- Brussel
Het Koerdisch Nationaal Congres (KNK) heeft gewaarschuwd voor verdere verdeeldheid onder Koerdische instellingen tegen de achtergrond van de escalerende regeringscrisis in Zuid-Koerdistan. Na de aankondiging van de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK) dat zij zich uit de regionale regering zou terugtrekken en haar dreigement om parallelle bestuurlijke structuren in Sulaymaniyah op te zetten, riep het KNK de twee dominante partijen in de Koerdische Regio van Irak (KRI), de KDP en de PUK, op om de onderhandelingen onverwijld te hervatten. Het benadrukte dat politieke machtsstrijd niet langer ten koste mag gaan van de bevolking en de grondwettelijk gegarandeerde autonomie van de regio.
De laatste escalatie werd veroorzaakt door de verkiezing van een nieuw parlementair leiderschap afgelopen woensdag in Hewlêr (Erbil). Na bijna twee jaar van politieke impasse heeft de Koerdische Democratische Partij (KDP), samen met kleinere partijen en vertegenwoordigers van minderheden, de parlementaire zitting doorgedrukt. De PUK en verschillende oppositiepartijen boycotten de stemming omdat er geen overeenstemming was bereikt over de toekomstige machtsverdeling. Met 52 van de 100 parlementsleden die deelnamen, haalde de zitting ternauwernood de vereiste meerderheid. KDP-politicus Vala Fareed werd verkozen tot voorzitter van het parlement.
PUK-leider Bafel Talabanî verklaarde vervolgens dat zijn partij noch de parlementaire zitting, noch enige regering die daaruit voortkomt, zou erkennen. Hij kondigde aan dat de partij zich zou terugtrekken uit de huidige regionale regering en dreigde met de oprichting van afzonderlijke regerings- en bestuursinstanties in Sulaymaniyah, mocht de KDP haar huidige koers voortzetten. Daardoor gaat het geschil nu niet alleen over de regeringsvorming – die sinds de verkiezingen van oktober 2024 in een impasse verkeert – maar ook over de eenheid van de politieke instellingen in Zuid-Koerdistan.
KNK biedt aan te bemiddelen tussen de partijen
In haar verklaring beschreef de KNK de ontwikkelingen als een ernstige bedreiging voor de regionale stabiliteit. Zij waarschuwde dat de aanhoudende geschillen het openbare leven nu al ontwrichten en de politieke verworvenheden van de Koerdische bevolking in gevaar brengen.
De organisatie herinnerde eraan dat zij sinds de parlementsverkiezingen in oktober 2024 herhaaldelijk gesprekken had gevoerd met de betrokken partijen en hen had aangespoord om onverwijld een regering te vormen. De KNK verklaarde dat zij ook haar bereidheid had uitgesproken om te bemiddelen tussen de KDP en de PUK. Volgens de organisatie maakte de recente escalatie het bereiken van een politiek akkoord des te dringender.
“De leiders van de KDP en de PUK moeten, samen met alle politieke krachten, zo snel mogelijk een brede dialoog aangaan en daarbij het nodige verantwoordelijkheidsgevoel aan de dag leggen om tot een nationaal en patriottisch akkoord te komen”, aldus de verklaring.
De KNK riep de partijen op om hun belangen in politieke macht ondergeschikt te maken aan een gedeelde politieke verantwoordelijkheid. De prioriteiten, zo benadrukte de organisatie, moeten liggen bij het waarborgen van een functionerende regering, het versterken van instellingen, het handhaven van de rechtsstaat en het voorzien in de behoeften van de bevolking. Ook maatschappelijke organisaties en andere sociale groeperingen zouden moeten deelnemen aan de inspanningen om een oplossing te vinden, voegde de organisatie eraan toe.
Nationale eenheid als voorwaarde voor stabiliteit
Met haar aanbod tot bemiddeling wil de KNK voorkomen dat de politieke verdeeldheid tussen Hewlêr en Sulaymaniyah zich verder verankert. Het congres waarschuwde dat de autonome rechten van de regio Koerdistan in het bijzonder in gevaar zouden komen als de rivaliserende partijen hun geschil zouden uitbreiden naar staatsinstellingen.
Het behoud van deze verworvenheden, zo benadrukte de organisatie, moet voorrang krijgen boven partijpolitieke belangen. De KNK bevestigde daarom opnieuw bereid te zijn alle mogelijkheden te benutten om de KDP en de PUK dichter bij elkaar te brengen.
„De weg naar nationale eenheid is de enige manier om de bestaande meningsverschillen te overbruggen en vrede en stabiliteit voor ons volk te waarborgen”, zo luidde de conclusie van de verklaring.
