- Noord-Koerdistan
Meral Danış Beştaş benadrukt dat de geplande wetshervorming niet alle problemen in één keer zal oplossen, maar wel de eerste juridische basis voor het proces zal leggen en een historische stap zal betekenen op weg naar een democratische oplossing.
De verordening inzake deze procedure, in de volksmond vaak de „kaderwet“ genoemd, zou naar verluidt maandag worden voorgelegd aan Recep Tayyip Erdoğan, de voorzitter van de Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP). Het ontwerp zou voltooid zijn, met als doel het nog vóór het parlement in reces gaat goed te keuren. Volgens berichten bestaat het voorstel uit drie hoofddelen die betrekking hebben op gevangenen, ballingen en bepalingen voor de terugkeer van guerrillastrijders naar het land.
Hoewel het nog onduidelijk is wanneer de wetgeving van kracht zal worden, zetten de politieke partijen de besprekingen over het wetsontwerp voort.
Meral Danış Beştaş, medewoordvoerder van het Democratisch Volkscongres (HDK), omschreef de voorgestelde wetgeving als de „eerste stap“ op weg naar democratisering. Beştaş, die met ANF Nieuwsagentschap sprak, deelde haar beoordeling van het wetsontwerp en de laatste ontwikkelingen rondom het proces.
Er zijn vertragingen geweest, maar dit is een belangrijke fase
Meral Danış Beştaş zei dat er al lange tijd over de voorgestelde wetgeving wordt gediscussieerd. Ze erkende dat de kritiek op de timing terecht was, maar benadrukte dat de huidige fase van het proces van historische betekenis is. Beştaş zei: „Er zijn al lang eisen, een aanhoudende strijd en groeiende publieke druk rond deze kwestie. Daarom is de kritiek dat de wetgeving onnodig is vertraagd volkomen terecht. Het heeft inderdaad veel te lang geduurd. Toch is de fase die we nu hebben bereikt uiterst belangrijk. We staan op een historisch kruispunt, een historisch keerpunt. De goedkeuring van deze wet zal de eerste stap zijn op weg naar het tot stand brengen van een wettelijk kader. Zoals Abdullah Öcalan het heeft omschreven, is dit een ‘stamcelwet’.
Het is een wet die de eerste juridische basis zal leggen voor de stappen die nog zullen volgen. Daarom is het belangrijk te beseffen dat deze wet op zichzelf niet alle problemen zal oplossen of aan alle verwachtingen zal voldoen. Het is onmogelijk om alle kwesties en alle punten die momenteel op de agenda staan van de ene op de andere dag op te lossen.”
Beştaş benadrukte dat het proces verder reikt dan één enkele wet en zei dat zij al lang pleiten voor een oplossing op drie belangrijke gebieden. Zij voegde hieraan toe: „Dit zijn politieke gevangenen, onze politieke vrienden die in ballingschap leven of om verschillende redenen gedwongen zijn buiten het land te blijven, en de guerrillastrijders. Wij pleiten er al lang voor dat er een kader moet worden gecreëerd dat alle drie de groepen omvat. Met name is een wettelijk kader essentieel om militanten die de wapens hebben neergelegd in staat te stellen naar dit land terug te keren.”
Alles wijst erop dat het parlement niet met reces zal gaan voordat dit werk is afgerond
Beştaş zei dat het proces een aanzienlijke mate van volwassenheid had bereikt en wees op de lopende contacten in het parlement. Beştaş vervolgde: „Er moet worden erkend dat het rapport van de parlementaire commissie is ondertekend door de overgrote meerderheid van de politieke partijen. Dat toont aan dat de partijen in ieder geval overeenstemming hebben kunnen bereiken over de minimale punten van consensus. In dit kader vinden diverse bijeenkomsten plaats. De voorzitter van het parlement heeft gesprekken gevoerd en partijdelegaties zetten hun contacten voort. Ook onze delegatie neemt deel aan deze besprekingen. Eerlijk gezegd denk ik niet dat het proces nog veel langer zal aanslepen. Er zijn al veel verklaringen over deze kwestie afgelegd. Er is nog maar heel weinig tijd over tot eind juli. Zelfs als de wetgeving deze maand niet wordt aangenomen, wijst alles erop dat het parlement niet met reces zal gaan voordat dit werk is afgerond.
We zullen volgende week ook in Ankara zijn. Onze voorbereidingen zijn niet vandaag begonnen. We zijn al sinds 11 juli, en zelfs al sinds 27 februari, bezig met vele aspecten van dit proces."
Het proces zelf is een historisch keerpunt
Beştaş zei dat de geplande wetgeving een belangrijke weg naar de toekomst zou openen en voegde eraan toe: „De inhoud van deze wet zal ook een belangrijke rol spelen om guerrillastrijders in staat te stellen terug te keren en hier onder normale omstandigheden hun leven voort te zetten. Het proces zelf betekent grote hoop, een belangrijke kans en een historisch keerpunt voor de komende jaren, ja zelfs decennia. Het vooruitzicht dat er een einde komt aan het conflict heeft bij iedereen een gevoel van opluchting teweeggebracht. Een van de grootste verwezenlijkingen van dit proces in de afgelopen anderhalf jaar is dat mensen meer hoop hebben gekregen voor de toekomst. Natuurlijk zijn er kritiekpunten en tekortkomingen. Er zijn ook stappen die de regering tot nu toe heeft uitgesteld. Het zou echter niet juist zijn om te zeggen dat er niets is gedaan.”
Het proces zal stap voor stap verdergaan
Beştaş zei dat veel aspecten van de democratisering op de agenda zullen blijven staan in de volgende fase van het proces. Beştaş zei ook: „Er zijn in ieder geval uitgebreide discussies gevoerd over de Koerdische kwestie, de eisen, de historische achtergrond en vele andere kwesties. Deze discussies zullen worden voortgezet. Ja, deze wet zal belangrijke richtlijnen bieden. Ze zal een rol spelen bij het vormgeven van het proces. Maar het proces beperkt zich niet tot deze wet. Zoals we weten uit ervaringen met conflictoplossing over de hele wereld, liggen er nog veel kwesties in het verschiet. Deze variëren van moedertaalrechten en het achterhalen van de waarheid tot sociale verzoening en democratische integratie. Er zijn ernstige onrechtvaardigheden en ongelijkheden in de wetgeving inzake de tenuitvoerlegging van straffen. Ook zijn er grote problemen op het gebied van democratisering. Ik wil benadrukken dat er te veel kwesties zijn om op te noemen.
Het bestaan, de taal, de identiteit en de cultuur van het Koerdische volk mogen niet langer onderwerp van discussie zijn. Deze moeten wettelijk worden gewaarborgd. Al deze kwesties zullen na deze eerste stap stap voor stap worden aangepakt. Er zullen verschillende mechanismen worden ingesteld. De regering heeft bepaalde mechanismen voorgesteld, en de heer Öcalan heeft andere voorgesteld. We zullen ze de komende periode allemaal verder bespreken."
Beştaş gaf ook commentaar op de werk- en bezoekomstandigheden van Abdullah Öcalan en zei: „De besprekingen en contacten over deze kwestie worden voortgezet. Het is echter niet juist dat de communicatie zo beperkt blijft en dat ontmoetingen met zulke lange tussenpozen plaatsvinden. Ik vind niet dat deze situatie zo moet blijven. Naarmate het proces duidelijker wordt, zullen we deze ontwikkelingen met het publiek delen.”
Dit is een moment waarop we de strijd moeten intensiveren
Beştaş riep de samenleving ook op om een actieve rol in het proces te spelen en zei: „Dit is een proces dat ons allemaal aangaat. Deze inspanningen worden geleverd voor de toekomst van ons allemaal. We zetten ons allemaal in om een zo groot mogelijke transparantie te waarborgen. De mensen moeten daarop kunnen vertrouwen. We zijn ons bewust van hun vragen, gedachten, kritiek en suggesties. Niets hiervan is ons onbekend. We hebben talloze bijeenkomsten gehouden en mensen in het hele land ontmoet. Ik kom vandaag net terug van zo’n openbare bijeenkomst. We blijven deze bijeenkomsten in heel Turkije organiseren.
Mensen moeten vertrouwen hebben in zichzelf, hun leiders, hun partij en hun strijd. Niets mag blijven zoals het vroeger was. Er wordt gestreden om dat te realiseren. Dit moet worden gezien als een periode die meer focus en een krachtigere strijd vereist.
Er zijn enorme offers gebracht en er is enorm veel leed doorstaan op deze gronden. Er is nog een lange weg te gaan om te voorkomen dat dat leed nog verder toeneemt en om een vreedzamere, veiligere en stabielere toekomst op te bouwen. We beleven echter historische dagen en cruciale maanden. Ik geloof niet dat dit proces nog lang zal duren, en ik wil dat iedereen dat weet."
Bron: ANF
