De Yezidi (Êzidî) Koerden, die al duizenden jaren in de regio Mesopotamië wonen, zijn door de geschiedenis heen altijd het slachtoffer geweest van genocide, wrede verraad en bloedbaden. Twaalf jaar geleden, op 3 augustus 2014, werden ze getroffen door de 74e genocide (of ‘Ferman’, de Koerdische term voor decreet, zoals zij het noemen).
De Yezidi’s raakten deze keer in de greep van bijna totale uitroeiing, gevangenschap en slavernij door de woeste ISIS-bendes. Maar wat voor de Yezidi’s nog verstikkender was dan de wurggreep van ISIS, was het verraad dat zich in een zwart gewaad hulde.
EEN GOED VOORBEREIDE GENOCIDE
Toen de ISIS-bendes voor de poorten van Shengal stonden, maakten duizenden Peshmerga- en Asayish-leden van de Koerdische Democratische Partij (KDP) onder leiding van Masoud Barzani, die tot op dat moment de stad Shengal onder controle had, zich snel uit de voeten zonder ook maar één kogel af te vuren. Als gevolg van de vlucht van de KDP-Peshmerga werden duizenden Yezidi’s afgeslacht door de ISIS-bendes; nog eens duizenden werden ontvoerd – voornamelijk vrouwen en kinderen – en op markten als slaven verkocht. Interessant genoeg hadden de KDP-troepen kort voor de genocide plaatsvond alle wapens en munitie in beslag genomen die de Yezidi’s op dat moment in hun bezit hadden, en hadden ze drie van de twaalf guerrillastrijders van de Volksverdedigingsstrijdkrachten (HPG) en de Vrije Vrouwentroepen (YJA-Star) in hechtenis genomen, die te hulp waren geschoten om de vluchtende yezidi’s te redden.
ISLAMITISCHE STAAT HEEFT 400.000 YAZIDI’S GEVANGEN GENOMEN EN ONTHEEMD
De Islamitische Staat van Irak en Syrië (ISIS) heeft op 3 augustus 2014 alle 400.000 Yezidi’s die in Sinjar woonden vermoord, gevangengenomen en ontheemd, in een genocide die onevenredig veel kinderen trof. Ongeveer 10.000 Yezidi’s werden vermoord of ontvoerd. De helft van alle geëxecuteerden waren kinderen, volgens een rapport van een internationale groep onderzoekers in het tijdschrift PLoS Medicine.
Bijna iedereen (93%) die uiteindelijk op de berg Shengal stierf aan verwondingen of door gebrek aan voedsel en water, was nog niet volwassen. Van de ongeveer 6.400 ontvoerde Yezidi’s was naar schatting ongeveer de helft kind, aldus de door Yezidi’s geleide non-profitorganisatie Nadia’s Initiative. Jongens van slechts zeven jaar werden naar trainingskampen van ISIS gestuurd en meisjes van slechts negen jaar werden blootgesteld aan verkrachting en seksuele slavernij, aldus een rapport van Save the Children.
Vandaag de dag worden nog steeds ongeveer 2.700 Yezidi’s vermist, waaronder ongeveer 1.300 die ten tijde van hun ontvoering kinderen waren, volgens schattingen van Yazda, een Yezidische belangenorganisatie in Irak. Ongeveer 300 tot 400 van degenen die nog steeds vermist worden, zijn waarschijnlijk nog geen 18 jaar oud. Tot nu toe zijn volgens Nadia’s Initiative meer dan 3.500 Yezidi’s gered, waaronder 2.000 kinderen.
GENOCIDES TEGEN DE YAZIDI’S DOOR DE GESCHIEDENIS HEEN
De Yezidi's, die een van de oudste religies van Mesopotamië aanhangen, hebben in de loop van de geschiedenis 74 genocides ondergaan. De meeste van deze massamoorden werden gepleegd door het Ottomaanse Rijk. Omdat de meeste van deze genocides, bedoeld om de Yezidi-gemeenschap uit te roeien, door de leidende Ottomaanse sjahs via een ‘fiat’ werden bevolen, gaven de Koerdische Yezidi's deze genocides daarom de Koerdische term voor ‘decreet’. De eerste genocide werd in het jaar 1246 bevolen door de heer van Zengi van Mosul, Bedreddin Lulu; de laatste door de neo-Ottomaanse AKP en haar bondgenoot KDP, en gepleegd door de ISIS-bendes. Bij elke genocide werd de naam van de islam gebruikt.
Enkele van de genocides die in de loop van de geschiedenis tegen de Yezidische gemeenschap zijn gepleegd en die meestal door de Ottomaanse sjahs werden bevolen, worden hier opgesomd:
* In 1246 vond het bloedbad van Lalesh plaats, onder leiding van Bedreddin Lulu, de heer van Zengi uit Mosul
* In de 16e eeuw werd de massamoord op de Yezidi’s in Shêxan bevolen door een fatwa van Shekhulislami Osmani Ebu Siud Efendi en door een decreet van sultan Süleyman
* In 1638 liet de gouverneur van Amed, Melek Ahmed Pasha, een bloedbad uitvoeren in Shengal
* In 1650 werd de massamoord op de Yezidi’s afgekondigd door Murad IV en gepleegd door de gouverneur van Van, Shemsi Pasha, in Mosul
* In 1715 werd in Shengal een bloedbad gepleegd door de gouverneur van Bagdad, Hasan Pasha
* In 1733 vond er een massamoord op de Yezidi’s plaats in Shexan, uitgevoerd door de gouverneur van Bagdad, Ahmed Pasha
* In 1752 vond er een massamoord plaats in Shengal, uitgevoerd door de gouverneur van Bagdad, Suleyman Pasha
* Tussen 1732 en 1733 gaf Nadir Shah opdracht tot een bloedbad onder de Yezidi’s tussen Surdash en Kirkuk
* In 1733 vond de massamoord op de Yezidi’s plaats aan de oever van het Zap-meer door de Celiliyan
* In 1735 gaf Nadir Shah opdracht tot de massamoord op de Yezidi’s in Mahabad, Saldûz en Meraxi
* In 1742 pleegde Alî Takî Han, een van de getrouwen van Nadir Shah, een bloedbad onder de Yezidi’s in Saldûz
* In 1743 pleegde Nadir Shah een massamoord op de Yezidische Koerden in Kirkuk, Hewler en Altunköprü
* In 1773 gaf Nadir Shah opdracht tot een bloedbad onder de Yezidi’s aan de oever van het Zap-meer
* In 1787 pleegden de Celiliyan een massamoord op de Yezidi’s in Shexan
* In 1798 liet de vice-gouverneur van Bagdad, Abdulazaz Bin Abdullah Beg, een bloedbad onder de Yezidi’s aanrichten in Shexan
* Tussen 1753 en 1800 gaven Ottomaanse sjahs opdracht tot plunderingen, het opleggen van zware belastingen, slavernij en genocide op de Yezidi-Koerden (er werden ongeveer zes grote aanvallen uitgevoerd in Shengal, Shexan en Mosul)
* In 1809 gaf de gouverneur van Bagdad, Suleyman Pasha, opdracht tot een massamoord op de Yezidi’s in Shengal
* In 1824 vond er een bloedbad tegen de yezidi’s in Shengal plaats, op bevel van de gouverneur van Bagdad, Ali Pasha
* Tussen 1832 en 1834 werden massamoorden bevolen door de heer van Soran, Muhammed Pasha
* In 1835 liet de gouverneur van Mosul, Muhammed Ince Bayraktar, een bloedbad plegen in Shengal
* In 1836 liet Reshid Pasha een bloedbad plegen in Shengal
* In 1837 liet Hafiz Pasha een bloedbad plegen in Shengal
* In 1844 vond er een massamoord op de Yezidi’s plaats in Botan
* In 1892 leidde het islamiseringsbeleid van Abdulhamit II ten aanzien van de yezidische gemeenschap tot massamoorden op de Yezidi’s
Voor meer gedetailleerde informatie wordt aangeraden het boek „Yazidi’s in de greep van fatwa’s, genocides en bloedbaden“ van prof. dr. Kadri Yildirim te lezen, evenals het boek „Een volk dat genocides trotseert: de Yazidi’s“ van journalist Mazlum Özdemir.
HET BLOEDBAD VAN 2007
Een van de recentere massamoorden op de Yezidi-Koerden vond plaats in 2007. Op 14 augustus 2007 werden aanslagen gepleegd met vier met explosieven beladen vrachtwagens in de dorpen Siba Shex Xidir en Til Izer in Shengal. Hierbij kwamen 300 mensen om het leven. Er is in deze zaak geen enkel onderzoek ingesteld. Naar verluidt werd dit bloedbad gepleegd door een groep bendes genaamd Ensar El Sune, gelieerd aan Al-Qaeda, die destijds probeerde voet aan de grond te krijgen in Zuid-Koerdistan. Veel bronnen beweren echter dat het Turkmeense Front van Irak (ITC) betrokken was bij de aanslag, die door de Turkse geheime dienst in Zuid-Koerdistan in scène was gezet.
De Yezidi’s noemden deze aanval tot 3 augustus 2014 „het laatste decreet“.
DE SITUATIE IN SHENGAL VÓÓR DE GENOCIDE VAN 3 AUGUSTUS
De Koerdische Yezidi’s woonden voornamelijk in het district Shexan van Duhok, het district Shengal van Mosul en de dorpen in de omliggende districten. In 1975 werden de Yezidi’s onder het Iraakse Ba’ath-regime gedwongen hervestigd. Bij elke genocide waarmee ze te maken kregen, wisten de Yezidi’s zich te redden in de beschermende armen van de berg Shengal. Maar in 1975 werden ze met geweld uit de dorpen in de bergen verdreven en hervestigd in Khanasor, Til Izer, Sinune, Siba Shex Xidir, Kocho en Dugurê en in ongeveer 15 andere dorpen aan de voet van de berg.
Toen de VS in 2003 in Irak ingrepen en het regime van Saddam Hoessein omverwierpen, werd er een nieuwe grondwet voor Irak opgesteld. Volgens artikel 140 van deze grondwet werd Shengal aangemerkt als een zogenaamd „betwist gebied” tussen de regering van Zuid-Koerdistan en de centrale regering van Irak. Er was gepland om in 2007 ook in Shengal een referendum te houden, maar tot op heden is dat referendum nooit tot stand gekomen.
In tegenstelling tot de steden Kirkuk, Jalawla, Khanaqin en Tuz Khurmatu heeft de KDP echter haar eenpartijheerschappij in Shengal gevestigd. De stad stond naar verluidt „onder de bescherming“ van de Peshmerga’s en de Asayish van de KDP en de federale politie van Irak.
DE SITUATIE IN SHENGAL VÓÓR DE GENOCIDE VAN 3 AUGUSTUS
Nadat de KDP in 2003 haar absolute heerschappij over Shengal had opgelegd, bevorderde zij achterhaalde maatschappelijke tradities en profiteerde zij tot het einde toe van het kastensysteem van de sjeiks, waardoor zij het Yezidi-volk onder haar controle hield. De KDP gebruikte zelfs het geloof van de Yezidi’s in haar eigen voordeel en steunde dit sjeiksysteem, waarmee zij het gehele Yezidi-volk in de gaten hield.
Tîrêj Şengal, een van de commandanten van de Shengal-verzetseenheden (YBŞ), sprak met de ANF Nieuwsagentschap over de recente genocide op de yezidi’s en het systeem dat de KDP in Shengal had opgezet. Hij zei: „Ze maakten van iedereen die zich bij hen aansloot een van hun peshmerga’s en betaalden hen een loon. Ze zeiden tegen hen: ga eten en drinken en pak je geld, maar denk niet na. Ze konden er niet tegen als mensen het hadden over zaken als eer, vrijheid en waarden. Daardoor bleef de bevolking tot het einde toe ongeorganiseerd en ongeschoold.”
DRUK OP VROUWEN IN DE YAZIDI-SAMENLEVING
Xoxê Dexîl, lid van de Yazidi Vrouwenbeweging voor Vrijheid (TAJÊ), sprak over de Yazidi-samenleving vóór het uitbreken van de genocide en vestigde de aandacht op het geweld en de druk waaraan de Yazidi-vrouwen in de samenleving werden blootgesteld. Ze zei: „De positie van de vrouwen was zeer zwak in de Yazidi-samenleving, bijna onbestaande. Met andere woorden: een vrouw was slechts zoveel waard als de druk waaraan ze werd blootgesteld en in hoeverre ze het zwijgen werd opgelegd! Maar men mag het voortdurende verzet van de vrouwen hiertegen niet verzwijgen. Toch bleven die strijd meestal beperkt tot een klein aantal individuen. Toen we echter na de genocide de vrouwen uit Rojava en die in de guerrillastrijd zagen, begonnen we ons met hun hulp te organiseren.”
DRUK OP VROUWEN IN DE YAZIDI-SAMENLEVING
Xoxê Dexîl, lid van de Yazidi Vrouwenbeweging voor Vrijheid (TAJÊ), sprak over de Yazidi-samenleving vóór het uitbreken van de genocide en vestigde de aandacht op het geweld en de druk waaraan Yazidi-vrouwen in de samenleving werden blootgesteld. Ze zei: „De positie van vrouwen was erg zwak in de Yazidi-samenleving, bijna onbestaande. Met andere woorden: een vrouw was slechts zoveel waard als de druk waaraan ze werd blootgesteld en in hoeverre ze het zwijgen werd opgelegd! Maar men mag het voortdurende verzet van de vrouwen hiertegen niet verzwijgen. Toch bleven die strijdpogingen grotendeels beperkt tot een klein aantal individuen. Toen we echter na de genocide de vrouwen uit Rojava en die in de guerrillagroepen zagen, begonnen we ons met hun hulp te organiseren.”
OP WEG NAAR DE GENOCIDE VAN 3 AUGUSTUS
Op 10 juni 2014, toen ISIS Mosul binnenviel, kwam Shengal meer dan enig ander district van Mosul in gevaar. De Koerdische volksleider Abdullah Öcalan sprak herhaaldelijk waarschuwingen uit om Shengal te beschermen. In het licht van die vooruitziende blik van Öcalan stuurde de PKK een eenheid van twaalf guerrillastrijders naar de berg Shengal. Gezien de toenemende dreiging die boven Shengal hing, nam de leiding van de PKK contact op met de KDP en vestigde de aandacht op de ernstige situatie. De PKK maakte duidelijk dat zij een deel van haar troepen naar Shengal kon sturen, maar de KDP reageerde niet op deze oproep van de PKK.
EEN STRIJDKRACHT VAN 11.000 GOED UITGERUSTE MANNEN WAS TER PLAATSE
Na de invasie van Mosul rukten de ISIS-bendes op naar Tal Afar, een district van de Turkmeense gemeenschap in de directe omgeving van Shengal. Een groot deel van de sjiitische Turkmeense bevolking hier vluchtte naar Shengal. De bendes stonden nu op het punt om Shengal aan te vallen. In plaats van de nodige voorbereidingen te treffen, begon de KDP echter plotseling de wapens van de Yezidi’s in beslag te nemen, waarbij ze tegen hen zeiden: “Wij zullen jullie beschermen”. Volgens officiële statistieken die achteraf bekend werden gemaakt, bedroeg het aantal Peshmerga- en Asayish-leden uit Zuid-Koerdistan, de Iraakse federale politie, de verkeerspolitie en gewapende eenheden die aan andere politieke partijen gelieerd waren, vóór de barbaarse aanvallen van de ISIS-bendes op Shengal in totaal 11.000 manschappen die in Shengal en de omliggende dorpen waren gestationeerd.
“ZE WAREN HIER VOOR HET GELD, EN VLUCHTEN TOEN HET GEVAAR NADERDE”
YBŞ-commandant Tîrêj Şengal gaf de volgende informatie over de militaire troepenmacht in Shengal: „Op dat moment, toen de ISIS-bendes het ene gebied na het andere rond Shengal innamen, geloofden we nog steeds niet dat wij de volgende zouden zijn. Omdat we omringd waren door een enorm leger van Peshmerga’s en zelfs Iraakse soldaten. En we vertrouwden hen. Ze zeiden altijd tegen ons: ‘We zullen jullie beschermen’. Maar helaas zijn ze gevlucht toen de aanvallen begonnen.”
Pas toen we hen vroegen waarom ze waren gevlucht, begrepen we dat ze deze plek niet als hun thuis beschouwden en alleen voor het geld waren ingelijfd voor de „verdedigingsplicht“. Toen ze het gevaar zagen naderen, vluchtten ze zodra ze daartoe het bevel kregen, zonder ook maar één keer achterom te kijken.”
ZE NAMEN DE WAPENS VAN DE YAZIDI-JONGEREN IN BESLAG
Qehtan Xelîl, plaatsvervangend medevoorzitter van de Autonome Raad van Shengal, herinnerde zich dat de Peshmerga van de KDP kort voor het begin van de genocide alle wapens en uitrusting van de jonge Yazidi’s in beslag hadden genomen en verklaarde: „Op de oversteekplaats van Shengal naar Tal Afar had de KDP een controlepunt opgezet. Toen ISIS verwoestend oprukte, werden hier alle wapens van de Yezidi-jongeren van hen afgenomen. Ze stelden ons gerust met woorden als: ‘We zullen jullie beschermen, maak je geen zorgen, jullie hoeven geen wapens op te nemen’. En ze namen daar alle wapens in beslag. Tijdens de genocide hebben ze echter geen enkel schot gelost, ze hebben geen enkele martelaar gegeven en er is niet eens een vinger van hen gebloed. Ze zijn allemaal weggevlucht.”
Bron: ANF
