie eindelijk op weg is naar een oplossing. Het zou ook aanzienlijk vertrouwen wekken onder de Koerden en een belangrijke stap betekenen in het wegnemen van de obstakels voor een oplossing. Dit is wat wij verwachten. Het moet gebeuren. Het vloeit voort uit de aard van het proces zelf.

Anders houdt de staat de Koerdische leider in de gevangenis en wordt een oplossing gereduceerd tot het neerleggen van de wapens. Dat is onmogelijk. Het druist in tegen de aard der dingen. De belangrijkste gesprekspartner moet daarom zo snel mogelijk vrij kunnen bewegen.”

'Het proces moet worden versneld'

Zübeyir Aydar gaf ook zijn mening over de inspanningen en uitspraken van parlementsvoorzitter Numan Kurtulmuş met betrekking tot de instelling van een toezichtscommissie binnen het parlement. Hij benadrukte dat het proces traag verliep.

Hij vervolgde: „In de eerste helft van augustus is er een wet aangenomen. We hebben veel kritiek op deze wet. We vinden hem onvolledig en gebrekkig, maar hij is nog niet ten uitvoer gelegd. Hij moet onverwijld worden uitgevoerd en de tekortkomingen moeten worden verholpen. Om dit proces tot een goed einde te brengen, moet er op grond van deze wet een toezichtcommissie of -raad in het parlement worden ingesteld, zoals vereist door een van de bepalingen ervan. Die raad zal naar verwachting binnenkort worden ingesteld. De voorzitter van het parlement brengt deze week een bezoek aan de politieke partijen en zal elk van hen vragen leden voor te dragen. Zo zal de raad worden samengesteld. Dit is belangrijk, en de raad moet worden ingesteld. Maar ze werken erg traag.”

Er is een commissie opgericht onder voorzitterschap van de vicepresident. Deze heeft twee vergaderingen gehouden. De subcommissies zijn nog niet in de vereiste mate ingesteld. Het belangrijkste is dat de raad onder leiding van Öcalan nog niet officieel is aangekondigd. Vanuit ons perspectief is de raad al samengesteld, maar dit is nog niet publiekelijk geformaliseerd. Er is nog niet officieel aan het publiek bekendgemaakt dat Öcalan de rol van coördinator van deze raad op zich heeft genomen.

Deze stappen moeten onverwijld worden gezet en de besturen moeten operationeel worden. Het heeft geen zin een bestuur op te richten als het niets doet. We moeten snel handelen om resultaten te boeken. We volgen ook de recente verklaringen van de andere partij, waaronder die van Erdoğan, de voorzitter van het parlement en het hoofd van de Nationale Inlichtingendienst (MIT). Ik hoop dat deze stappen spoedig in de praktijk zullen worden gebracht.”

Bron: ANF

Gerelateerde Artikelen