- Turkije
De Koerdische vertegenwoordiger Abdullah Öcalan heeft een uitgebreide verklaring afgelegd over het twee weken geleden gepubliceerde rapport van de “Commissie voor Nationale Solidariteit, Broederschap en Democratie”, die in het Turkse parlement is opgericht om een oplossing te vinden voor de Koerdische kwestie. In de verklaring van 19 februari beoordeelt hij het document als een “belangrijke stap” en als een mogelijke start van een nieuwe fase in de politieke dialoog in Turkije. Öcalan waarschuwt tegelijkertijd voor te hoge verwachtingen. Het rapport lost de structurele problemen van Turkije niet automatisch op. Het is eerder “een begin, geen resultaat”.
Resultaat van het dialoogproces
"De Grote Nationale Vergadering van Turkije (TBMM) heeft gisteren het rapport van de ‘Commissie voor Nationale Solidariteit, Broederschap en Democratie’ gepubliceerd. Dat dit rapport onmiddellijk het belangrijkste onderwerp in het land en in de regio is geworden, toont het politieke belang ervan aan.
Dit rapport is het resultaat van het dialoogproces dat op Imrali is begonnen – op basis van de politieke wil van de president en mijn reactie op de oproep van de heer Bahçeli. Alle betrokken partijen moeten deze realiteit erkennen en de wettelijke en institutionele stappen ondernemen die uit het rapport voortvloeien. Alleen zo kan worden gegarandeerd dat het wapen definitief van onze politieke agenda verdwijnt.
Ik bedank de partijen die hebben meegewerkt aan het opstellen van het verslag, hun kiezers, iedereen die zich met grote inzet inzet voor de voortgang van dit proces, en onze gewaardeerde metgezel Sırrı Süreyya Önder, die tijdens zijn inzet voor het vredesproces is overleden.
De dialoog op Imrali is een serieuze politieke strijd. Deze wordt voortgezet met intense inspanningen van al diegenen die onze gezamenlijke toekomst veilig willen stellen. Ook de leden van de commissie hebben zonder partijpolitieke overwegingen gehandeld en het proces naar de parlementaire arena gebracht. Het rapport gelijkstellen aan eerdere commissieverslagen zou zijn historische betekenis miskijken. Het is het resultaat van een decennialange strijd voor democratie en vrijheid.
Een stap die een deur opent
Het rapport moet worden gezien als een belangrijke stap die een nieuwe fase in de democratische strijd inluidt. Het dwingt alle politieke krachten om een realistisch en verantwoordelijk beleid te ontwikkelen. Het ontneemt degenen die zich bezighouden met partijpolitieke berekeningen de mogelijkheid om goedkope manoeuvres uit te voeren.
Partijen die zich tegen het rapport verzetten en vasthouden aan hun beperkte perspectieven, zullen zich vooral tegenover socialistische kringen moeten verantwoorden. Het is dringend noodzakelijk om de verplichtingen die voortvloeien uit de democratische en liberale discussie te erkennen en politieke fouten te corrigeren.
Een belangrijk begin
Tegelijkertijd zou het een vergissing zijn te denken dat met dit verslag alle problemen zijn opgelost of automatisch zullen worden opgelost. Het is een begin. De democratisering van Turkije, de verankering van een democratische cultuur op centraal en lokaal niveau en het oplossen van talrijke opgestapelde kwesties kunnen niet met één enkel document worden bereikt.
Toch is het verslag een belangrijk begin. Of het tot concrete resultaten leidt, hangt af van de praktische uitvoering en van verdere democratische inzet. Het kan lang op de parlementaire agenda blijven staan en verschillende kringen zouden kunnen proberen het dialoogproces te saboteren. Dat zou voor ons geen verrassing zijn.
In tegenstelling tot eerdere fasen bevinden we ons echter niet meer in een kwetsbare situatie ten opzichte van provocaties en aanvallen. Met een juiste politieke houding kunnen we ook dergelijke pogingen overwinnen. Het rapport presenteert een conceptueel kader. De concepten en instellingen die door democratische strijd en dialoog worden gerealiseerd, vormen tegelijkertijd een mijlpaal voor hoe de republiek kan worden gedemocratiseerd. Dat is het cruciale referentiepunt.
Niet het wapen, maar de politiek moet bepalen
Het is een historische noodzaak dat de [Koerdische] beweging stappen onderneemt die in overeenstemming zijn met de geest van dit proces. Democratische opbouw komt niet tot stand door wapens of gewapende conflicten, maar door dialoog en wederzijds begrip.
Waar juridische garanties bestaan, zal geen enkele maatschappelijke kracht zijn toevlucht nemen tot geweld, wapens of conflicten. En wie toch voor deze weg kiest, zal geïsoleerd blijven. Er kan een fase beginnen waarin niet langer het wapen, maar de politiek de agenda van het land bepaalt.
Juridische garanties worden uiteindelijk gewaarborgd door democratisch bewustzijn en een overeenkomstige mentaliteit. Zonder innerlijke overtuiging en maatschappelijke verantwoordelijkheid kan geen enkele wettelijke regeling blijvende bescherming bieden. Juridische bescherming is een belangrijke stap, maar alleen democratische politiek leidt tot succes.
Nadruk op broederschap
Van bijzonder belang is de nadruk die in het rapport wordt gelegd op de Koerdisch-Turkse broederschap en het gedeelde lot. In de afgelopen eeuw hebben we onmetelijk leed gekend. Dat in een officieel rapport voor het eerst uitdrukkelijk naar deze historische verbondenheid wordt verwezen, is een belangrijke stap.
Als de politiek echter niet op verantwoorde wijze wordt gevoerd, kan ook deze stap, net als vele voorgaande stappen, zonder effect blijven en zonder institutionele verankering in de vergetelheid raken. Zonder democratische strijd en democratisch bewustzijn verliest zelfs de meest vooruitstrevende grondwet haar waarde. Dan kunnen opnieuw informele krachten opkomen en de samenleving hun eigen regels opleggen.
Politiek is sterker dan wapens
De kracht van de politiek is duurzamer dan de kracht van wapens. Terwijl wapens nieuwe problemen creëren, is politiek erop gericht problemen op te lossen. Maar ook politiek is de kunst van het mogelijke, en wat mogelijk is, wordt bepaald door democratische inspanningen. Om ervoor te zorgen dat de politiek de koers bepaalt, zijn grotere inspanningen, meer verantwoordelijkheid en intensievere discussies nodig dan tot nu toe het geval was.
Geen resultaat, maar een opening
Ik herhaal: dit is geen afsluiting, maar een opening. Het betekent een terugkeer naar historische broederschap. Koerden speelden een belangrijke rol bij de oprichting van de republiek. Maar Koerdische leiders hebben nagelaten deze historische prestatie organisatorisch veilig te stellen. Met zwakke structuren en reactieve opstanden probeerden ze de situatie het hoofd te bieden – en faalden.
Het rapport staat open voor democratie. Dat is de belangrijkste reden voor onze hoop. Of deze overeenkomst standhoudt, ligt in handen van de democratische krachten. Dat een grote meerderheid van het parlement dit document heeft gesteund, toont de breedte van de consensus aan.
De echte strijd begint nu
Niemand heeft het recht zich in veiligheid te wiegen. De echte strijd begint nu. We bevinden ons in een moeilijk proces, maar succes is mogelijk. De dialoog van een jaar is het directe resultaat daarvan. Voor het helen van de wonden van de afgelopen eeuw is deze eerste stap echter slechts een routekaart.
Leren van de geschiedenis en zelfs de kleinste vooruitgang verdedigen, is de juiste politieke houding.
Vrede en democratie kunnen alleen in de samenleving worden verankerd als de juiste denkwijzen en voorwaarden worden gecreëerd. Er is geen tijd te verliezen voor het noodzakelijke werk in het nieuwe proces. Het rapport biedt deze mogelijkheid. Daar moet consequent gebruik van worden gemaakt.
19 februari 2026 – Imrali
Abdullah Öcalan”
Bron: ANF
