- Noord-Koerdistan
Het groeiende aantal projecten voor mijnbouw, zonne-energiecentrales (SPP) en waterkrachtcentrales (HPP) in Koerdistan en Turkije wordt mogelijk gemaakt door gunstige besluiten in het kader van de milieueffectbeoordeling (MEB). De geplande projecten vormen een bedreiging voor weidegronden en grondwatervoorraden, die tot de belangrijkste bronnen van inkomsten behoren voor de dorpsbewoners in de regio. De lokale bevolking, die haar leefomgeving en bestaansmiddelen wil beschermen, blijft zich in dorpen en districten organiseren tegen deze projecten.
Alleen al in het afgelopen jaar zijn er in Koerdistan acht lokale platforms opgericht om zich te verzetten tegen de geplande projecten, terwijl er in talrijke dorpen protestkampen zijn opgezet. Varto (Gimgim), Sur, Karlıova (Kanîreş), Kulp (Pasur) en Şırnak (Şirnex) zijn uitgegroeid tot prominente centra van ecologisch verzet. Honderden dorpsbewoners hebben zich via deze platforms verenigd om juridische stappen te ondernemen en ter plaatse verzet te organiseren.
Sabri Kılıç, woordvoerder van de Ecologische Raad van Amed (Diyarbakır), die de recente protesten op de voet heeft gevolgd en eraan heeft deelgenomen, zei dat de maatschappelijke basis van de ecologische strijd zich uitbreidt en dat het verzet leidt tot ecologisch en maatschappelijk bewustzijn. Hij zei: „Het is bijzonder waardevol om te zien hoe mensen van alle leeftijden, van kinderen tot ouderen, samenkomen om hun leefomgeving te verdedigen in dorpen die rechtstreeks worden getroffen door ecologische vernietiging.”
166 aankondigingen van milieueffectrapportages gepubliceerd
Tussen 1 januari en 17 oktober 2026 werden in Amed in totaal 166 EIA-aankondigingen gepubliceerd. Hiervan leidden er 73 tot gunstige besluiten, terwijl zes aanvragen werden geannuleerd of teruggestuurd. Ook projecten voor zonne-energiecentrales maakten een aanzienlijk deel uit van de EIA-procedures in de stad. Gedurende deze periode werden aankondigingen gepubliceerd voor 29 SPP-projecten, waarvan er acht een gunstig besluit kregen.
'Bedrijven maken misbruik van de procedure'
Kılıç stelde dat de ecologische vernietiging in Koerdistan niet louter kan worden gezien als het gevolg van projecten van een handvol bedrijven, maar beschreef het als een systematisch beleid van uitbuiting. Hij benadrukte dat de kwestie verder reikt dan milieuvernietiging en moet worden bekeken in haar economische, sociale, culturele en politieke dimensies. Kılıç zei ook dat dit beleid na het begin van het vredesproces opnieuw was geïntensiveerd.
Kılıç vervolgde: „Sinds de Oproep tot Vrede en een Democratische Samenleving zien we dat het kapitaal, via bepaalde monopolies, een steeds grotere honger naar Koerdistan ontwikkelt en probeert elk gebied om te vormen tot een plek voor kapitaalaccumulatie. Ze handelen volledig volgens een logica van uitbuiting en veroorzaken ecologische verwoesting in heel Koerdistan door middel van mijnbouwlocaties, steengroeven, olie-exploratieputten, energieprojecten en soortgelijke activiteiten.
Het belangrijke punt is dat deze projecten worden opgelegd aan weidegronden, landbouwgrond, waterbronnen en bosgebieden van dorpen. Mensen die in de jaren negentig door het in brand steken en ontruimen van dorpen gedwongen werden te migreren, worden nu door het kapitaal via een andere aanpak uit hun huizen verdreven. Dit vormt ook een bedreiging voor de productieverhoudingen, bestaansmiddelen, het collectieve geheugen en de culturele en historische banden die de mensen hebben opgebouwd met het land dat zij bewonen.”
'Dorpsbewoners zijn actieve actoren van verzet geworden'
Kılıç benadrukte het belang van de strijd die dorpsbewoners voeren tegen ecologische vernietiging, en zei dat zij niet louter als slachtoffers mogen worden beschouwd. In plaats daarvan benadrukte hij dat dorpsbewoners sociale actoren zijn geworden die voor zichzelf opkomen, hun recht verdedigen om beslissingen te nemen over hun leefomgeving en georganiseerd verzet ontwikkelen.
Kılıç zei: “Deze groeiende strijd moet niet alleen worden gezien als verzet tegen ecologische vernietiging en als een poging om leefruimtes te beschermen, maar ook als een waardevolle bijdrage aan de ontwikkeling van lokale democratie en sociale organisatie.”
'Er is een maatschappelijk bewustzijn tegen plundering ontstaan'
Kılıç benadrukte ook de continuïteit van de strijd van de dorpsbewoners. Hij zei: "Op basis van onze waarnemingen van het afgelopen jaar kunnen we stellen dat de maatschappelijke basis van de ecologische strijd is verbreed en dat het verzet ecologisch en maatschappelijk bewustzijn heeft gegenereerd. Bovendien is het in dorpen die rechtstreeks door ecologische vernietiging worden getroffen bijzonder waardevol om te zien hoe mensen van alle leeftijden, van kinderen tot ouderen, samen opkomen om hun leefruimtes te verdedigen.
De rol van vrouwen in dit proces verdient bijzondere aandacht. In veel gebieden nemen vrouwen niet alleen deel aan protesten, maar ontpoppen ze zich als de organisatoren van de strijd en de drijvende kracht achter het maatschappelijk verzet. Van Arzoxlî tot Koçmarin, van Husika tot Cixse, hebben we in talrijke verzetsgebieden in Amed gezien hoe vrouwen soms met hun eigen handen boorputten afsloten en op andere momenten hun leven riskeerden door zich voor de machines te plaatsen die worden gebruikt om deze plundering uit te voeren.”
'De ecologische strijd heeft een solidariteitsnetwerk gecreëerd'
Sabri Kılıç beschreef ook de schade die bedrijven aanrichten aan de leefomgeving van dorpsbewoners en benadrukte dat de strijd tegen ecologische vernietiging in verschillende regio’s niet los van elkaar kan worden gezien.
Kılıç vervolgde: „Een dergelijke benadering is in tegenspraak met de aard zelf van de ecologische strijd, omdat ecologisch leven een onderling verbonden geheel vormt en een fundamenteel begrip van het leven vertegenwoordigt. Zo zouden de cyanidebassins die gepland zijn voor de waterbekkens in Ergani onze ondergrondse en oppervlaktewaterbronnen vergiftigen. Hoe kunnen we dit los zien van alle leefgebieden waar het water doorheen stroomt, van Amed tot Cizre en van Mosul tot Bagdad? Net zoals we deze kwesties niet als afzonderlijke problemen beschouwen, kunnen we ecologische strijd ook niet als geïsoleerde acties behandelen. Daarom creëert de ecologische strijd ook een netwerk van solidariteit tussen mensen die in andere regio’s en gebieden verzet bieden.”
Kılıç zei dat de recent behaalde successen ook moeten worden gezien in het kader van dit solidariteitsnetwerk. Hij benadrukte het belang van het versterken van de solidariteit en het voortzetten van een verenigde, georganiseerde strijd tegen ecologische vernietiging.