- Turkije
De medevoorzitter van de DEM-partij, Tülay Hatimoğulları, heeft de Turkse regering en het parlement opgeroepen om nog voor het zomerreces de wettelijke basis te leggen voor het lopende „proces voor vrede en een democratische samenleving“. Tijdens de fractievergadering van haar partij noemde zij een kaderwet een cruciale voorwaarde voor de verdere ontwikkeling van het proces.
“We bevinden ons op een drempel waar beslissingen moeten worden genomen”, zei Hatimoğulları. De samenleving verwacht een wettelijk kader dat vrede, rechtszekerheid en vertrouwen garandeert. Elke vertraging en elke fase van onzekerheid laat de vraagtekens groeien en verzwakt het vertrouwen in het proces. Verwijzend naar eerdere uitspraken van president Recep Tayyip Erdoğan verklaarde Hatimoğulları dat wie spreekt over oprechtheid en vastberadenheid, nu concrete stappen moet zetten.
DEM-partij dringt aan op kaderwet
Volgens Hatimoğulları heeft Abdullah Öcalan tijdens de recente gesprekken op Imrali nieuwe voorstellen en een politiek stappenplan gepresenteerd om bestaande blokkades en vertragingen te overwinnen. De gesprekken van de Imrali-delegatie met de AKP zouden daarbij ook hebben gedraaid om het creëren van een wettelijk kader voor het proces. De DEM-partij eist dat een dergelijke wet nog vóór het parlementaire reces wordt aangenomen.
Volgens de partij moet de wet de overgang van de decennialange conflictfase naar een democratische en civiele ontwikkeling mogelijk maken. De wet moet breed opgezet zijn en niet alleen de directe onderhandelingspartners, maar de hele samenleving erbij betrekken. “De Koerdische kwestie moet worden losgekoppeld van de discussies over terrorisme en veiligheid en worden geplaatst op het terrein van vrede, gelijkheid en broederschap”, aldus Hatimoğulları.
De wet moet bovendien concrete juridische gevolgen hebben en de weg vrijmaken voor de institutionalisering van het proces. Alleen zo kan een betrouwbaar kader ontstaan voor de opbouw van een duurzame vrede.
“De rol van Öcalan moet worden gedefinieerd”
Hatimoğulları schetste tegelijkertijd een politiek stappenplan voor de volgende stappen. Na de goedkeuring van een kaderwet moet het proces institutioneel worden verankerd. In een volgende stap moet de rol van Abdullah Öcalan in het vredesproces worden vastgelegd. „De rol en positie van de heer Öcalan moeten worden vastgelegd. Daar valt niet omheen”, zei ze. De uitvoering van een kaderwet zou volgens haar de overgang naar een “positieve vrede” mogelijk maken en een nieuwe fase van het proces inluiden.
Kritiek op nieuw justitiepakket
Tegelijkertijd uitte Hatimoğulları kritiek op de plannen voor het aangekondigde 12e justitiepakket. Volgens de tot nu toe beschikbare informatie dreigen er verdere beperkingen van democratische rechten in plaats van een uitbreiding van vrijheden. “Turkije heeft geen pakketten nodig die rechten beknotten en de democratie inperken. Het heeft wetten nodig die rechten uitbreiden en democratisering mogelijk maken”, verklaarde ze.
Kritiek op gerechtelijke ingrepen in de politiek
De DEM-voorzitter had ook scherpe kritiek op de gerechtelijke ingrepen in de CHP. Het besluit om de leiding van de grootste oppositiepartij via juridische weg te wijzigen, zou een uiting zijn van een ontwikkeling waarbij de democratische politiek in toenemende mate door gerechtelijke interventies wordt hervormd. Het debat reikt veel verder dan interne partijconflicten en raakt de democratische orde van het land in zijn geheel. “De eigenlijke vraag is niet wie op welke stoel zit. De eigenlijke vraag is waar de democratie in Turkije haar plaats zal krijgen”, zei Hatimoğulları. De politieke strijd moet worden beslecht aan de stembus en niet in de rechtszaal. De DEM-partij verwerpt elke interventie tegen de wil van de kiezers.
Steun voor democratische initiatieven
Hatimoğulları verwelkomde bovendien de conferentie over de democratische transformatie van de republiek, die op 13 en 14 juni in Istanbul gepland staat. Het evenement zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de democratisering, de maatschappelijke vrede en de versterking van een gezamenlijk democratisch toekomstperspectief. Tot slot riep ze op om de roep om vrede en democratische verandering sterker in de samenleving te laten doorklinken. Vrede ontstaat niet door af te wachten, maar door maatschappelijke druk en politiek engagement. „De geschiedenis zal niet degenen vermelden die de vrede vertragen, maar degenen die de moed hebben om deze te bevorderen“, zei Hatimoğulları.
