De Coördinatie van de Koerdische Vrouwenbeweging in Europa (TJK-E) heeft een verklaring uitgegeven ter gelegenheid van 25 november, de Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen.
De TJK-E riep op tot sterkere organisatie en collectief politiek verzet, waarschuwde voor toenemend geweld tegen vrouwen, bekritiseerde de militarisering van Europese samenlevingen en riep op tot een vastberaden confrontatie met patriarchale machtsstructuren. Ook drong zij er bij vrouwenorganisaties en anti-oorlogsbewegingen op aan om het proces voor vrede en een democratische samenleving actief te ondersteunen. De volledige verklaring van de TJK-E-Coördinatie luidt als volgt:
Geweld tegen vrouwen neemt wereldwijd toe
„We beleven een historisch moment dat gekenmerkt wordt door ingrijpende veranderingen en meervoudige crises. We staan op een kruispunt waar de oude orde instort en de nieuwe nog moet ontstaan. Op dergelijke historische keerpunten krijgen politiek en georganiseerde actie een veel grotere betekenis en een veel groter belang. Met dit besef, nu we 25 november vieren, de Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen, moeten we onze organisatie versterken en onze politieke macht effectiever maken.
Geweld tegen vrouwen, dat wij beschouwen als de langste oorlog in de geschiedenis, neemt niet af, maar wordt steeds heviger. Wereldwijd worden 840 miljoen vrouwen en meisjes getroffen door mannelijk geweld. Volgens officiële cijfers zijn in 2024 minstens 83.000 vrouwen en meisjes door mannen vermoord. We weten dat het werkelijke aantal aanzienlijk hoger ligt. In landen als Duitsland, Frankrijk en Italië wordt om de drie dagen een vrouw vermoord door haar partner of ex-partner. In Frankrijk had 61 procent van de vrouwen die vorig jaar werden vermoord, eerder contact opgenomen met de politie en om hulp gevraagd. In Duitsland wordt om de vier minuten een vrouw het slachtoffer van geweld door haar partner. Geweld tegen vrouwen vindt overwegend niet op straat of op de werkplek plaats, maar binnen de eigen vier muren.
Ook de statistieken over seksueel en digitaal geweld, evenals vrouwonvriendelijke aanvallen, laten een zorgwekkende stijging zien. Tegelijkertijd is er een groeiend aantal gevallen waarin mannen hun vrouwen drogeren en ze aan andere mannen overdragen om verkracht te worden, zoals in de Pelicot-zaak in Frankrijk. Deze gevallen onthullen de gruwelijke omvang van de verkrachtingscultuur. Ook wij, als TJK-E, verklaren: De schaamte moet van kant wisselen! Niet de overlevenden moeten zich schamen, maar de daders. Zij moeten publiekelijk ter verantwoording worden geroepen, hun misdaden moeten aan het licht worden gebracht en bestraft worden. Elke vorm van geweld tegen vrouwen moet consequenties hebben!
Ook de bestrijding van patriarchale gewelddadigheid binnen de Koerdische samenleving
Geweld tegen vrouwen binnen de Koerdische samenleving in Europa heeft eveneens een omvang aangenomen die we als femicide moeten bestempelen. Alleen al in Duitsland zijn de afgelopen twee maanden drie Koerdische vrouwen opzettelijk vermoord door mannen van wie zij zich hadden gescheiden. Deze egoïstische, meedogenloze en moordzuchtige mentaliteit, die vrouwen als bezit beschouwt, hun eigen wil niet erkent en er zelfs niet voor terugdeinst om haar eigen kinderen van hun moeders te beroven, vormt een bedreiging voor de samenleving als geheel.
Er kan geen rechtvaardiging zijn voor geweld tegen vrouwen, en zeker niet voor femicide. Het fundamentele probleem is de cultuur van mannelijke dominantie. Wij zullen onze inspanningen opvoeren om deze levensvernietigende cultuur, die daders voortbrengt en mensenlevens kost, te bestrijden en om een cultuur van gelijkwaardig en vrij samenleven, evenals een democratische gezinscultuur, te bevorderen.
Zowel in ons thuisland Koerdistan als in Europa, waar wij vandaag de dag wonen, voelen wij de ingrijpende maatschappelijke omwentelingen die voortvloeien uit de veelvuldige crises van de kapitalistische moderniteit. De mondiale hegemonische machten proberen opnieuw de oude orde via oorlog en vernietiging te ontmantelen en een nieuwe tot stand te brengen. Sinds de Tweede Wereldoorlog is er op geen enkel moment zoveel geïnvesteerd in oorlogen of zoveel geld uitgegeven aan wapens. Nooit eerder hebben Europese regeringen zo openlijk overheidsmiddelen doorgesluisd naar de zakken van de wapenindustrie en de weg vrijgemaakt voor militarisme om hun samenlevingen voor te bereiden op oorlog.
Vrouwen moeten het vredesproces actief vormgeven
Als Koerdisch volk weten we maar al te goed wat oorlog betekent. Al 200 jaar lang strijden we voor ons bestaan en onze vrijheid tegen het genocidale regime van de kapitalistische moderniteit. Vandaag streven we ernaar de weg te effenen voor een overgang van gewapend conflict naar democratische en juridische strijd. In een tijd waarin overal ter wereld de zwaarden rammelen, heeft Abdullah Öcalan met zijn Oproep tot Vrede en een Democratische Samenleving een historisch proces in gang gezet, gericht op het definitief wegnemen van de onderliggende oorzaken van oorlog en gewapende conflicten.
Zowel zijn manifest als zijn theorie van democratische integratie bieden niet alleen een routekaart voor een vreedzame, politieke en rechtvaardige oplossing van de Koerdische kwestie, maar ook een maatschappijgericht alternatief voor het overwinnen van de huidige systeemcrisis. Terwijl de uitvoering van Resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad, die tot doel heeft de actieve deelname van vrouwen aan vredesprocessen te waarborgen, nog steeds ver achterblijft bij de doelstellingen, stelt Abdullah Öcalan de vrijheid van vrouwen centraal in zijn vredesfilosofie en beschouwt hij vrouwen als onafhankelijke actoren in onderhandelingen.
Ter gelegenheid van 25 november roepen wij, als TJK-E, alle vrouwenorganisaties en anti-oorlogsbewegingen in Europa op om het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces te omarmen en actief te steunen. Laten wij, als vrouwen, onze gezamenlijke vastberadenheid uitspreken om echte en rechtvaardige vrede te bereiken. Laten we geen oorlog, genocide of bezettingsbeleid toestaan!
Patriarchale overheersing als de gemeenschappelijke wortel van geweld en oorlog
Oorlog is de meest extreme vorm van door mannen gedomineerd staatsgeweld. Het is gericht tegen het leven, de natuur en de samenleving. Geweld tegen vrouwen, oorlogen en genocide hebben dezelfde wortels. Het door Abdullah Öcalan ontwikkelde concept van de „op kaste gebaseerde sociale moordenaar“ benadrukt dit verband. Voortbouwend op Boeddha’s metafoor van de „dolk in de rug“ benadrukt hij dat het verdedigen van het leven en de samenleving een radicale strijd vereist tegen deze moorddadige heersstructuur die in de samenleving is ingebed.
Deze ‘dolk in de rug’ staat symbool voor de onopgeloste kwestie van de bevrijding van vrouwen en de hegemonische mannelijkheid. Zolang deze blijft bestaan, kan geen van de andere fundamentele problemen waarmee de samenleving wordt geconfronteerd, worden opgelost. De strijd tegen geweld tegen vrouwen moet daarom de mentaliteit en het systeem van deze moorddadige patriarchale overheersing centraal stellen. Zij moet de sociale en historische wortels van het geweld aanpakken en een holistisch perspectief hanteren.
In deze geest roepen we regeringen op om hun wettelijke en praktische verplichtingen volledig na te komen. Tegelijkertijd bevestigen we als vrouwenbeweging opnieuw ons streven om maatschappelijke verandering en transformatie actief te stimuleren. We roepen ook alle georganiseerde mannen op om zich te bevrijden van seksistische en patriarchale denkpatronen en actief te werken aan relaties die gebaseerd zijn op gelijkheid en vrijheid. De transformatie van mannen moet worden erkend als een fundamentele vrijheidskwestie en centraal staan in een bewuste politieke strijd.
Aanvallen op de vrouwenrevolutie in Koerdistan
Geweld tegen vrouwen mag niet louter worden gezien als een reeks geïsoleerde aanvallen. We worden geconfronteerd met een systematische agressieoorlog, aangedreven door patriarchale denkwijzen en machtsstructuren. In ons thuisland Koerdistan, dat door de door vrouwen geleide revolutionaire strijd van de afgelopen jaren een bron van inspiratie is geworden voor vrouwen en onderdrukte volkeren wereldwijd, heeft de hegemonische mannelijkheid een alomvattend en georganiseerd tegenoffensief ingezet.
De aanvallen op de verworvenheden van de vrouwenrevolutie in Rojava en Noordoost-Syrië, de voortdurende gevangenschap van 2.700 Yezidi-vrouwen uit Shengal die in 2014 door de zogenaamde Islamitische Staat (ISIS) werden ontvoerd en tot slavernij gedwongen, en de dreigingen met executie tegen vrouwen die de opstand leidden onder de leus „Jin Jiyan Azadî“ [Vrouw, Leven, Vrijheid] in Iran en Oost-Koerdistan zijn concrete uitingen van dezezelfde wereldwijde oorlog.
Geen enkele vrouw zou alleen met geweld geconfronteerd mogen worden
Elke aanval op Koerdische vrouwen, hun collectieve verworvenheden en hun politieke wil is voor ons een reden om de strijd voort te zetten. Ter gelegenheid van 25 november roepen we alle georganiseerde vrouwen in Europa op om de solidariteit en het collectieve verzet te versterken op basis van „Jin Jiyan Azadî“. Laten we samen strijden tegen femicide en systematisch geweld tegen vrouwen!
De enige manier om alle vormen van patriarchaal en staatsgeweld te stoppen, is door de organisatie en politieke macht van vrouwen te versterken. Hoe beter we als vrouwen georganiseerd zijn, hoe meer we ons bewustzijn kunnen ontwikkelen, een gemeenschappelijke wil kunnen smeden, collectief stelling kunnen nemen tegen patriarchale denkwijzen en samen oplossingen kunnen creëren.
Als TJK-E roepen we daarom alle Koerdische vrouwen in Europa op om zich te organiseren en mannelijk geweld gezamenlijk, op gemeenschapsbasis, het hoofd te bieden.
Nu is het moment voor vrouwen
Geen enkele vrouw wier leven wordt bedreigd, zou haar strijd alleen moeten moeten voeren. Als vrouwen moeten we bovenal zorgzaam en verantwoordelijk met elkaar omgaan. We mogen nooit de ogen sluiten, zwijgen of werkeloos toekijken wanneer er sprake is van geweld.
Als vrouwenbewegingen hebben we ook de verantwoordelijkheid om onze strijd tegen de dagelijkse toename van vrouwenmoorden en patriarchale geweldsvormen zowel op maatschappelijk als op politiek niveau effectiever te maken. Door een politiek van vrouwenbevrijding te ontwikkelen en in praktijk te brengen, moeten we elke vorm van aanval op het bestaan van vrouwen het hoofd bieden. Tegelijkertijd moeten we geleidelijk het vrije leven vormgeven en opbouwen dat we nastreven.
In een tijd waarin de patriarchale en staatsgerichte orde samenlevingen in vernietiging, geweld en oorlog stort, verklaren wij daarom: Nu is het moment voor vrouwen! Laten we bouwen aan een vrij leven, een waardige vrede en een democratische sociale orde!”
