De marxistische filosoof en socioloog John Holloway heeft de vrijlating van Abdullah Öcalan bestempeld als een beslissende stap voor een democratische uitweg uit het decennialange conflict in Turkije. Aanleiding voor zijn eis is een nieuwe boodschap van de Koerdische vertegenwoordiger, die hij vrijdag op de eerste verjaardag van zijn “oproep tot vrede en een democratische samenleving” heeft gepubliceerd.
In een gesprek met journalist Erem Kansoy verklaarde Holloway dat de vrijlating van Öcalan zowel om redenen van rechtvaardigheid als om politieke redenen noodzakelijk is. De voortdurende isolatie van de 76-jarige op het Turkse gevangeniseiland Imrali staat een serieuze verstandhouding in de weg. “Er is genoeg conflict en genoeg onderdrukking geweest”, aldus Holloway. Wat nodig is, is een proces dat gebaseerd is op wederzijdse erkenning en dat de culturele en sociale diversiteit van het land respecteert.
Ideeën met internationale weerklank
Holloway wees erop dat Öcalans geschriften steeds meer internationale aandacht krijgen. Ook in Mexico worden zijn werken steeds vaker gelezen en besproken. Zijn ideeën over democratische zelforganisatie zouden een solide basis kunnen vormen voor een inclusief politiek proces. Een dergelijk proces moet volgens Holloway gebaseerd zijn op een vorm van collectieve of communale democratie. Democratie mag niet worden gereduceerd tot staatsinstellingen, maar moet maatschappelijk verankerd zijn en verschillende groepen actief betrekken.
Perspectief voorbij de natiestaat
Öcalan opent “een andere manier” om na te denken over het samenleven van verschillende bevolkingsgroepen. Zijn voorstellen gingen verder dan een puur staatsgerichte opvatting van politiek en stelden vragen over autonomie, gelijkwaardige participatie en zelfbestuur. Als de Turkse staat het politieke belang van de Koerdische beweging zou erkennen en eisen voor gelijkwaardig burgerschap en democratische autonomie serieus zou overwegen, zou dit neerkomen op een ingrijpende democratische transformatie. Een dergelijke ontwikkeling zou ook de internationale perceptie van Turkije blijvend veranderen.
Hoop op positief antwoord
Holloway benadrukte dat Öcalans recente boodschap gericht is op een inclusieve en niet-uitsluitende democratie. Een “diepe democratie”, waarin mensen worden gehoord en betrokken, is geen onrealistische visie, maar politiek haalbaar. Tot slot sprak Holloway de hoop uit dat de Turkse staat positief zal reageren op Öcalans hernieuwde oproep tot vrede. De ervaringen die de afgelopen jaren in Rojava zijn opgedaan, tonen aan dat alternatieve vormen van democratische zelforganisatie praktisch haalbaar zijn en internationale aandacht krijgen.
