- Turkije
Ali Bozan, lid van het DEM-parlement, heeft concrete politieke stappen geëist voor een democratische oplossing van de Koerdische kwestie in Turkije. Zonder zichtbare maatregelen van de Turkse staat dreigt het vertrouwen van de bevolking in het lopende proces verder af te nemen, zei Bozan tegen ANF Nieuwsagentschap.
Het momenteel besproken “proces voor vrede en een democratische samenleving” is gericht op een politieke oplossing van het decennialange conflict tussen de Turkse staat en de Koerdische beweging en op een uitgebreide democratisering van Turkije. In dit verband heeft de Koerdische kant vergaande maatregelen genomen, waaronder de ontbinding van de PKK, de beëindiging van de gewapende strijd, het neerleggen van de wapens en de uitgesproken wil om de politieke strijd in de toekomst uitsluitend binnen het kader van de democratische politiek te voeren.
“Vertrouwen van de samenleving in proces neemt af”
Bozan verklaarde dat de samenleving nu al ongeveer anderhalf jaar concrete vooruitgang verwacht. Hoewel er hoop is op een oplossing, is er tot nu toe onvoldoende vertrouwen ontstaan. Dit kan alleen worden versterkt door duidelijke en praktische stappen van de staat. Het parlementslid bekritiseerde dat de concrete maatregelen tot nu toe bijna uitsluitend van Koerdische zijde zijn gekomen. Van de staat zijn daarentegen tot nu toe geen overeenkomstige stappen ondernomen. Dit is een van de grootste tekortkomingen van het proces. “Het vertrouwen van de samenleving in het proces neemt met de dag verder af.”
Overgangswet invoeren en oorzaken van de Koerdische kwestie wegnemen
Als mogelijke volgende maatregel noemde Bozan een zogenaamde overgangswet, die in het parlement moet worden besproken. "Dit zou een kleine, maar beslissende stap zijn. Tot nu toe heeft de staat het proces vooral bekeken vanuit het oogpunt dat de wapens zwijgen of dat de PKK wordt ontwapend. Een overgangswet zou echter slechts één van de resultaten van het proces regelen. Het is van cruciaal belang om de oorzaken van het conflict weg te nemen." Bovendien eiste Bozan een einde aan de aanstelling door de staat van curatoren in door de oppositie geleide gemeenten. Ook in het rapport van de parlementaire commissie voor de oplossing van de Koerdische kwestie werd uitdrukkelijk gesteld dat de aanstelling van curatoren in democratieën niet thuishoort. “Ik wil benadrukken dat dit rapport ook is ondertekend door afgevaardigden van de AKP en de MHP”, aldus Bozan.
Politieke gevangenen vrijlaten
Vertrouwenwekkende maatregelen zoals de vrijlating van politieke gevangenen, waaronder de gedetineerden in het Kobanê-proces en de voormalige HDP-voorzitters Selahattin Demirtaş en Figen Yüksekdağ, zouden ook kunnen bijdragen aan het versterken van het proces. Bovendien moet de juridische status van Abdullah Öcalan worden opgehelderd, aldus Bozan. De basis hiervoor is het “recht op hoop”, een beginsel dat is afgeleid van de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en dat bij levenslange gevangenisstraffen een reëel perspectief op herziening van de straf en mogelijke vrijlating vereist. “Een dergelijke regeling zou ook zonder grondwetswijziging mogelijk zijn”, aldus Bozan.
Het parlementslid verklaarde dat de tweede fase van het proces een “fase van positieve integratie” is. In deze fase moeten de nodige voorwaarden worden gecreëerd om de Koerdische vrijheidsbeweging in staat te stellen haar activiteiten binnen de democratische politiek te ontplooien. Deze stappen moeten worden genomen binnen een duidelijk en bindend wettelijk kader. Na de publicatie van het rapport van de parlementaire commissie werd het proces voorgelegd aan de algemene vergadering van het parlement. “Nu moeten alle politieke partijen – zowel de regering als de oppositie – dit proces gezamenlijk voortzetten”, aldus Bozan.
Recht op onderwijs in de moedertaal
Bozan benadrukte ten slotte dat een duurzame oplossing alleen mogelijk is als de Koerdische identiteit, taal en cultuur wettelijk worden erkend. Daar hoort ook het recht op onderwijs in de moedertaal bij. Zonder dergelijke hervormingen kan er geen democratische uitweg uit het conflict worden gevonden. “Onderwijs in de moedertaal is een recht, en dit recht mag niet langer onderwerp van discussie zijn.” In het parlement moeten hiervoor duidelijke en ondubbelzinnige wettelijke regels worden opgesteld, zei hij.
Bron: ANF
