- Noord-Koerdistan
Elk jaar worden er in veel centra evenementen gehouden in het kader van 21 februari, de Internationale Dag van de Moedertaal. Na de lokale verkiezingen hebben ook de gemeenten hun inspanningen opgevoerd en zullen er dit jaar opnieuw activiteiten rond de moedertaal worden georganiseerd in Diyarbakır (Amed) door tal van instellingen. De gemeenten hebben activiteiten georganiseerd zoals optochten, paneldiscussies, bewustmakingsvideo's, concerten en het herstel van straatnamen in het Koerdisch. Ze zijn echter onvoldoende concrete stappen gezet op het gebied van moedertaaldiensten. In Diyarbakır, waar slechts een zeer beperkt aantal kleuterscholen is geopend en gerichte projecten niet zijn uitgevoerd, worden de inspanningen voortgezet om het bewustzijn over moedertaalrechten te vergroten en de dienstverlening uit te breiden.
Tahir Baykuşak, hoofd van de afdeling voor de bescherming van talen bij de gemeente Diyarbakır, zei dat de gemeente diensten aanbiedt in vier talen en ook cursussen Syrisch en Armeens heeft opgezet voor talen die met uitsterven worden bedreigd of geen officiële status hebben. Hij merkte op dat er veel projecten zijn gepland om het bewustzijn over moedertaalrechten te vergroten en benadrukte dat er, ondanks bestaande tekortkomingen, inspanningen worden voortgezet om een meertalige aanpak van gemeentelijke diensten te versterken.
Wat betreft meertalige diensten in lokale besturen en de doelstellingen voor de komende periode, benadrukte Baykuşak dat initiatieven die in voorgaande jaren waren gelanceerd, werden verstoord tijdens het proces van benoeming van curatoren, maar dat deze aanpak nieuw leven is ingeblazen met de herverkiezing van gemeenten.
Terugkijkend op de eerdere fase van het proces zei Baykuşak: “Zoals u weet, zijn er tussen 2013 en 2014 intensieve inspanningen geleverd om een meertalige dienstverleningsaanpak en daarmee samenhangende praktijken in lokale besturen tot stand te brengen. Er is belangrijk werk verricht voor zowel kinderen als volwassenen, met name onder leiding van de gemeente Sur. Deze inspanningen zijn onvoltooid gebleven, vooral na de benoeming van curatoren. Met name onze collega's die op dit gebied werkzaam waren, zijn uit deze diensten verwijderd.”
Er zijn ook cursussen Armeens en Syrisch
Meertalige diensten werden opnieuw ingevoerd nadat de gemeenten in 2024 werden heroverd, aldus Baykuşak, die eraan toevoegde dat er de afgelopen twee jaar bijzondere aandacht is besteed aan taalgerelateerd werk. Hij verklaarde dat tijdens deze periode de inspanningen op het gebied van taal onder meer betrekking hadden op inhoud en diensten in het Koerdisch, Zazaki, Turks en Engels.
Baykuşak zei dat moedertaalactiviteiten binnen gemeentelijke afdelingen worden voortgezet en dat er cursussen en onderwijsprogramma's worden aangeboden voor zowel volwassenen als kinderen. Hij zei: “Onze afdelingen voeren werkzaamheden uit in de moedertaal op sociaal en cultureel gebied. Naast Koerdisch en Zazaki worden er binnen de gemeente ook cursussen Syrisch en Armeens aangeboden. Deze twee talen zijn erg belangrijk voor ons. Hoewel de bevolking kleiner is dan in het verleden, is het voor ons erg belangrijk om de moedertaal en de culturele kleuren van de twee volkeren die in deze stad wonen te weerspiegelen.”
Het meertalige en multiculturele karakter van de stad is in alle opzichten van belang
Het werk beperkt zich niet alleen tot cursussen, aldus Baykuşak, die ook de aandacht vestigde op projecten voor kinderen. Hij zei ook: "De kleuterscholen en kinderspeeltuinen van Zarokistan maken ook deel uit van deze inspanning. Daarnaast werken we eraan om de Koerdische aanwezigheid in bazaars en markten te weerspiegelen. We voeren werkzaamheden uit met betrekking tot Koerdische namen en Koerdische uitdrukkingen in straten en wijken. Het feit dat de stad in dit opzicht zowel meertalig als multicultureel is, draagt ook bij aan een grotere belangstelling voor de moedertaal."
Lokale overheden moeten het bewustzijn over moedertaalrechten vergroten
Baykuşak zei dat er meer personeel nodig is om het werk op het gebied van de moedertaal verder uit te breiden en voegde eraan toe dat er ook training wordt gegeven aan gemeentepersoneel. Hij zei ook: "Onze moedertaal leeft, net als mensen, net als het leven zelf. Als ze geen officiële status krijgt, gaat ze dood en verdwijnt ze. In deze context vieren we Moedertaaldag in de week van 21 februari. We richten ons vooral op talen die geen officiële status hebben. Koerdisch, Circassisch en Hemshin behoren tot deze talen. Lokale overheden moeten zich inzetten om het bewustzijn over de moedertaal te vergroten en de daarmee samenhangende diensten uit te breiden."
We hebben nog veel doelen voor ons
Baykuşak benadrukte dat er inspanningen zullen worden voortgezet om ervoor te zorgen dat iedereen die in de stad woont, diensten in zijn eigen moedertaal kan ontvangen, en sloot zijn toespraak als volgt af: "We werken eraan om ervoor te zorgen dat de mensen die in deze stad wonen, diensten in hun eigen moedertaal kunnen ontvangen en geen moeilijkheden ondervinden. We hebben het gewenste doel nog niet bereikt, maar we werken eraan. Totdat bedreigde talen een officiële status krijgen, moeten lokale overheden aandacht besteden aan moedertaal en dit bewustzijn in alle gebieden verspreiden. Mensen moeten gemeentelijke gebouwen met een goed gevoel verlaten wanneer ze daar naartoe gaan.
Er zijn vandaag de dag veel voorbeelden in Europa en de Balkan. Ondanks tekortkomingen op het gebied van zowel werk als personeel, hebben we duidelijke doelen voor ogen. Er is in dit opzicht nog veel werk te doen. Er moet in deze stad nog veel werk worden verzet, zowel in het Koerdisch als in het Zazaki."
Bron: ANF
