- Noord-Koerdistan
In het gehucht Buduka bij Çixsê (Tr. Ağaçlı) in het district Pasûr (Kulp) verzetten bewoners zich al dagen tegen een geplande zonne-energiecentrale van het bedrijf „VBZ İnşaat“. Op een terrein van ongeveer 30 hectare zouden zonnepanelen worden geplaatst – direct naast een moeras- en weidelandschap dat van groot belang is voor de watervoorziening en de veeteelt. Met een protestkamp willen de dorpsbewoners voorkomen dat de bouwwerkzaamheden van start gaan.
Bij de ingang van het kamp hangt een spandoek met de tekst: „Het bouwbedrijf VBZ probeert met een vervalst milieueffectrapport onze weidegronden en onze vijver te vernietigen“. Nadat gesprekken met het provinciebestuur zonder resultaat zijn gebleven, willen de bewoners hun protestactie tot het laatste moment voortzetten.
Geschil over milieueffectrapport
Het verzet tegen het project duurt al ongeveer twee jaar. Nadat de plannen bekend waren geworden, gaven de bewoners de Orde van Advocaten van Amed (Diyarbakır) opdracht hen te vertegenwoordigen en dienden zij een klacht in tegen de vergunning. In de loop van de procedure kwam aan het licht dat het milieueffectrapport een foto bevatte die niet uit het betreffende gebied afkomstig was. De commissie voor milieu en ecologie van de Orde heeft daarop bij de administratieve rechtbank van Diyarbakır een vordering tot nietigverklaring van de vergunning ingesteld. De rechtbank heeft de vordering echter afgewezen, nadat het rapport het gebied toch als geschikt had beoordeeld. De zaak ligt inmiddels bij het Turkse Constitutionele Hof.

Beschuldigingen tegen bedrijven en overheidsinstanties
Volgens de dorpsbewoners werd voor het milieurapport een foto gebruikt van een droog, onbewoond gebied, terwijl de geplande zonne-energiecentrale direct naast het dorp, de weidegronden en een belangrijk waterreservoir ligt. Ook gesprekken met de gouverneur van de provincie zouden geen oplossing hebben opgeleverd. De bewoners melden dat hij tegen hen heeft gezegd: „We bouwen voor jullie het beste project van Diyarbakır – en jullie dienen bezwaar in.“

Advocaat: Het gaat om mogelijke valsheid in geschrifte
De voorzitter van de Commissie voor Milieu en Ecologie van de Orde van Advocaten van Amed, Ahmet Inan, beschuldigt het bedrijf en de bevoegde autoriteiten van ernstige schendingen van de wet. „De zonne-energiecentrale zou moeten worden gebouwd op een terrein direct naast het dorp. In het milieueffectrapport is echter in plaats van de vijver een foto van een volledig droog terrein gebruikt. Bovendien staat daar dat de dichtstbijzijnde woning zich op 48 meter afstand bevindt. In werkelijkheid grenst het geplande project direct aan het dorp. De mensen zouden praktisch direct voor hun deur naar zonnepanelen kijken, terwijl tegelijkertijd de vijver, die het dorp en de omliggende weidegronden van water voorziet, zou worden vernietigd.”

Volgens de advocaat zijn er beschuldigingen van valsheid in geschrifte, ambtsmisbruik en andere rechtsinbreuken. Hoewel deze tegenstrijdigheden bekend waren, zouden zowel het deskundigenrapport als de rechtbank aan de vergunning hebben vastgehouden. Naast het grondwettelijk beroep worden er nog meer rechtszaken tegen het bestemmingsplan en de vergunning voor het gebruik van de weidegronden voorbereid.
‘We zullen ons land niet verlaten’
Voor de bewoners staat er veel meer op het spel dan alleen een bouwproject. Ze vrezen het verlies van hun weidegronden en daarmee van hun economisch bestaan. „We strijden al twee jaar voor ons dorp en onze weiden”, zegt landbouwingenieur Şermin Şeker. „Nu wil het bedrijf met de bouwwerkzaamheden beginnen. Daarom houden we hier de wacht. Men wil dat we onze wortels en ons dorp opgeven. Dat zullen we niet doen. Als de weidegronden verdwijnen, verliezen we ook onze bestaansbasis. Onze gezinnen leven van de veeteelt.”

Ook Hatun Demirhan waarschuwt voor de ecologische gevolgen van het project. „Dit project levert ons dorp geen voordeel op. Het vormt een bedreiging voor onze bestaansmiddelen, onze dieren en ons milieu. De vijver zou vernietigd kunnen worden, en het water en de lucht zouden vervuild raken. Nu al hebben we last van hitte en watertekort. Als dit project wordt uitgevoerd, zullen deze problemen nog verder verergeren. Daarom zullen we tot het bittere einde verzet blijven bieden.”
Voor de bewoners gaat het dus niet om het afwijzen van zonne-energie, maar om de bescherming van hun weidegronden, watervoorraden en bestaansmiddelen. Ze eisen dat projecten voor de energietransitie niet ten koste gaan van de natuur, de landbouw en de lokale bevolking. Zolang de geplande locatie niet wordt opgegeven, willen ze hun wake voortzetten.
Bron: ANF