- Turkije
De medevoorzitter van de DEM-partij, Tülay Hatimoğulları, heeft de Turkse regering ervan beschuldigd het huidige vredesproces opzettelijk te vertragen. In haar toespraak voor de parlementaire fractie uitte de politica kritiek op een aarzelende en tegenstrijdige aanpak en eiste zij concrete stappen in de richting van een politieke oplossing.
Met het oog op de oproep van de Koerdische vertegenwoordiger Abdullah Öcalan van 27 februari 2025 sprak Hatimoğulları van een historische breuk. De verklaring heeft niet alleen nieuwe hoop op vrede gewekt, maar ook een beslissend keerpunt gemarkeerd. Dat de PKK in het kader daarvan het einde van haar gewapende strijd en de ontbinding van haar structuren heeft aangekondigd, noemde zij een van de belangrijkste stappen in de geschiedenis van de republiek.
Des te scherper was haar kritiek op de regering. Terwijl er een venster voor vrede is opengegaan, blijft de politieke leiding in een afwachtende houding. „In plaats van vastberaden op te treden, handelt de regering aarzelend, angstig en uitstellend”, verklaarde Hatimoğulları. Elk verder uitstel biedt ruimte aan krachten die het proces willen saboteren.
„Een einde maken aan de vertragingstactiek”
In krachtige bewoordingen riep ze op tot een mentaliteitsverandering: de regering moet „ophouden met tijd te rekken“ en eindelijk concrete politieke stappen zetten. Het bestaande rapport van de parlementaire commissie die is ingesteld om de Koerdische kwestie op te lossen, kan, ook al is het onvolledig, als basis dienen voor een politiek vredesproces. „Er zijn nu geen verdere definities nodig, maar beslissingen“, aldus Hatimoğulları. Tegelijkertijd waarschuwde ze voor geopolitieke risico's: krachten die belang hebben bij een destabilisatie van het Midden-Oosten, profiteren van de huidige passiviteit. “Als u het over externe bedreigingen heeft, dan is vrede de beste manier om die het hoofd te bieden”, zei ze tegen de regering.
Repressie en sociale crisis
Naast de vredeskwestie richtte Hatimoğulları ook haar aandacht op de sociale situatie in het land. Met het oog op de aanstaande 1 mei-protesten uitte ze scherpe kritiek op de arrestaties van activisten. “1 mei kan niet worden verboden. Wie opkomt voor de rechten van de onderdrukten en uitgebuitenen, mag niet worden gearresteerd of gevangengezet”, verklaarde ze en eiste de onmiddellijke vrijlating van alle betrokkenen. Ook de situatie van arbeiders bracht ze onder de aandacht. Onder verwijzing naar gegevens over arbeidsveiligheid sprak ze van systematisch falen: jaarlijks zouden duizenden mensen op het werk omkomen, en dit zou worden voorgesteld als „ongelukken“. „Dat zijn geen arbeidsongevallen, dat zijn moorden op de werkplek“, zei ze. Ze beschreef op bijzonder indringende wijze de situatie van stakende mijnwerkers in Ankara: “Methangas beneden, traangas boven, dat is de realiteit waarmee de arbeiders worden geconfronteerd.” Dat protesterende arbeiders worden gearresteerd en met politiegeweld worden geconfronteerd, is volgens haar een uiting van een verscherpende sociale crisis.
Kritiek op justitie: “Systematische straffeloosheid”
Hatimoğulları uitte ook scherpe kritiek op justitie. Formeel bestaat er weliswaar een rechtssysteem, maar in werkelijkheid is gerechtigheid voor veel mensen onbereikbaar geworden. „Overal staat het woord gerechtigheid, maar niemand vindt het”, verklaarde ze. Ze juichte de aangekondigde oprichting van een overheidsinstantie voor het oplossen van onopgehelderde misdaden in principe toe, maar waarschuwde voor symbolische politiek. Onderzoeken mogen geen loutere façade worden. Zaken als de verdwijning van Gülistan Doku of de dood van Rojwelat Kızmaz moeten serieus worden opgehelderd. Daarbij formuleerde ze een fundamentele kritiek: „Wat als ‚onopgeloste misdaden‘ wordt aangeduid, is geen toeval. Het is de duisternis van een systeem dat dergelijke misdaden voortbrengt, beschermt en verdoezelt.“
Lokale strijd en ecologisch verzet
Hatimoğulları ging in haar toespraak ook in op lokale protesten. Ze schaarde zich achter het verzet tegen geplande geothermische projecten in de Koerdische districten Gimgim (Turks: Varto) en Kanîreş (Karlıova) en sprak haar waardering uit voor de inzet van de bevolking. Het lokale verzet is volgens haar legitiem en verdient politieke steun.
„We zullen vrede afdwingen“
Aan het einde van haar toespraak bevestigde Hatimoğulları de politieke koers van haar partij. Ongeacht het standpunt van de regering zal men zich blijven inzetten voor een „waardige vrede“. Dit is niet alleen een voorwaarde voor het beëindigen van het conflict, maar ook voor een democratische ontwikkeling van het land. “We zullen blijven strijden voor een rechtvaardige vrede en deze samen met de samenleving opbouwen”, zei ze. De DEM-partij is bereid om hiervoor “niet alleen verantwoordelijkheid te nemen, maar ook alles op alles te zetten”. Een duurzame vrede kan de diepe politieke en maatschappelijke blokkades in het land oplossen. “We zijn ervan overtuigd dat een waardige vrede de weg zal vrijmaken voor een democratische republiek”, aldus Hatimoğulları.
