De in Turkije gevestigde Vereniging voor Media en Recht (MLSA) heeft het Ministercomité van de Raad van Europa opgeroepen om bij de uitvoering van de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) inzake de Koerdische politicus Selahattin Demirtaş en de Turkse cultuurmecenas Osman Kavala aan te dringen op concrete maatregelen van Turkije. In een verklaring voorafgaand aan de vergadering van het Comité van Ministers van 17 tot en met 20 september wijst de in Istanbul gevestigde organisatie erop dat beiden ondanks de uitspraken van het EHRM nog steeds in hechtenis zitten en dat de door het Hof vastgestelde schendingen van de rechten tot op heden niet zijn verholpen.
De verklaring werd ingediend in het kader van de zogenaamde Rule 9.2-procedure, die maatschappelijke organisaties in staat stelt om het Comité van Ministers informatie te verstrekken over de stand van zaken bij de uitvoering van EHRM-arresten. Dit orgaan houdt toezicht op de uitvoering van de uitspraken uit Straatsburg door de lidstaten van de Raad van Europa.
Willekeurige voorlopige hechtenis blijft bestaan
Volgens MLSA blijven de problemen niet beperkt tot de zaken Demirtaş en Kavala. De vereniging stelt dat voorlopige hechtenis in Turkije nog steeds wordt ingezet als middel tegen personen die gebruikmaken van hun grondrechten. Er is met name kritiek op de praktijk van de strafkamers van de kantongerechten (ook wel vredegerechten genoemd). Deze leggen vaak voorlopige hechtenis op zonder het verband tussen het beschikbare bewijsmateriaal en de ten laste gelegde feiten voldoende te onderbouwen.
Hierdoor verliest voorlopige hechtenis haar uitzonderlijke karakter en wordt ze in toenemende mate een instrument tegen de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting en vergadering. Als voorbeelden noemt MLSA procedures tegen journalisten, berichten op sociale media, deelname aan demonstraties, artistieke uitingen en regeringskritische uitspraken. De organisatie verwijst in dit verband naar een reeks lopende onderzoeks-, arrestatie- en gerechtelijke procedures.
Eisen aan het Comité van Ministers
Tegen deze achtergrond roept MLSA het Comité van Ministers op om toezicht te blijven houden op de uitvoering van de arresten van het EHRM in de zaken Demirtaş en Kavala en van Turkije concrete maatregelen te eisen om een einde te maken aan willekeurige detenties. Bovendien pleit de organisatie ervoor dat voorlopige hechtenis uitsluitend wordt opgelegd bij een gegrond vermoeden van schuld op basis van solide bewijs, dat de structuur van de vredesrechtbanken wordt hervormd en dat personen worden vrijgelaten die zijn vastgezet vanwege de uitoefening van hun vrijheid van meningsuiting of vergadering. Daarnaast moet de Turkse regering een gedetailleerd actieplan voorleggen voor de uitvoering van de arresten van het EHRM.
