- Turkije
Meer dan 32 jaar na de moord op de Koerdische zakenmannen Savaş Buldan, Adnan Yıldırım en Hacı Karay is bij het Turkse ministerie van Justitie een verzoek ingediend om de zaak opnieuw te onderzoeken. In het verzoek wordt opgeroepen om de omstandigheden rond de moorden op te helderen en de verantwoordelijken te identificeren en te vervolgen. Advocaat Bişar Alınak heeft het verzoek ingediend bij het Bureau voor het Onderzoek naar Onopgeloste Moordzaken, dat is opgericht binnen het Turkse ministerie van Justitie. Dit werd bekendgemaakt door Pervin Buldan, parlementslid van de DEM-partij, wier echtgenoot, Savaş Buldan, een van de drie vermoorde mannen was.
„Vandaag heeft onze advocaat Bişar Alınak een verzoek ingediend bij het Bureau voor het Onderzoek naar Onopgeloste Moorden van het Ministerie van Justitie, met het verzoek om de moorden op Savaş Buldan, Adnan Yıldırım en Hacı Karay in al hun facetten te onderzoeken, de politieke en organisatorische verbanden achter de moorden bloot te leggen en de verantwoordelijken te identificeren en voor het gerecht te brengen“, verklaarde Buldan.
Begin juni had de politica tijdens een wake van de ‘Zaterdagmoeders’ in Istanbul het pas opgerichte bureau opgeroepen om ook onopgeloste politieke moorden uit het verleden te onderzoeken. Zij herinnerde er destijds aan dat de families van de slachtoffers al decennia lang op zoek zijn naar waarheid en gerechtigheid.
Ontvoerd en vermoord
Savaş Buldan, Adnan Yıldırım en Hacı Karay woonden begin jaren negentig in Istanbul. In de vroege ochtenduren van 3 juni 1994 werden zij buiten het Çınar Hotel in de wijk Yeşilköy aangehouden door gewapende mannen die zich volgens getuigen als politieagenten identificeerden. De mannen zouden hebben gezegd dat zij de drie meenamen voor verhoor en dwongen hen in voertuigen te stappen. De autoriteiten ontkenden vervolgens tegenover hun families dat de mannen waren aangehouden.
Op de avond van de volgende dag werden de lichamen van Buldan, Yıldırım en Karay gevonden in de buurt van Yığılca in de provincie Bolu. Hun lichamen vertoonden sporen van ernstige marteling en meerdere schotwonden. Het gebied waar ze werden gevonden, maakte deel uit van een regio die bekend kwam te staan als de „Doodsdrihoek“ vanwege een reeks soortgelijke misdaden die daar in de jaren negentig werden gepleegd.
Jarenlang leidden de onderzoeken niet tot strafrechtelijke gevolgen. Pas in 2013, na initiatieven van de families van de slachtoffers, werd een nieuwe tenlastelegging opgesteld en werd de zaak opgenomen in de procedure die bekendstaat als het Ankara JITEM-proces. Mehmet Eymür, het voormalige hoofd van de afdeling Terrorismebestrijding van de Turkse Nationale Inlichtingendienst (MİT), getuigde eveneens tijdens de procedure. Hij legde een ‘dodenlijst van Koerdische zakenlieden’ voor waarop de namen van Buldan, Yıldırım en Karay stonden vermeld.
De beklaagden werden vrijgesproken. Nadat een hof van beroep de oorspronkelijke uitspraak had vernietigd, eindigde het nieuwe proces opnieuw in vrijspraken. De zaak blijft daarmee een van de onopgeloste politieke moorden uit de jaren negentig waarvoor tot op de dag van vandaag niemand strafrechtelijk ter verantwoording is geroepen.
Buldan: Geen zaak die alleen tot het verleden behoort
Pervin Buldan beschouwt het nieuwe verzoek dan ook als een stap in de strijd tegen decennia van straffeloosheid. „Deze zaak is niet louter een gebeurtenis uit het verleden, maar moet worden gezien in de context van onopgeloste moorden en de praktijk van straffeloosheid in de recente geschiedenis van Turkije“, verklaarde zij.
Buldan wees erop dat het voeren van effectief onderzoek naar dergelijke misdrijven en het vaststellen van de feitelijke waarheid verplichtingen zijn van de rechtsstaat. „De moorden op Savaş Buldan, Adnan Yıldırım en Hacı Karay moeten grondig worden onderzocht; de verantwoordelijken moeten worden geïdentificeerd en voor de rechter worden gebracht“, zei ze.
Buldan voegde eraan toe dat de daaropvolgende juridische procedure nauwlettend zal worden gevolgd.
