- Noord-Koerdistan
Voor de DEM-partij begint democratie op gemeentelijk niveau. Volgens Mehmet Rüştü Tiryaki, de medevoorzitter die verantwoordelijk is voor het gemeentelijk beleid, moeten steden en gemeenten in de toekomst samen met de bevolking worden bestuurd, economisch verder worden ontwikkeld en democratisch worden georganiseerd. Sterke gemeenten zijn niet alleen een voorwaarde voor een goed functionerende democratie, maar ook een centrale bouwsteen in het proces naar vrede en een democratische samenleving. „Hoe sterker de lokale democratie is, hoe sterker ook de democratie van een land is”, zegt Tiryaki. Omgekeerd zijn de toenemende uitbreiding van het toezicht door de staat en de beperking van lokale bevoegdheden een uiting van een democratische achteruitgang.
Participatieve begrotingen moeten worden uitgebreid
Volgens Tiryaki breidt de DEM-partij haar participatiemodellen in de door haar bestuurde gemeenten verder uit. Nadat het model van de participatieve begroting aanvankelijk in Gimgim (tr. Varto) en in het stadsdeel Rezan (Bağlar) van Amed werd ingevoerd, wordt het dit jaar al in zes gemeenten toegepast. Op lange termijn moet de procedure worden uitgebreid naar alle door de partij bestuurde steden en gemeenten. De begrotingsplanning wordt daarbij samen met de bevolking ontwikkeld. In buurtbijeenkomsten worden prioriteiten en uitgaven besproken en vastgesteld.
Gemeenten samen met de bevolking vormgeven
Tiryaki wijst op de inmiddels 27 jaar ervaring van de politieke beweging van de DEM-partij en haar voorgangers in de gemeentepolitiek. Sinds 1999 zijn er talrijke modellen ontwikkeld, waaronder meertalige gemeentelijke voorzieningen, het systeem van co-voorzitterschap en een gelijkwaardige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen. Ook op het gebied van onderwijs en cultuur zijn nieuwe wegen ingeslagen. Daartoe behoren kinderdagverblijven met onderwijs in de moedertaal en de ontwikkeling van de gemeenten tot cultuur- en kunstcentra. Tiryaki benadrukt: „We willen de gemeenten samen met de bevolking besturen, samen produceren en samen beslissen over de verdeling van de opbrengsten.” De gemeenten moeten centra van democratisch zelfbestuur worden. In dit verband wordt ook gesproken over de uitbreiding van coöperaties en over nieuwe vormen van gemeentelijke besluitvormingsstructuren.
Gemeentelijk zelfbestuur als onderdeel van een democratische oplossing
Voor Tiryaki reikt het belang van gemeentelijk zelfbestuur veel verder dan de klassieke bestuurlijke taken. Moderne gemeenten zijn tegenwoordig net zo goed verantwoordelijk voor sociale diensten, cultuur, taal en maatschappelijke participatie als voor de gemeentelijke infrastructuur. Tegelijkertijd uitte hij kritiek op de toenemende centralisatie van de afgelopen jaren. Talrijke wetswijzigingen zouden de bevoegdheden van de gemeenten hebben ingeperkt en beslissingsbevoegdheden hebben overgedragen aan de centrale overheid.
Ook in de overwegingen van de Koerdische vertegenwoordiger Abdullah Öcalan over de oplossing van de Koerdische kwestie en de democratisering van Turkije is voor de gemeenten een sleutelrol weggelegd. „Als het lukt om de kwestie van het gemeentelijk zelfbestuur in Koerdistan op te lossen, de bevoegdheden van de gemeenten uit te breiden, de voorbehouden ten aanzien van internationale verdragen op te heffen, het toezicht van de staat te beperken en gemeenten te creëren die over hun eigen begrotingen en beslissingen beschikken, dan leveren we tegelijkertijd een beslissende bijdrage aan de oplossing van de Koerdische kwestie en aan de democratisering van Turkije.“ De democratisering van de gemeenten, de afschaffing van staatsbemoeienis en de uitbreiding van democratische zelfbestuursstructuren behoren daarom tot de belangrijkste voorwaarden voor duurzame vrede.
Internationale uitwisseling
Volgens Tiryaki beperkt het gemeentelijk beleid van de DEM-partij zich niet tot Turkije. De partij onderhoudt contacten met gemeenten en deskundigen in tal van landen – van China en Japan via Catalonië tot Afrika en Noord-Europa. Het doel is om internationale ervaringen op te doen en tegelijkertijd de eigen benaderingen op het gebied van gemeentelijk beleid te presenteren.
