- Frankrijk
Maandagavond is tijdens een feestelijke ceremonie in het historische stadhuis van Parijs het nieuwe Koerdische Huis van Frankrijk (Maison du Kurdistan de France) officieel aan het publiek gepresenteerd. De instelling heeft tot doel de culturele, sociale en wetenschappelijke activiteiten van de Koerdische gemeenschap in Frankrijk te bundelen en de samenwerking met Franse instellingen te versterken. Het evenement werd bijgewoond door enkele honderden gasten uit de politiek, de wetenschap, de cultuur en het maatschappelijk middenveld, waaronder de voormalige Franse president François Hollande.
De presentatie van het Koerdisch Huis in het Hôtel de Ville, de zetel van het stadsbestuur van Parijs, had ook een politieke symbolische betekenis. Parijs behoort tot de belangrijkste centra van de Koerdische diaspora in Europa. Tegelijkertijd is de stad het toneel van een decennialange politieke en maatschappelijke organisatie van de Koerdische gemeenschap, die daar herhaaldelijk het doelwit werd van dodelijke aanslagen.
Een permanent centrum voor cultuur, jeugd en maatschappelijke participatie
Het evenement werd geopend door burgemeester Emmanuel Grégoire van de Parti Socialiste. Vervolgens spraken Baran Gürbüz, voorzitter van het Koerdisch Huis in Frankrijk, en François Hollande. Gürbüz presenteerde de doelstellingen en de toekomstige structuur van de nieuwe instelling. Het Koerdisch Huis moet veel meer zijn dan alleen een evenementen- en ontmoetingsplaats. Het plan is om een permanente instelling op te richten die inspeelt op de behoeften van de Koerdische gemeenschap in Frankrijk en tegelijkertijd haar culturele en maatschappelijke aanwezigheid versterkt. Het werk zal zich concentreren op vier gebieden: cultuur, sport en jeugd, sociale zaken en recht, en onderzoek en wetenschap.
Een van de speerpunten is het behoud en de overdracht van de Koerdische taal, geschiedenis, kunst en cultuur. Met culturele evenementen en educatieve activiteiten wordt met name de jongere generatie aangesproken om hun band met de Koerdische samenleving te versterken. Daarnaast zijn er sportactiviteiten en gemeenschapsprojecten voor jongeren gepland. Op sociaal en juridisch gebied wil het Koerdistan-Huis mensen ondersteunen bij administratieve, maatschappelijke en juridische problemen. De wetenschappelijke afdeling moet onderzoek naar de geschiedenis van Koerdistan, de Koerdische kwestie en maatschappelijke ontwikkelingen bevorderen en de samenwerking met universiteiten en academische instellingen uitbreiden.
De nieuwe instelling bouwt voort op een reeds bestaande samenwerking tussen het stadsbestuur van Parijs en Koerdische organisaties. In juni ontving burgemeester Grégoire vertegenwoordigers van de Democratische Koerdische Raad in Frankrijk (CDK-F) en het Koerdisch Huis in het stadhuis. Tijdens de gesprekken ging het onder meer over cultuur- en jeugdwerk, sociale activiteiten en gezamenlijke projecten.
Hollande herinnert aan de rol van de Koerden in de strijd tegen IS
Een politiek hoogtepunt van de avond werd gevormd door de voormalige Franse president François Hollande. In zijn toespraak herinnerde hij aan de strijd van de Koerdische strijdkrachten tegen de terreurorganisatie „Islamitische Staat“ (IS) in Rojava en prees hij hun doorslaggevende bijdrage aan de militaire nederlaag van de jihadistische militie. „Zonder de Koerden in Syrië zou een overwinning op IS niet mogelijk zijn geweest“, verklaarde Hollande.
De socialistische politicus benadrukte dat de solidariteit van Frankrijk met het Koerdische volk niet afhankelijk mag worden gemaakt van wisselende politieke constellaties of interstatelijke overeenkomsten. De steun moet verder reiken dan strategische belangen op korte termijn. Hollande herinnerde er bovendien aan dat hij tijdens zijn presidentschap vertegenwoordigers en commandanten van de Koerdische strijdkrachten, die betrokken waren bij de strijd tegen IS, in het Élysée-paleis had ontvangen.
Hollande benadrukte ook het maatschappelijke belang van de Koerdische gemeenschap in Frankrijk. Volgens hem wonen er ongeveer 420.000 Koerden in het land. „Zij leveren een belangrijke bijdrage aan het economische, wetenschappelijke en culturele leven, en met name aan de gezondheidszorg”, zei hij. De Koerdische bevolking is al lang een vast onderdeel van de Franse samenleving geworden.
Parijs als centrum van Koerdische organisatie en pijnlijke herinneringen
De presentatie van het Koerdisch Huis in het stadhuis van Parijs hangt ook samen met de geschiedenis van de Koerdische gemeenschap in de Franse hoofdstad. Naast hun politieke en culturele organisatie zijn het vooral twee dodelijke aanslagen die het collectieve geheugen hebben getekend. Op 9 januari 2013 werden de medeoprichtster van de PKK, Sakine Cansız, de Parijse vertegenwoordigster van het Nationaal Congres van Koerdistan (KNK), Fidan Doğan, en de activiste van de Koerdische jongerenbeweging, Leyla Şaylemez, vermoord in de kantoren van het Koerdisch Informatiebureau in Parijs.
Op 23 december 2022 volgde een nieuwe gewapende aanval op de Koerdische gemeenschap. Daarbij kwamen drie mensen om het leven: de revolutionaire Emine Kara (Evîn Goyî), de muzikant Mîr Perwer en de activist Abdurrahman Kızıl. De eisen voor gerechtigheid en opheldering van beide aanslagen waren ook onderwerp van gesprek tussen Koerdische organisaties en het stadsbestuur van Parijs. Tegen deze achtergrond kreeg de officiële onthulling van het Koerdisch Huis op een van de politiek belangrijkste locaties van de Franse hoofdstad een bijzondere betekenis voor de Koerdische gemeenschap.
Koerdische muziek in het historische stadhuis
Na de politieke toespraken werd het programma voortgezet met een cultureel gedeelte. De muziekgroep Koma Rayê bracht Koerdische liederen ten gehore, waarna DJ Aramythos de rest van de avond muzikaal verzorgde.
