- Noord-Koerdistan
In het district Şemrex (Turks: Mazıdağ) in de provincie Mêrdîn zijn talrijke mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen de ecologische gevolgen van de industriële installaties van het concern Cengiz Holding. De demonstranten verwijten het regeringsgezinde bedrijf dat het de natuurlijke levensbronnen van de regio systematisch vernietigt, en hebben aangekondigd zich vastberaden te zullen verzetten tegen verdere uitbreidingsprojecten.
De demonstratie werd georganiseerd door het platform van democratische instellingen en maatschappelijke organisaties. Vanaf het dorpsplein in het landelijke Têznê trokken de deelnemers richting de fabrieken van het bedrijf, dat daar via een dochteronderneming metalen recyclet en meststoffen produceert. Ze droegen spandoeken met teksten als “We zullen onze natuur, ons land en ons water verdedigen” en scandeerden leuzen tegen milieuvernietiging en uitbuiting.
Eenmaal aangekomen bij het fabrieksterrein lazen vertegenwoordigers een gezamenlijke verklaring voor. Daarin werd gewaarschuwd voor de gevolgen van geplande uitbreidingen. Er zouden drie nieuwe installaties worden gebouwd – met aanzienlijke risico’s voor het milieu, de gezondheid en de sociale structuren in de regio. Een woordvoerder van het ecologieplatform Mêrdîn benadrukte dat met name de watervoorziening nu al ernstig is aangetast. “Het grondwaterpeil is de afgelopen vijf jaar met 60 procent gedaald”, verklaarde hij. De belangrijkste oorzaak zou de intensieve wateronttrekking door de bestaande installaties zijn, die dagelijks grote hoeveelheden water uit de regio onttrekken.
Şemrex leeft van oudsher van landbouw en veeteelt. Door het industriële gebruik van de hulpbronnen kwamen deze bestaansmiddelen steeds meer onder druk te staan. Verschillende dorpen zouden al te maken hebben met verdringing of zouden onder druk staan. Met de uitbreiding van de installaties dreigt een verdere verslechtering van de situatie, tot aan een acute watercrisis toe. De demonstranten eisen onder andere een onmiddellijke stopzetting van de vergunningsprocedures voor nieuwe installaties, onafhankelijke milieubeoordelingen en maatregelen ter bescherming van de watervoorraden. Daarnaast eisen ze dat de getroffen bevolking daadwerkelijk bij de besluitvormingsprocessen wordt betrokken.
Ook vertegenwoordigers van de DEM-partij hadden scherpe kritiek. Parlementslid Adalet Kaya sprak van een beleid van gerichte ecologische vernietiging: „Hier wordt al jaren een vorm van ecocide uitgevoerd. Waterbronnen drogen op, de bevolking wordt ziek gemaakt, hele leefgebieden worden vernietigd.“ Haar partijgenote Beritan Güneş Altın verklaarde dat de regio systematisch wordt uitgebuit ten gunste van economische belangen. “Dit landschap is een leefgebied, maar het wordt stap voor stap vernietigd. Terwijl de winsten groeien, betalen de mensen hier de prijs”, zei ze. De geplande nieuwe installaties dienen niet de bevolking, maar uitsluitend de uitbreiding van economische belangen.
De demonstranten maakten duidelijk dat ze de uitbreiding van de industriële installaties niet zullen accepteren. “Wij verdedigen ons land, ons water en ons leven”, luidde het. Het protest zal worden voortgezet zolang de projecten niet worden stopgezet. Het conflict in Şemrex is exemplarisch voor talrijke conflicten in Koerdistan, waarin de lokale bevolking, ecologische bewegingen en politieke actoren zich mobiliseren tegen grootschalige industriële projecten. Centraal staat daarbij steeds weer de vraag wie er beslist over natuurlijke hulpbronnen en wie de gevolgen draagt.
