- Turkije
Talrijke persorganisaties, waaronder de Dicle Fırat Journalistenvereniging (DFG), de Turkse Journalistenbond (TGS), DİSK Basın-İş en de Journalistenvereniging, gingen in tien steden de straat op onder de leus „Nee tegen censuur! Vrijheid voor de nieuwsverslaggeving.“ In alle tien steden werd een gezamenlijke persverklaring voorgelezen.
De gezamenlijke verklaring, getiteld „Journalistiek in Turkije betekent aan de kant van het volk staan, niet aan de kant van de machthebbers, politici of het kapitaal!”, werd voorgelezen tijdens de marsen en protesten en bevat onder meer het volgende:
„Als persorganisaties die journalisten vertegenwoordigen die het recht van het publiek op informatie verdedigen en de waarheid nastreven, verklaren wij: Genoeg is genoeg! We kunnen geen adem meer halen!
We zullen niet zwijgen tegenover een systeem waarin journalistiek als een misdaad wordt behandeld, nieuwsverslaggeving als een bedreiging en de waarheid als iets gevaarlijks; een systeem waarin niet alleen journalisten, maar iedereen die bezwaar maakt, wordt onderworpen aan censuur, onderdrukking en bestraffing. Er kan geen sprake zijn van persvrijheid in een land waar curatoren worden aangesteld bij televisiezenders, nieuwswebsites worden geblokkeerd, verslaggevers worden gearresteerd, accounts op sociale media worden gesloten en journalisten worden gedwongen te werken onder omstandigheden die lijken op slavernij, terwijl hun sociale rechten worden ontnomen.
Er kan ook geen sprake zijn van democratie in een land waar bijna dagelijks een mediakanaal of journalist het doelwit is, journalisten worden gearresteerd vanwege berichten die ze wel of niet hebben gepubliceerd, accounts op sociale media worden gesloten en journalisten met honger kampen.
De journalistiek staat aan de kant van het volk. Wanneer werknemers van hun rechten worden beroofd, wanneer het verzet van arbeiders wordt onderdrukt, wanneer vrouwen met geweld worden geconfronteerd, wanneer jongeren veroordeeld zijn tot een toekomst zonder perspectief, wanneer de armoede toeneemt en wanneer publieke middelen worden doorgesluisd naar het kapitaal, is het de publieke verantwoordelijkheid van de journalistiek om deze realiteiten aan het licht te brengen. Journalisten hebben de plicht om te onthullen wat het publiek moet weten, niet om te verbergen wat de machthebbers niet bekend willen maken.
De journalistiek mag niet de stem zijn van de politieke macht of het kapitaal! Een benadering die de belangen van de machthebbers of politieke autoriteiten presenteert als de belangen van het volk, de economische macht van werkgevers boven de waarheid stelt en nabijheid tot het politieke establishment beschouwt als een garantie voor professionele zekerheid, is geen journalistiek. Het bestendigt slechts bestaande machtsverhoudingen. Degenen die zich baseren op de politieke „principes“ van het moment in plaats van op universele principes, moeten beseffen dat die politieke „principes“ op een dag onvermijdelijk zullen verdwijnen.
Journalisten die daar vandaag de prijs voor betalen, worden het doelwit omdat ze vragen stellen die de machthebbers niet bevallen, onderzoeken hoe overheidsmiddelen worden besteed, verslag doen van beschuldigingen van corruptie en een stem geven aan werknemers die zich verzetten tegen onrecht, vrouwen die vechten voor hun rechten, LGBTI+-mensen die strijden voor gelijkheid, jongeren die hun bezwaren uiten, en de onderdrukten. Sommigen worden aangehouden, sommigen worden gevangengezet en weer anderen worden onder huisarrest geplaatst. Sommigen raken hun baan, hun inkomen en de mogelijkheid om hun beroep uit te oefenen kwijt. Anderen worden tot zwijgen gedwongen door de onzekerheid die wordt veroorzaakt door censuur en onderdrukking.
Ze betalen niet alleen de prijs omdat ze verslag doen van een verhaal. Ze betalen de prijs voor het recht van het publiek om de waarheid te kennen, voor het ter verantwoording roepen van overheidsinstanties en voor het vermogen van de samenleving om vrije beslissingen te nemen over haar eigen toekomst. Daarom is onderdrukking gericht tegen journalisten ook een aanval op het recht van de samenleving op toegang tot de waarheid. We mogen niet vergeten dat wanneer de pen van een journalist wordt gebroken, de samenleving tot duisternis wordt veroordeeld. En dat is precies de bedoeling: journalisten mogen niet schrijven, en de samenleving mag de waarheid niet te weten komen.
Censuur, zelfcensuur, sluitingen en arrestaties zijn geen problemen die alleen journalisten aangaan. Ze vormen een belemmering van de meest fundamentele democratische rechten van de samenleving en een klap voor het recht van het publiek op informatie. De boodschap van onze tientallen collega’s die roepen: „Journalistiek is geen misdaad”, is gericht aan de machthebbers, maar ook onze medeburgers moeten deze horen. Het zijn jullie rechten die het zwijgen worden opgelegd. Het is jullie recht op toegang tot de waarheid dat wordt belemmerd. Het is jullie recht om de feiten te kennen en jullie eigen politieke wil te vormen dat wordt ontzegd. Ze willen niet dat arbeiders, boeren, handelaars, ambtenaren, vrouwen, jongeren – kortom, deze samenleving, jullie allemaal – de waarheid te weten komen of op de hoogte blijven van de ontwikkelingen. Niet alleen journalisten worden het zwijgen opgelegd. Ook jullie worden het zwijgen opgelegd!
In de afgelopen twee jaar hebben door de regering aangestelde curatoren de controle overgenomen over Flash Haber TV, Ekotürk TV, de Habertürk-groep, TELE1 en, recentelijk, Halk TV, waarmee een einde is gemaakt aan de uitzendingen op deze zenders die kritisch stonden tegenover de machthebbers. De toegang tot de nieuwswebsites JINNEWS, Mezopotamya Agency en KAOS GL is geblokkeerd, en T24, een van de meest bezochte nieuwswebsites van Turkije, is het nieuwste doelwit van dit proces geworden. Daarnaast zijn er toegangsbeperkingen opgelegd aan de socialemedia-accounts van grote nieuwsmedia zoals Evrensel, Kısa Dalga, SolHaber, de krant Yeni Yaşam, Ajansa Welat (AW) en Bianet, terwijl er voor veel van hun nieuwsberichten afzonderlijke bevelen tot blokkering zijn uitgevaardigd. Ook de accounts van tientallen journalisten en organisaties zoals MLSA en İFÖD zijn geblokkeerd. Bovendien zijn mediakanalen zoals Gazete Duvar en TELE2, die zijn beroofd van inkomsten uit overheidsadvertenties en moeite hadden om het hoofd boven water te houden, samen met honderden lokale nieuwswebsites, kranten en televisiestations, gedwongen hun activiteiten te staken. Dit zijn allemaal voorbeelden van hoe de levensaders van de samenleving worden afgesneden.
Democratie, vrijheid van meningsuiting en persvrijheid zijn van vitaal belang voor de samenleving als geheel. Wij roepen al onze medeburgers op om solidair te zijn met journalisten en de journalistiek en het recht op informatie te verdedigen. Doorbreek de stilte! Versterk de solidariteit! Sta samen op tegen censuur!
Vandaag moeten we niet alleen het censuurbeleid van de regering ter discussie stellen, maar ook de stilte, de onverschilligheid en de terughoudendheid om solidariteit te betuigen in het licht van dergelijke onderdrukking.
Degenen die zwijgen terwijl Koerdische journalisten het zwijgen worden opgelegd, oppositiejournalisten worden gearresteerd, onafhankelijke mediakanalen het doelwit worden en de publieke omroep wordt omgevormd tot een spreekbuis voor de machthebbers, evenals degenen die de onderdrukking negeren waarmee hun collega’s worden geconfronteerd, brengen de gezamenlijke toekomst van de journalistiek schade toe.
Journalistiek gaat niet alleen over het protesteren tegen onrecht wanneer het jezelf raakt. Het gaat ook over het verdedigen van het recht van journalisten met afwijkende standpunten om het nieuws te brengen. Het normaliseren van zelfcensuur en het kiezen van wie je steunt op basis van de identiteit, taal, politieke opvattingen of werkgever van degenen die aan censuur worden onderworpen, betekent dat professionele solidariteit wordt beperkt tot de grenzen van bekrompen belangen. Zwijgen wanneer een journalist het zwijgen wordt opgelegd, betekent vergeten dat het op een dag jouw beurt kan zijn.
Als persorganisaties en journalisten is onze enige eis dat we ons beroep vrij kunnen uitoefenen. We willen in deze strijd niet alleen staan. We roepen al onze collega’s op om zich bij ons aan te sluiten.
Er moet nogmaals worden benadrukt dat persvrijheid niet louter een zaak is van journalisten, maar een kwestie die elk segment van de samenleving aangaat. Zonder een vrije pers heeft de samenleving geen toegang tot het nieuws.
Zonder een vrije pers kan er geen vrije samenleving bestaan!
Laat onze gevangen collega’s vrij. Maak een einde aan het gebruik van de rechterlijke macht als wapen tegen de nieuwsverslaggeving. Maak een einde aan de benoeming van regeringsvertegenwoordigers bij mediabedrijven. Maak een einde aan onwettige toegangsbeperkingen.
Verdeel overheidsadvertenties en officiële mededelingen eerlijk en gelijkmatig. Stop de aanvallen die de persvrijheid ondermijnen, die door onze grondwet wordt gewaarborgd.”
Amed
In Amed verzamelden vertegenwoordigers van de Dicle Fırat Journalistenvereniging (DFG), de Mesopotamia Vrouwelijke Journalistenvereniging (MKG), de Zuidoostelijke Journalistenvereniging (GGC), de Turkse Journalistenbond (TGS) en DİSK Basın-İş zich voor het gerechtsgebouw van Diyarbakır. Met een spandoek met de tekst „Nee tegen censuur, vrijheid voor de nieuwsverslaggeving“ marcheerden de journalisten naar het gebouw van de Autoriteit voor Informatie- en Communicatietechnologieën (BTK). Tijdens de mars scandeerden ze leuzen als „De vrije pers laat zich niet het zwijgen opleggen“, „Nee tegen censuur“, „Bijî çapemeniya azad“ (Lang leve de vrije pers) en „Blijf niet zwijgen; als je dat doet, ben jij de volgende“. Ze droegen ook spandoeken met de logo’s van het Mezopotamya-agentschap, Ajansa Welat, JINNEWS, Evrensel, Yeni Yaşam, Kısa Dalga, T24 en talrijke andere mediakanalen die herhaaldelijk zijn gesloten of aan toegangsbeperkingen zijn onderworpen.
De gezamenlijke verklaring werd in het Turks voorgelezen door DFG-medevoorzitter Selman Çiçek en in het Koerdisch door MKG-voorzitter Roza Metina.
Antalya
In Antalya hielden persorganisaties een mars van het standbeeld van Attalos naar het Republieksplein onder de leus „Nee tegen censuur, vrijheid voor de nieuwsverslaggeving“, uit protest tegen onderdrukking, censuur en de benoeming van regeringsbestuurders bij mediabedrijven. Tijdens de mars droegen de deelnemers spandoeken met teksten als „Journalistiek is geen misdaad“ en „Nee tegen censuur, vrijheid voor de nieuwsverslaggeving“, terwijl ze regelmatig slogans scandeerden zoals „De vrije pers laat zich niet het zwijgen opleggen“, „Nee tegen censuur, vrijheid voor de nieuwsverslaggeving“ en „We zullen ons niet overgeven aan de duisternis“.
WAN
Persorganisaties in Wan marcheerden met de slogan "We zijn op straat tegen de belegering van de journalistiek". Persorganisaties en journalisten verzamelden zich op de kunststraat in de stad en marcheerden vergezeld van het spandoek "Geen censuur, Vrijheid voor Nieuws" en de spandoeken van gecensureerde persbureaus. Politieke partijen, niet-gouvernementele organisaties en veel burgers in de stad steunden de mars. Tijdens de mars naar het stadsplein werden slogans gezongen als "Vrije pers kan niet tot zwijgen worden gebracht", "Bijî Çapemeniya Azad", “Nazımdan Cihana vrije pers is hier".
ANKARA
In Ankara marcheerden professionele persorganisaties van Collegeplein naar de Sakarya Straat tegen de druk en het censuurbeleid tegen de pers in.
Politieke partijen, democratische massaorganisaties en burgers namen deel aan de mars, die door duizenden mensen werd bijgewoond. Tijdens de mars waar de vlag ‘Vrijheid voor nieuws, geen censuur’ werd gedragen, werden slogans als ‘Vrije pers kan niet tot zwijgen worden gebracht’, ‘Vrije pers, vrije samenleving’, ‘Vrije pers kan niet tot zwijgen worden gebracht’, ‘Er is geen verlossing, wij allemaal of niemand van ons alleen", "Journalisten zullen naar buiten komen, financiers zullen gaan" werden vaak gezongen.
IZMIR
Professionele persorganisaties verzamelden zich voor het Cultureel Centrum Alsancak Türkan Saylan en legden een verklaring af om te reageren op de druk en censuur tegen de pers met de slogan "Nee tegen censuur, vrijheid van nieuws". Naast vele niet-gouvernementele organisaties woonde de voorzitter van de Nieuwe Partij, Özgür Özel, de verklaring bij.
Istanbul
Talrijke persorganisaties, waaronder de Dicle Fırat Journalistenvereniging (DFG), de Turkse Journalistenbond (TGS), DİSK Basın-İş en de Journalistenvereniging, organiseerden een mars van het Stierenstandbeeld naar de veerbootterminal in Kadıköy, Istanbul, om te protesteren tegen censuur en onderdrukking gericht tegen journalisten. De mars werd bijgewoond door talrijke journalisten en burgers, evenals door Tülay Hatimoğulları, medevoorzitter van de Partij voor Gelijkheid en Democratie van het Volk (DEM-partij).
De deelnemers scandeerden leuzen als „De vrije pers laat zich niet het zwijgen opleggen“ en „Bijî çapemenîya azad“ (Lang leve de vrije pers), terwijl ze een spandoek droegen met de tekst „Nee tegen censuur, vrijheid voor de nieuwsverslaggeving“. Ze hielden ook borden omhoog met de logo’s van persbureaus die aan censuur waren onderworpen. De namen van vermoorde journalisten werden hardop voorgelezen, waarop de deelnemers antwoordden: „Aanwezig!“
Het protest werd afgesloten met het scanderen van slogans.
