- Turkije
Het initiatief 'Zaterdagmoeders' heeft tijdens hun 1091e wake op het Galatasarayplein in Istanbul de aandacht gevestigd op het lot van Murat Yıldız, die in 1995 in politiehechtenis verdween. Al decennia lang eist de groep opheldering over het lot van mensen die in staatshechtenis zijn verdwenen, evenals de strafrechtelijke vervolging van de verantwoordelijken.
De verklaring werd voorgelezen door activiste Maside Ocak. Zij beschreef uitvoerig de zaak van de toen 19-jarige Murat Yıldız, die met zijn moeder in Izmir woonde. Yıldız werd door de politie gezocht na een ruzie in een café, omdat hij tijdens de ruzie met een wapen in de lucht had geschoten en vervolgens de plaats had verlaten. Politieagenten brachten daarop zijn moeder Hanife Yıldız naar het bureau en verklaarden haar dat haar zoon na een verklaring weer zou worden vrijgelaten als hij zich zou melden.
Op 23 februari 1995 verscheen Murat Yıldız samen met zijn moeder, zijn advocaat en een neef op een politiebureau in het district Bornova. Daar werd hij ontvangen door commissaris Ramazan Kaya en politieagent Tahir Şerbetçi. Toen hij drie dagen later nog steeds niet naar huis was teruggekeerd, wendde zijn moeder zich opnieuw tot hetzelfde bureau. Ze kreeg geen duidelijke en consistente informatie.
Pas op haar aandringen verklaarden de autoriteiten dat Murat in zijn verklaring had aangegeven dat hij het bij het conflict gebruikte wapen in Istanbul had verstopt. Daarom zou hij onder begeleiding van twee politieagenten naar de ongeveer 400 kilometer verder naar het noorden gelegen stad zijn gebracht. Volgens de officiële versie zou Murat Yıldız tijdens dit transport van een veerboot in zee zijn gesprongen en zijn gevlucht. Ondanks de zoekacties die naar verluidt waren ondernomen, werd hij niet gevonden.
Vonnis versterkte indruk van straffeloosheid
Maside Ocak meldde verder dat moeder Hanife Yıldız, die nooit meer iets van haar zoon had vernomen, zowel bij het openbaar ministerie in Izmir als bij het openbaar ministerie in Istanbul aangifte had gedaan. In de daaropvolgende rechtszaak was er geen enkele onafhankelijke getuige die kon bevestigen dat Murat Yıldız daadwerkelijk van de veerboot in zee was gesprongen. Toch baseerde de rechtbank zich voornamelijk op de verklaringen van de beschuldigde politieagenten.
Na een proces van vijf jaar werden de betrokken ambtenaren niet veroordeeld voor vrijheidsberoving of een ernstig misdrijf, maar alleen voor “plichtsverzuim”. De straf bleef beperkt tot een symbolische boete – omgerekend naar de huidige waarde minder dan een euro. Volgens Ocak heeft deze beslissing niet bijgedragen tot de opheldering van de zaak of het vertrouwen in de rechtspraak versterkt, maar veeleer de indruk van structurele straffeloosheid versterkt.
In 2015 diende Gülseren Yoleri, advocate van de mensenrechtenvereniging IHD, bij het parket in Istanbul-Gebze een verzoek in om het onderzoek te heropenen. De procedure werd echter twee jaar later stopgezet; ook het beroep dat hiertegen werd ingesteld, bleef zonder succes. Daarop werd een individueel beroep ingesteld bij het Turkse Constitutionele Hof. Deze procedure is nog steeds aanhangig.
Oproep tot een effectief en onafhankelijk onderzoek
“Gerechtigheid is meer dan een formele uitspraak”, benadrukte Ocak. Het betekent het herstel van het maatschappelijk vertrouwen in de rechtsstaat. Het onderzoek naar de verdwijning van Murat Yıldız tot nu toe voldeed niet aan deze verantwoordelijkheid. Naar aanleiding van het 31e jaar van zijn verdwijning riepen de Zaterdagmoeders de rechterlijke macht daarom op om een effectief en onafhankelijk onderzoek in te stellen zonder een beroep te doen op verjaring, in overeenstemming met constitutionele en internationale verplichtingen. “Hoeveel jaren er ook verstrijken, we zullen gerechtigheid blijven eisen voor Murat Yıldız en voor al onze verdwenen personen”, verklaarde het initiatief. Tegelijkertijd herinnerden zij de staat eraan dat hij gebonden is aan universele rechtsnormen.
31 Yıldır Soruyoruz: Murat Yıldız Nerede? #CumartesiAnneleri1091Hafta https://t.co/pm3inLDLsX
— Cumartesi Anneleri (@CmrtesiAnneleri) February 21, 2026
