- Rojava/Noord- en Oost-Syrië
De Koerdische politicus Salih Muslim is zondag in Kobanê begraven, in aanwezigheid van een grote menigte. Duizenden mensen uit Rojava (Noord- en Oost-Syrië), samen met delegaties uit Noord- en Zuid-Koerdistan, woonden de begrafenis bij en begeleidden Bavê Welat, een vooraanstaand politicus uit West-Koerdistan, op zijn laatste reis.
De begrafenisstoet vertrok vanaf het Huis van de Families van de Martelaren en trok naar de Şehîd Dîcle-begraafplaats, waar Muslim werd begraven. Langs de hele route stonden veel mensen langs de straten om hun laatste eer te bewijzen aan de Koerdische politicus. Bijna alle winkels bleven uit rouw gesloten, terwijl zich op de begraafplaats grote menigten verzamelden om de begrafenisstoet te ontvangen. De kist was gedrapeerd met de vlag van de Democratische Uniepartij (PYD), waarvan Muslim vele jaren medevoorzitter was, en was versierd met kransen en bloemen.
De begrafenis werd bijgewoond door vertegenwoordigers en leden van diverse politieke partijen, maatschappelijke organisaties en instellingen van het Autonome Bestuur van Noord- en Oost-Syrië, evenals vertegenwoordigers van de SDF en alle daaraan gelieerde organisaties. Nadat de begrafenisstoet op de begraafplaats was aangekomen, begon de ceremonie met een moment van stilte. Vervolgens hielden verschillende politieke en maatschappelijke prominenten ontroerende afscheidsredevoeringen.
Bakırhan: Hij was een strijder voor zijn volk
Namens de delegatie uit Noord-Koerdistan bracht Tuncer Bakırhan, medevoorzitter van de Volkspartij voor Gelijkheid en Democratie (DEM-partij), hulde aan Salih Muslim als een uitmuntende politieke strijder van het Koerdische volk. “Namens de bevolking van Bakur betuigen wij ons diepste medeleven aan zijn familie en aan het hele Koerdische volk", zei hij.
Bakırhan verklaarde dat hij Salih Muslim persoonlijk had gekend en hem had ervaren als een vastberaden revolutionair, politicus en onvermoeibare strijder. “Salih Muslim streed niet voor persoonlijke belangen, maar wijdde zijn hele leven aan het Koerdische volk. Hij is een icoon van Koerdistan,” zei Bakırhan, en voegde eraan toe: “Wij zullen zijn dromen verwezenlijken.”
Tijdens de ceremonie werd ook een condoleancebericht van Abdullah Öcalan aan de familie van Salih Muslim voorgelezen. De verklaring werd voorgelezen door Aras Hiso.
Leyla Zana: We zullen de erfenis die hij heeft nagelaten voortzetten
De Koerdische politica Leyla Zana hield eveneens een toespraak en bracht hulde aan de nalatenschap van Salih Muslim. Ze zei dat de hoop en idealen waarvoor Salih Muslim heeft gestreden, de weg naar vrijheid zullen blijven wijzen. Zana herinnerde eraan dat vele generaties strijders hun leven hadden gewijd om het Koerdische volk vandaag op dit punt te brengen. “Ofwel leven we in vrijheid, ofwel leven we helemaal niet,” zei Zana. Ze benadrukte dat de Koerdische strijd met vertrouwen moet worden voortgezet.
Zana haalde ook haar gesprekken met Abdullah Öcalan en zijn concept van de „democratische natie“ in herinnering. Öcalan, zo zei ze, had jaren geleden al benadrukt dat de politieke realiteit in de wereld aan het veranderen was en dat de Koerden zich op deze transformatie moesten voorbereiden. Zana riep op om vertrouwen te stellen in de Koerdische samenleving en de Koerdische eenheid te versterken. Ze benadrukte dat vrede in de regio niet mogelijk zal zijn zonder de Koerden. Zana wees erop dat Salih Muslim zijn hele leven had gewijd aan de zaak van zijn volk en het welzijn van de samenleving altijd boven persoonlijke belangen had gesteld. “Ik geloof dat we samen aan de toekomst zullen bouwen. We zullen de erfenis van kameraad Salih voortzetten,” voegde ze eraan toe.
Delegatie uit Zuid-Koerdistan roept op tot Koerdische eenheid
Namens een politieke delegatie uit Zuid-Koerdistan (Noord-Irak) noemde Sardar Abdullah het een „grote eer“ om de begrafenisceremonie in Kobanê bij te wonen. „Kobanê is een symbool van verzet geworden. De overwinning op het terrorisme in de stad had een betekenis die veel verder reikte dan de regio. Salih Muslim maakte deel uit van dit historische verzet en behoorde tot de generatie revolutionairen die al decennia lang voor de rechten van het Koerdische volk hebben gestreden”, zei hij.
Abdullah benadrukte dat de Koerden in Zuid-Koerdistan en in Rojava al bepaalde politieke rechten hebben verworven. Tegelijkertijd sprak hij de hoop uit dat ook de Koerden in Noord- en Oost-Koerdistan hun rechten zouden verwerven. “In de huidige fase in het Midden-Oosten is het bijzonder belangrijk dat politieke partijen en maatschappelijke krachten in alle vier delen van Koerdistan hun gelederen versterken. Een wereld die de Koerden lange tijd heeft genegeerd, begint nu hun rol te erkennen. Daarom moeten Koerdische partijen en hun politieke leiders hun krachten bundelen,” aldus Abdullah.
Mazloum Abdi eert de politieke nalatenschap van Muslim
De opperbevelhebber van de SDF, Mazloum Abdi, betuigde eveneens zijn medeleven aan de familie en bracht hulde aan de politieke nalatenschap van Salih Muslim. Hij verklaarde dat Muslim een lange geschiedenis van politieke strijd had en een belangrijke rol had gespeeld in alle beslissende fasen tijdens de jaren van de revolutie in Rojava.
“Salih Muslim maakt deel uit van de politieke geschiedenis van Rojava,” zei Abdi. “Hij vocht tegen het Baath-regime en zette zijn politieke inzet voort, zelfs onder de moeilijkste omstandigheden. Hij zette zich consequent in voor de eenheid van de Koerdische krachten en leverde tegelijkertijd belangrijke diplomatieke inspanningen. Als vooraanstaand lid van de PYD maakte hij deel uit van de politieke beweging in Rojava en was hij ook actief binnen de Syrische oppositie. Hij is een getuige van de politieke geschiedenis van Rojava en vandaag een martelaar van de Koerdische vrijheidsstrijd,” zei Abdi.
Nieuwe politieke fase
Abdi verklaarde ook dat de regio een nieuwe politieke fase is ingegaan. In dit verband verwees hij naar de overeenkomst die in januari is gesloten met de Syrische overgangsregering in Damascus. De SDF en het Autonome Bestuur zijn vastbesloten om de overeengekomen punten uit te voeren, zei hij, eraan toevoegend dat het nu aan Damascus is om de nodige stappen te ondernemen.
Tot de centrale kwesties behoren de uitwisseling van gevangenen en de terugkeer van ontheemden uit Afrin en Serêkaniyê, verklaarde Abdi. Tegelijkertijd, zo zei hij, moet de administratieve, politieke en militaire eigenheid van de Koerdische regio's behouden blijven. Abdi herinnerde eraan dat de revolutie in 2012 in Kobanê begon en dat de regio sindsdien vele moeilijke fasen heeft doorgemaakt. Koerdische strijdkrachten hebben zich tegen alle aanvallen verdedigd, voegde hij eraan toe.
“De nieuwe fase vraagt nu om een grondigere politieke en organisatorische voorbereiding. Hoewel sommige institutionele benamingen als gevolg van de overeenkomsten kunnen veranderen, blijven de fundamentele militaire, bestuurlijke en veiligheidsstructuren bestaan. In de toekomst zal het zwaartepunt van de strijd zich steeds meer verplaatsen naar de politieke en economische sfeer. Ons doel is dat de Koerdische regio’s een voorbeeld worden voor heel Syrië. We beloven al onze gevallen kameraden dat we zullen blijven strijden voor de vrijheid van ons volk,” zei Abdi.
Afsluitende woorden van de familie
Eyşe Efendî, lid van het “Initiatief voor de vrijheid van Abdullah Öcalan” en de vrouw van Salih Muslim, sprak ook tijdens de ceremonie. Ze verklaarde dat haar man een hechte band had met Abdullah Öcalan en beschreef diens boodschap als een grote eer voor de familie. Efendî bedankte iedereen die de ceremonie bijwoonde, evenals degenen die Salih Muslim tijdens zijn ziekte hebben gesteund.
Aan het einde van de ceremonie werd de overlijdensakte van Salih Muslim aan de familie overhandigd. Vervolgens werd hij onder het gezang van „Şehîd namirin“ (Martelaren zijn onsterfelijk) begraven naast zijn zoon Şervan Muslim, die in 2013 sneuvelde in de strijd tegen ISIS in Girê Spî.
Een groot verlies voor het Koerdische volk
Salih Muslim, lid van de presidentiële raad van de PYD en een van de meest invloedrijke politieke figuren van de Koerdische beweging in Rojava, is op 11 maart op 75-jarige leeftijd in een ziekenhuis in Zuid-Koerdistan overleden aan nierfalen. Met zijn overlijden laat hij een nalatenschap achter die nog lang zal worden herinnerd en die, volgens veel van zijn metgezellen, deel zal blijven uitmaken van het collectieve geheugen en de politieke strijd van het Koerdische volk.
