- Turkije
De vicefractievoorzitter van de DEM-partij, Sezai Temelli, heeft de Turkse regering opgeroepen om in het lopende politieke proces ter oplossing van de Koerdische kwestie concrete juridische stappen te ondernemen. Tijdens een persconferentie in het parlement verklaarde Temelli maandag dat de maatschappelijke verwachtingen ten aanzien van vrede, gerechtigheid en democratische hervormingen blijven toenemen, terwijl de regering en het parlement cruciale kwesties blijven uitstellen.
Vredesmoeders hebben alle partijen opgeroepen hun verantwoordelijkheid te nemen
Aan het begin van zijn verklaring verwees Temelli naar het bezoek van de vredesmoeders aan het parlement vorige week. De delegatie had gesprekken gevoerd met verschillende partijen en alle politieke krachten opgeroepen om verantwoordelijkheid te nemen voor vrede en maatschappelijke verzoening. “Misschien zijn het juist de moeders die deze kwestie het diepst voelen en de grootste last hebben gedragen”, zei Temelli. De ervaringen van de vredesmoeders en de zaterdagmoeders zouden hebben aangetoond dat zowel Turkse als Koerdische families decennialang dezelfde pijn hebben ervaren. Daarom moet de roep om vrede worden gezien als een gezamenlijke maatschappelijke eis.
Kritiek op justitieel beleid en gevangenissen
Met het oog op het uitgestelde 12e justitiepakket verklaarde Temelli dat de samenleving nauwelijks nog geduld heeft voor de aanhoudende onrechtvaardigheden in het land. Vooral politieke gevangenen zouden nog steeds blootstaan aan systematische ontneming van hun rechten. Tegelijkertijd wees de DEM-politicus op de dramatische situatie in de gevangenissen. Volgens gegevens van het ministerie van Justitie zitten er momenteel meer dan 421.000 mensen in hechtenis. Daar komen nog eens bijna 500.000 personen bij die onder voorwaardelijke vrijlating of gerechtelijk toezicht staan. Ook het aantal minderjarige gevangenen is alarmerend. Ongeveer 4.700 kinderen zitten momenteel in Turkse gevangenissen. Temelli verklaarde dat de overbevolking in de gevangenissen inmiddels een omvang heeft bereikt van meer dan 120.000 extra gevangenen boven de eigenlijke capaciteit. De verwachtingen ten aanzien van juridische hervormingen zijn dan ook groot.
„Ondanks alle beslissingen blijft Demirtaş in hechtenis”
Temelli ging ook uitgebreid in op de Kobanê-rechtszaak tegen gedetineerde HDP-politici. De processen zouden vanaf het begin gekenmerkt zijn door twijfelachtige aanklachten, geheime getuigen en politieke beïnvloeding. „Dat het om een complot gaat, is al lang duidelijk geworden”, aldus Temelli. Hij had vooral kritiek op het feit dat de voormalige partijvoorzitter Selahattin Demirtaş ondanks herhaalde uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) nog steeds in hechtenis wordt gehouden. “Alle juridische grondslagen liggen open en duidelijk voor ons: de grondwet, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de uitspraken van het EHRM”, verklaarde Temelli. Toch worden Demirtaş en andere verdachten nog steeds vastgehouden. Na het Kobanê-proces heeft zich een hele reeks politieke processen ontwikkeld, zei de DEM-politicus. Hij verwees daarbij onder andere naar de processen tegen cultuurmecenas Osman Kavala, de Gezi-protesten en het proces tegen de afgezette burgemeester van Istanbul, Ekrem Imamoğlu, en de journalist Merdan Yanardağ.
Het parlement houdt zich bezig met verkeerde prioriteiten
Temelli verweet de regering en het parlement tegelijkertijd dat ze zich niet bezighielden met de werkelijke problemen van de bevolking. Terwijl kwesties op het gebied van recht, de sociale crisis en de landbouw onopgelost bleven, hield het parlement zich opnieuw bezig met een zogenaamde vermogensamnestie. Het ging daarbij al voor de negende keer om regelingen voor niet-aangegeven vermogens en onbelaste gelden. “De samenleving wacht op gerechtigheid en vrede, maar het parlement houdt zich bezig met vermogensamnestieën”, zei Temelli. Tegelijkertijd uitte de Turkse politicus scherpe kritiek op het economisch beleid van de regering. De landbouw bevindt zich in een diepe crisis, terwijl Turkije in toenemende mate afhankelijk is van import. Tegelijkertijd stijgt de voedselinflatie verder en stort de koopkracht in. “De mensen verliezen elke dag verder aan inkomen en koopkracht”, verklaarde Temelli. Daarom zijn dringende aanpassingen van het minimumloon, de pensioenen en de salarissen noodzakelijk.
Verwachting van een speciaal wettelijk kader blijft bestaan
Tot slot sprak Temelli zich opnieuw uit over de discussie rond een specifiek wettelijk kader voor het lopende proces voor vrede en een democratische samenleving, dat in februari 2025 door Abdullah Öcalan in gang was gezet. Dit mag niet worden verward met het reguliere justitiepakket. Het tot nu toe besproken justitiepakket bevat slechts gestandaardiseerde wijzigingen, net als eerdere hervormingspakketten. De eigenlijke verwachting is echter gericht op een afzonderlijke wet die het oplossingsproces en de daarmee samenhangende juridische kwesties moet regelen. “Onze verwachting van een speciaal wettelijk kader blijft bestaan”, zei Temelli. Oorspronkelijk was aangekondigd dat de nodige stappen na de ramadan zouden worden gezet. Nu is er nog maar weinig tijd over tot het zomerverlof van het parlement. “De verwachting van concrete politieke stappen blijft daarom bestaan.”
