- Zwitserland
Tijdens de 61e zittingsperiode van de VN-Mensenrechtenraad in Genève is de Koerdische kwestie opnieuw op internationaal niveau aan de orde gesteld. Tijdens een conferentie met als titel “Minderheidsrechten: de situatie in Turkije en Syrië” beschuldigden juristen Turkije ervan systematisch internationale verplichtingen te negeren.
Het evenement werd georganiseerd door de Beweging tegen Racisme en voor Vriendschap tussen Volkeren (MRAP) en gemodereerd door de permanente VN-vertegenwoordiger van de organisatie, Gianfranco Fattorini. Tot de sprekers behoorden de speciale VN-rapporteur voor minderhedenkwesties, Nicolas Levrat, de Italiaanse mensenrechtenadvocaat Eleonora Scala en de Britse jurist Stephen C. Knight.
Speciaal rapporteur van de VN: Turkije moet verdragen naleven
Nicolas Levrat benadrukte dat etnische, religieuze en taalkundige minderheden volgens het internationaal recht recht hebben op bescherming van hun identiteit. De belangrijkste basis hiervoor is artikel 27 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (ICCPR). Dit artikel garandeert minderheden het recht om hun cultuur te beleven, hun taal te spreken en hun religie te belijden – en is bindend voor alle verdragsluitende staten.
Zowel Turkije als Syrië zijn partij bij de desbetreffende verdragen. Toch blijft Turkije het begrip minderheid restrictief interpreteren in het kader van het Verdrag van Lausanne en erkent het in feite alleen niet-islamitische gemeenschappen officieel. Koerden en andere etnische groepen worden zo uitgesloten van de bescherming van minderheden die door het internationaal recht wordt gegarandeerd. Levrat verwees ook naar de verplichtingen uit het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (ICESCR) en naar de mechanismen van de Raad van Europa. Hij eiste dat Turkije zijn verplichtingen op het gebied van antidiscriminatie, taalrechten en effectieve rechtsbescherming nakomt.
Kritiek op de behandeling van Öcalan en politieke gevangenschap
De Italiaanse advocate Eleonora Scala bracht het door Abdullah Öcalan geïnitieerde proces voor “vrede en een democratische samenleving” ter sprake. Ondanks herhaalde initiatieven van Koerdische zijde om een oplossing te vinden voor de Koerdische kwestie, ontbreken vertrouwenwekkende maatregelen van de regering in Ankara. “Öcalan zet het proces voort onder isolatieomstandigheden op het gevangeniseiland Imrali”, aldus Scala.
Verschillende uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), waaronder uitspraken over het ‘recht op hoop’, zouden niet worden uitgevoerd. Hoewel dit recht een realistisch perspectief op herziening van de detentie en vrijlating garandeert, weigert Turkije de praktische toepassing ervan. Scala wees er ook op dat duizenden politieke gevangenen nog steeds in hechtenis zitten. Het niet uitvoeren van internationale rechterlijke uitspraken ondermijnt de geloofwaardigheid van de verplichtingen van de rechtsstaat.
Schendingen van het internationaal humanitair recht
De Britse jurist Stephen C. Knight richtte zijn aandacht op Rojava en het zelfbestuur in Noordoost-Syrië. Hij vestigde de aandacht op gedocumenteerde schendingen van de mensenrechten tijdens aanvallen door troepen en milities van de door Turkije gesteunde Syrische overgangsregering. Er wordt melding gemaakt van willekeurige arrestaties, verdwijningen, buitensporig geweld tegen burgers, plunderingen en gedwongen verdrijvingen. Dergelijke handelingen zijn in strijd met het internationaal humanitair recht, dat de bescherming van de burgerbevolking garandeert. Knight riep op tot onafhankelijke onderzoeksmechanismen en internationale verantwoordingsplicht voor gepleegde schendingen. De internationale gemeenschap moet haar observatie- en controlemechanismen aanzienlijk versterken.
De conferentie maakte duidelijk dat de Koerdische kwestie een internationaal thema blijft. Terwijl vertegenwoordigers van Ankara regelmatig verwijzen naar veiligheidsargumenten, eisen mensenrechtenexperts de consequente uitvoering van verplichtingen uit het internationaal recht en een politieke oplossing op basis van internationale normen.
Bron: ANF
