De conferentie over de democratische transformatie van de Turkse republiek is afgerond. Tijdens de conferentie werd uitvoerig uiteengezet waarom de democratisering van de republiek is mislukt. Geen van deze kwesties was onbekend. Het zijn realiteiten die al vele malen eerder zijn besproken en gedocumenteerd. Toch was het belangrijk om ze opnieuw te bekijken in het kader van het Vredes- en Democratisch Maatschappijproces. De regering, gebaseerd op de alliantie tussen de Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) en de Nationalistische Bewegingspartij (MHP), had deze debatten bijna volledig uit het publieke debat gewist. Dergelijke standpunten en beoordelingen werden vaak behandeld als verraad of strafbare feiten. Duizenden democraten, intellectuelen en politici die pleitten voor democratisering en daarvoor streden, zijn dan ook gevangengezet.
Het idee om de republiek te democratiseren wordt al jaren door Abdullah Öcalan naar voren gebracht. Binnen het Vredes- en Democratisch Maatschappijproces heeft hij het concept van een democratische republiek op een meer alomvattende manier verwoord. Hij heeft de democratische integratie van de Koerden in de republiek en de democratisering van de republiek zelf gepresenteerd als onderdeel van hetzelfde kader en dezelfde essentie. Hij heeft benadrukt dat Turkije alleen een democratische republiek kan worden door de Koerdische kwestie op te lossen op basis van vrijheid en democratie. Abdullah Öcalan hecht groot belang aan de democratisering van de republiek. In dit verband heeft hij ook verklaard dat het project van de Democratische Volkspartij (HDP), dat hij in 2014 introduceerde, zou kunnen worden aangepast tot een partij van de democratische republiek.
De conferentie over de democratische transformatie van de republiek heeft in wezen aangetoond dat Turkije geen democratisering kan realiseren zonder de Koerdische kwestie op te lossen. De deelnemers benadrukten nogmaals dat de ideologie van het monisme het land in alle opzichten heeft verstikt. Het sociale weefsel van Turkije omvat diverse identiteiten en overtuigingen. Om deze reden moet het bestuurssysteem van het land deze realiteit erkennen en dienovereenkomstig worden vormgegeven. De kern van deze kwestie wordt gevormd door de noodzaak om de Koerdische kwestie op te lossen. Het vasthouden aan „één natie, één taal, één geloof en één cultuur“ vloeit voort uit pogingen om de Koerden aan culturele genocide te onderwerpen. Omdat het assimilatiebeleid en het beleid van ontkenning gericht waren op de Koerden, is ook de erkenning van de eigen identiteiten en geloofsovertuigingen van andere gemeenschappen ontzegd. Als gevolg daarvan zijn ook andere volkeren en geloofsgroepen het slachtoffer geworden van beleid dat oorspronkelijk op de Koerden was gericht.
Dit beleid heeft niet alleen gevolgen voor verschillende identiteiten en geloofsovertuigingen, maar ook voor het Turkse volk zelf. Zelfs de meest elementaire democratische eisen van de Turkse samenleving worden vaak afgewezen met het argument dat ze de Koerden ten goede zouden komen. Iedereen die zich afvraagt waarom de democratie zich in Turkije niet heeft kunnen ontwikkelen, of waarom onderdrukking en beperkingen nog steeds zo wijdverbreid zijn, moet ook rekening houden met deze realiteit.
In een eerder artikel hebben we betoogd dat er in Turkije geen democratisering mogelijk is zonder een oplossing voor de Koerdische kwestie, en hebben we kritiek geuit op degenen die zich afvragen of er naast de Koerdische kwestie geen andere problemen zijn. Wie het verband tussen de oplossing van de Koerdische kwestie en de democratisering van Turkije niet inziet, begrijpt de realiteit van het land niet. Dit is niet louter een overtuiging, maar een politieke stelling. De beperkte ontwikkeling van linkse krachten in Turkije en hun onvermogen om effectiever te worden in de strijd voor democratie hangen nauw samen met deze realiteit.
In het verleden werd in politieke analyses vaak verwezen naar de hoofdtegenstelling, de fundamentele tegenstelling en primaire en secundaire tegenstellingen, waarbij werd gesteld dat andere tegenstellingen niet konden worden opgelost voordat de hoofdtegenstelling was opgelost. In Turkije komt de Koerdische kwestie overeen met een dergelijke realiteit.
Na het Verdrag van Lausanne van 1923 voerde de Turkse staat een nationale strategie in. Al het daaropvolgende beleid werd in overeenstemming met die strategie vormgegeven en uitgevoerd. Het doel ervan was de Koerden door middel van diverse methoden en een speciaal oorlogsbeleid aan culturele genocide te onderwerpen. In de jaren zeventig beschreef de Apoïstische beweging dit als een poging van de Turkse staat om Koerdistan te veranderen in een gebied voor de uitbreiding van de Turkse natievorming. Militair, economisch, cultureel, sociaal, diplomatiek en vrijwel alle andere beleidsmaatregelen werden ontworpen en uitgevoerd om deze nationale strategie te bevorderen. Zelfs de sport werd een instrument dat dit doel diende.
Vanuit dit perspectief komt de vraag of Turkije nog andere problemen heeft dan de Koerdische kwestie neer op een oppervlakkige interpretatie van de werkelijkheid. Natuurlijk hebben Alevieten hun eigen grieven, hebben vrouwen hun eigen strijd, worden arbeiders geconfronteerd met hun eigen problemen en hebben verschillende identiteitsgroepen en geloofsgemeenschappen hun eigen eisen. Toch is de strijd om de Koerdische kwestie op te lossen ook een strijd om deze kwesties aan te pakken. De strijd tegen deze oligarchische republiek houdt noodzakelijkerwijs in dat er oplossingen voor al deze problemen worden bepleit en dat de eisen van alle segmenten van de samenleving worden verwoord. Tegelijkertijd is het belangrijk te beseffen dat deze kwesties niet volledig kunnen worden opgelost zonder een oplossing voor de Koerdische kwestie.
De Conferentie over de Democratische Transformatie van de Republiek heeft deze fundamentele realiteiten op een gedetailleerde en heldere manier uiteengezet. De ideeën die tijdens de conferentie naar voren zijn gebracht, zullen waarschijnlijk bijdragen aan de strijd voor democratie en deze versnellen. Wij zijn van mening dat de impact ervan in de komende periode steeds zichtbaarder zal worden naarmate de strijd voor een democratische republiek vordert.
Bron: krant Yeni Yaşam
