- Noord-Koerdistan
Talrijke vertegenwoordigers van Koerdische gemeenten hebben in de metropool Amed (Turks: Diyarbakır) gediscussieerd over de perspectieven van een democratische, ecologische en op vrouwenemancipatie gerichte economie. De workshop, die donderdag werd gehouden, had tot doel de economische beleidsbenaderingen van lokale besturen gezamenlijk te bespreken en deze te heroriënteren volgens een gemeentelijk model dat gebaseerd is op zelforganisatie.
Het evenement werd georganiseerd door de Unie van Gemeentelijke Besturen in Zuidoost-Anatolië (GABB) en het stadsbestuur van Amed, in samenwerking met verschillende districtsgemeenten. Naast burgemeesters namen ook vertegenwoordigers van afdelingen voor vrouwenbeleid deel, evenals vrouwen die werkzaam zijn in economische sectoren van de gemeenten. Ook de afgezette burgemeester van de onder staatsbeheer geplaatste stad Wan, Neslihan Şedal, was aanwezig.
Vrouwenwerk centraal – en tegelijkertijd systematisch gedevalueerd
Şedal, die tevens medevoorzitter van de GABB is, verklaarde in haar openingsrede dat de economie voor vrouwen en samenlevingen een centraal terrein van zelfverdediging vormt. Het kapitalistische systeem zou eeuwenlang doelbewust de maatschappelijke rol van vrouwen hebben aangevallen en hen uit economische processen hebben verdrongen. “Toch hebben vrouwen historisch gezien een dragende rol gespeeld in economische en maatschappelijke processen”, benadrukte Şedal. Tegelijkertijd zijn juist deze verworvenheden keer op keer het doelwit van aanvallen geweest. Het bestaande systeem heeft zijn structuren opgebouwd door het werk en het lichaam van vrouwen uit te buiten.
„Als gevolg daarvan zijn vrouwen in diepe armoede gedreven.“ Een fundamentele maatschappelijke transformatie is volgens Şedal alleen mogelijk als vrouwen weer actieve spelers in de economie worden. Hiermee hangt ook het perspectief van een „ethisch-politiek“ maatschappijmodel samen, evenals het creëren van duurzame vredesstructuren op economische basis. In de workshop werd daarom met name de ontwikkeling van een zogenaamde „eco-economie“ besproken – dat wil zeggen een economische vorm die sociale behoeften, ecologische duurzaamheid en collectieve organisatie met elkaar verbindt.
Coöperaties en gemeenten als ruimtes voor zelforganisatie
In de daaropvolgende sessies stonden modellen van een democratische, ecologische en vrouwenbevrijdende gemeentelijke economie centraal, evenals praktische ervaringen met coöperaties. Daarbij werden coöperaties niet alleen als economische instrumenten beschouwd, maar als centrale ruimtes voor maatschappelijke organisatie en transformatie. Een aandachtspunt was het zichtbaar maken van zorgwerk, dat voornamelijk door vrouwen wordt verricht, maar in het bestaande systeem grotendeels onzichtbaar blijft. Daarnaast werd er gediscussieerd over manieren om lokale productiestructuren te versterken en de afhankelijkheid van marktgerichte economische vormen te verminderen. Het doel is het opzetten van een model dat is afgestemd op de concrete behoeften van de samenleving, gebruikmaakt van lokale hulpbronnen en in overeenstemming is met ecologische principes.
Ervaringen, uitdagingen en perspectieven
Tijdens de workshop werden zowel eerdere ervaringen van gemeenten, met name uit de periode vóór de instelling van door de staat aangestelde curatoren, als actuele projecten geëvalueerd. Daarnaast werden inzichten uit bezoeken aan verschillende coöperaties door een gezamenlijke economische commissie van de deelnemende gemeenten in de discussie meegenomen. Daarbij werden verschillende coöperatiemodellen, hun werking en bestaande problemen geanalyseerd. Onder andere werden kwesties besproken als planning en ontwikkeling op de lange termijn, economische duurzaamheid, de analyse van lokale behoeften en de samenwerking tussen gemeenten en coöperaties.
Slotverklaring aangekondigd
Andere onderwerpen waren sociale inkoop, het opzetten van afzetnetwerken en gendergelijkwaardig huishoudbeheer. Daarbij werd benadrukt dat kortetermijn- en ongeplande oprichtingen van coöperaties geen duurzaam perspectief bieden. In plaats daarvan zijn er langetermijnmodellen nodig die lokaal verankerd zijn en strategisch zijn ontwikkeld. De workshop zal worden afgesloten met een slotverklaring waarin concrete stappen worden geformuleerd om de vrouweneconomie te versterken en gemeentelijke, collectieve economische structuren uit te breiden.
