- Turkije
Ömer Ağın, voormalig lid van het Centraal Comité van de Communistische Partij van Turkije (TKP), zei dat het veranderende geopolitieke evenwicht in het Midden-Oosten niet heeft geleid tot een duurzaam compromis tussen de Verenigde Staten, Iran en Israël, maar juist berust op tactische en wisselende allianties. Hij merkte op dat de Koerdische beweging een belangrijke plaats inneemt in de regionale verhoudingen, zowel vanwege haar historische ervaring als vanwege haar politieke positie.
Ağın zei dat twee kernpunten moeten worden begrepen om de relaties, uitwisselingen en dialoog tussen de centrale staten van het Midden-Oosten, de voortdurende regionale herstructurering en de Koerden volledig te kunnen doorgronden.
Ağın zei: „Het eerste is te begrijpen wat voor soort orde het imperialisme, met name de Verenigde Staten en de staten met geconcentreerde kapitalistische accumulatie, onder de huidige objectieve omstandigheden in het Midden-Oosten wil vestigen. Terwijl zij proberen iets nieuws te creëren, of het nieuwe met het oude te combineren, welke aspecten van het oude laten zij dan achterwege en waarmee proberen zij deze te vervangen? Om dit proces nauwlettend te volgen, is het noodzakelijk de tegenstrijdige belangen tussen imperialistische en kapitalistische staten in deze nieuwe periode te onderzoeken.”
Het tweede, en voor ons belangrijkste punt, is de positie van de Koerden in het Midden-Oosten. Wat zijn de Koerden? Iedereen stelt zich deze vraag, en ook wij stellen ons die. Ook mensen die betrokken zijn bij politieke strijd, bewegingen, organisaties en partijen stellen zich dezelfde vraag. Veel denkers, partijleiders en volksleiders geven hun mening over dit onderwerp en bieden ideologische, politieke en structurele analyses aan. In het licht van de informatie die zij verzamelen, proberen zij de toekomst te interpreteren en via die interpretatie aansluiting te vinden bij het leven.
Het gaat hier niet louter om het herkennen en definiëren van het leven. Het gaat ook om de vraag hoe wij dit bestaande leven onder nieuwe omstandigheden kunnen transformeren.”
De Koerdische Vrijheidsbeweging heeft altijd gepleit voor vreedzame en democratische oplossingen
Ağın zei dat iedereen vandaag de dag zijn eigen inschatting maakt over hoe de beroemde elfde stelling van Karl Marx over Feuerbach onder de huidige omstandigheden moet worden geïnterpreteerd.
Ağın zei ook: „Naar mijn mening is de Koerdische Vrijheidsbeweging de kracht die dit het beste heeft gedaan, door tot in de diepste lagen door te dringen en tegelijkertijd rekening te houden met verschillende varianten en ervaringen van de strijd. De Koerdische gemeenschap heeft de strijdtraditie van het Koerdische volk overgenomen, minstens een eeuw aan Koerdisch verzet geïnterpreteerd en samengevat, conclusies getrokken uit die ervaring, stappen ondernomen die passen bij het heden en ideeën naar voren gebracht over de richting die deze stappen zouden moeten inslaan. Deze ideeën fungeren als een belangrijke leidende ster, een kompas, zowel voor het Koerdische volk als voor het Midden-Oosten. Maar ze wijzen niet alleen de weg; ze stellen ook voor welk soort pad er moet worden gevolgd.
Het is uiterst moeilijk om het Midden-Oosten te analyseren, conclusies te trekken en serieuze lessen te leren zonder rekening te houden met deze twee fundamenten. Vanuit dit perspectief is er in alle delen van Koerdistan een slogan naar voren gekomen, ontwikkeld en verenigd door de Koerden en vooral onmisbaar gemaakt door de Koerdische Vrijheidsbeweging. Door de stelling van de Koerdische eenheid, die de weg vrijmaakt voor een democratische natie, een democratisch volk en democratische wederopbouw, is er een belangrijke stap gezet, althans vanuit theoretisch en politiek perspectief. Dit is natuurlijk bereikt door middel van strijd.
De belangrijkste tegenstelling van deze periode ligt in de reactie van de tegenstanders, namelijk de democratische krachten – in de eerste plaats het Koerdische volk en de democratische krachten – op de plannen van het mondiale kapitaal om het Midden-Oosten te hervormen in overeenstemming met de eisen van het nieuwe tijdperk.
Deze krachten willen het Midden-Oosten gezamenlijk vormgeven, elk vanuit hun eigen perspectief, maar terwijl ze proberen een nieuwe orde tot stand te brengen, strijden ze ook tegen hun tegenstanders. Ze sluiten compromissen en botsen met elkaar. Ik denk dat het niet overdreven is om te zeggen dat hier de wet van de ‘eenheid en strijd van tegenstellingen’ binnen de staat of het systeem zichtbaar wordt.
De Koerdische Vrijheidsbeweging heeft dit jaren geleden al ingezien. Daarom heeft zij altijd vreedzame en democratische methoden voorgesteld om problemen op te lossen, daarop aangedrongen en geprobeerd structuren te creëren die dit mogelijk zouden maken. Dit proces gaat door en moet op deze manier worden beoordeeld. Waar het uiteindelijk naartoe zal leiden, zal volledig worden bepaald door de krachtsverhoudingen ter plaatse.”
De verstandhouding tussen de VS en Iran en Israël
Ağın stelde dat een duurzaam, democratisch en vreedzaam klimaat in het Midden-Oosten, dat door iedereen wordt aanvaard en omarmd, niet tot stand kan komen via overeenkomsten tussen de heersende machten of via tijdelijke afspraken tussen hen.
Ağın zei: „Omdat beide partijen, de Verenigde Staten en Israël enerzijds en Iran anderzijds, handelen in overeenstemming met de kenmerken van een antidemocratisch tijdperk. Ze streven hun eigen klasse- en machtsbelangen na en zijn niet bezig met een zoektocht waarin andere volkeren of waarden worden betrokken in de strijd voor rechten en gerechtigheid. Ze willen alles uitsluitend beoordelen op basis van politieke evenwichten.
Ja, soms ‘komen ze ook tot afspraken’ met bepaalde volkeren of met degenen die strijden. Maar dit zijn tactische, geen strategische afspraken. Dit moet duidelijk worden ingezien. Krachten die opkomen voor arbeid, democratie, vrijheid en de herorganisatie van de productie ten behoeve van de samenleving kunnen geen blijvende compromissen sluiten met krachten die gebaseerd zijn op uitbuiting, plundering en onderdrukkende, duistere ideologieën. Een dergelijke situatie is volkomen in strijd met de aard van de dialectiek en met de aard van de materie zelf.
Er woedt momenteel een oorlog in het Midden-Oosten. Deze oorlog speelt zich niet alleen af tussen democratische krachten – waarbij het Koerdische volk en zijn bondgenoten de ene partij vormen – en andere uitbuitende krachten. Het is ook een proces waarin verschillende belangengroepen onderling met elkaar in conflict zijn. Aan de ene kant staat Iran, een antidemocratisch en onderdrukkend regime met een middeleeuwse mentaliteit, dat de rechten van volkeren en arbeiders ontkent, executies blijft uitvoeren en zijn eigen bevolking executeert. Er is sprake van een proces dat functioneert volgens de logica van ‘zolang mensen maar met ons meewerken’.
Als reactie hierop zeggen wij dat democratische structuren, organisatievormen en diverse vormen van strijd moeten worden ontwikkeld. Wat nodig is, zijn niet de oude, logge ideeën die beperkt blijven tot bepaalde gebieden en gebaseerd zijn op herhaling. Er is behoefte aan een manier van denken die zich richt op democratie, de rechtsstaat en de herintegratie van de staat, en die erop gericht is iedereen te helpen een gemeenschappelijk perspectief te bereiken binnen een kader van democratische integratie.”
Koerden beschikken over een secularisme dat van onderaf geworteld is
Ağın zei dat de geschiedenis van de Koerdische strijd, de opgebouwde ervaring en de ontwikkeling van de Koerdische samenleving in haar geografische gebied de Koerden aanzienlijke kansen en fundamenten hebben verschaft.
Hij zei: „Wat zijn dit? Ten eerste beschikken de Koerden over een secularisme dat van onderaf is geworteld. We weten dat veel Europese landen een democratisch secularisme kennen, dat over het algemeen is voortgekomen uit de burgerlijke revoluties en de Franse Revolutie. Maar door de geschiedenis heen hebben de Koerden deze seculiere kenmerken altijd in zich gedragen en hebben ze ook een seculiere levensvisie ontwikkeld.
Waarom en hoe is dit gebeurd? Een van de redenen is dat de Koerden een pluralistisch geloofssysteem hebben. Dit stamt af van het zoroastrisme, een dualistische traditie die zowel in de natuur gelooft als in een kracht buiten de natuur die het vermogen heeft om te transformeren. Dit geloof heeft vele volkeren in het Midden-Oosten beïnvloed en geleid. Vrijwel alle monotheïstische religies zijn op de een of andere manier afgeleid van het zoroastrisme. Daarom is er een historisch secularisme verankerd in de Koerdische samenleving, en dat is een grote prestatie. Ook al ontbreken er nog gedetailleerde studies, we kunnen deze realiteit niet ontkennen. Het is geen kunstmatige seculiere houding die later door invloeden van buitenaf is verworven; het is van nature zo.
Het tweede belangrijke punt is de Koerdische taal. Door de geschiedenis heen heeft de Koerdische taal zich ontwikkeld als gevolg van de wisselwerking tussen verschillende taalkundige vormen en accenten. In hedendaagse termen bestaat het Koerdisch uit meer dan één dialect: Kurmancî, Soranî en Loranî, met al hun diversiteit. Deze structuur is inherent pluralistisch en vereist van nature wederzijdse erkenning. Dit zijn enkele van de belangrijke factoren die de Koerden in de loop van hun historische ervaring hebben ontwikkeld.
In de moderne geschiedenis bleven de Koerden een eeuw lang, misschien zelfs langer, zonder eigen staat. Het grootste nadeel hiervan was dat zij, bij gebrek aan een natiestaat, niet in staat waren hun nationale waarden, kennis en cultuur institutioneel ten volle te ontwikkelen. Dat is waar. Maar als we naar de andere kant van de medaille kijken, zijn ze ook geen deel gaan uitmaken van de duistere bladzijden van die natiestaten, met hun diepgewortelde monisme en hun onderdrukking van opstanden. Wat ze ook denken, ze denken met helderheid, met het oog op de toekomst en met een zekere zuiverheid. Naar mijn mening is het paradigma van de Koerdische vrijheidsbeweging gevormd op basis van deze historische en onbedorven bronnen.”
Een nieuw tijdperk in de democratische politiek en structurele problemen
Ömer Ağın benadrukte tevens het belang van de strijd die van onderaf wordt gevoerd door het Koerdische volk en de democratische krachten binnen het proces voor een Democratische Samenleving en Vrede.
Ağın zei: „Dit is precies het stadium waarin we ons nu bevinden. Zowel de voorstellen van de heer Öcalan voor een oplossing op basis van vrijheid, democratische wetten en wettelijke waarborgen die tot het niveau van rechten zijn verheven, als de noodzaak om de Koerdische kwestie en de democratische vraagstukken van andere volkeren op te lossen, vereisen serieuze aandacht. Naar mijn mening heeft de heer Öcalan al gezegd wat er gezegd moest worden en heeft hij zelfs meer gedaan dan wat van hem werd verlangd. Nu is het tijdperk van het volk en de volkeren aangebroken. Democratische en vreedzame methoden kunnen niet voortgaan via oude methoden en oude gewoonten. Er moeten nieuwe vormen van democratische strijd en democratische organisatie worden ontwikkeld die passen bij deze periode.
Zelfs als we in beperkte zin over macht spreken, weten we dat Koerden lokale besturen, gemeenten en andere instellingen zijn gaan besturen. Toch probeerde de staat deze verworvenheden onmiddellijk de kop in te drukken door bewindvoerders aan te stellen en bestuurders gevangen te zetten, en dit gaat vandaag de dag nog steeds door. Koerden worden soms met moeilijkheden geconfronteerd omdat zij nog geen alomvattende en duurzame methode van democratische strijd en organisatie hebben ontwikkeld die past bij het nieuwe tijdperk en het nieuwe paradigma, noch hebben zij de dynamiek volledig gecreëerd die in staat is deze opgebouwde ervaring over te dragen naar de rest van Turkije.
Daardoor raken ze keer op keer verstrikt in de regels en werkwijzen van het bestaande systeem en worden ze erdoor overweldigd. Ik heb het niet over eenvoudige kwesties zoals armoede en dergelijke, maar veeleer over het onvermogen om daadwerkelijk nieuwe perspectieven voor de toekomst te creëren. Ze nemen genoegen met wat er al is en met wat ze op dit moment bezitten.
Als we het over een blokkade hebben, dan is dit volgens mij een van de meest fundamentele obstakels waarmee de Koerden vandaag de dag worden geconfronteerd. Ze moeten deze achterstand zo snel mogelijk overwinnen. Het volk moet deze waarden beschermen en het systeem moet van begin tot eind worden hervormd. Bestuurders moeten zich inzetten voor een dynamisch proces van toezicht en voortdurende vernieuwing, van A tot Z.
Pas wanneer het Koerdische volk en de democratische krachten de nieuwe democratische, libertaire en op de wet gebaseerde strijd die zij in de praktijk hebben gecreëerd, een blijvend karakter geven, zal het mogelijk zijn hun positie aan de onderhandelingstafel te versterken.”
