Ter gelegenheid van de 27e jaarlijkse herdenking van de Koerdische muzikant Hozan Serhad (Süleyman Alpdoğan) heeft de Europese Federatie van de Koerdische Kunst- en Cultuurbeweging (TEV-ÇAND) een verklaring uitgegeven ter ere van zijn leven en nalatenschap. In een verklaring op woensdag beschreef de organisatie Hozan Serhad als een symbool van verzet tegen het assimilatiebeleid gericht tegen de Koerdische samenleving en prees zij zijn artistieke nalatenschap als een erfenis die tot op de dag van vandaag de Koerdische muziek- en cultuurbeweging blijft vormgeven.
Van kindster tot kunstenaar van cultureel verzet
TEV-ÇAND bracht hulde aan Hozan Serhad en aan alle cultuurwerkers die het leven lieten in de vrijheidsstrijd van Koerdistan. De organisatie plaatste het levensverhaal van Hozan Serhad in de context van het verscherpte assimilatiebeleid dat na de militaire staatsgreep van 12 september 1980 aan de Koerdische bevolking werd opgelegd. TEV-ÇAND herinnerde eraan dat kinderen en jongeren in deze periode via cultuur, sport en kunst systematisch werden vervreemd van hun taal, identiteit en samenleving.
Hozan Serhad groeide op onder deze omstandigheden. Als kind trad hij aanvankelijk op onder de Turkse naam „Murat Esen“ en bracht hij onder die naam een album uit. Later koos hij bewust voor de naam Serhad – een beslissing die TEV-ÇAND omschrijft als een breuk met het assimilatiebeleid en een terugkeer naar zijn eigen identiteit.
„De strijd voor vrijheid bleek sterker dan assimilatie. De jonge Süleyman werd Serhad.“
Gedood door het Turkse leger
Tijdens zijn studie aan het conservatorium in İzmir kwam Hozan Serhad begin jaren negentig in aanraking met de Koerdische vrijheidsbeweging. Kort daarna sloot hij zich samen met zijn vrouw Yıldız aan bij de beweging. Na cultureel werk te hebben verricht in het Midden-Oosten en Europa keerde hij in 1996 terug naar Koerdistan. Aanvankelijk zette hij zijn artistieke activiteiten voort in de steden, maar later voegde hij zich weer bij de guerrillastrijders in de bergen.
Op 22 juli 1999 raakte hij gewond tijdens een hinderlaag in Botan en viel hij in handen van Turkse soldaten. Hij werd neergeschoten en uit een helikopter gegooid. Zijn stoffelijke resten zijn nooit teruggevonden.
Muziek als uitdrukking van identiteit en vrijheid
TEV-ÇAND wees erop dat Hozan Serhad een generatie Koerdische kunstenaars vertegenwoordigt die muziek niet alleen als een culturele uitingsvorm zagen, maar ook als een essentieel onderdeel van de strijd tegen assimilatie: „Hij ontwikkelde een kenmerkende muzikale stijl die traditionele Koerdische klanken combineerde met een toewijding aan het behoud van taal, geschiedenis en identiteit. Zijn invloed reikt veel verder dan zijn eigen artistieke werk.”
Zijn nalatenschap blijft inspireren
“Met zijn unieke stijl werd Hozan Serhad op zichzelf al een school voor de saz. Honderden Koerdische jongeren werden leerlingen van zijn kunst, ook al hebben velen hem nooit persoonlijk mogen ontmoeten.”
TEV-ÇAND benadrukte dat de culturele nalatenschap van Hozan Serhad vandaag de dag nog steeds voortleeft, en verklaarde: „Zijn leven toont aan dat assimilatiebeleid niet alleen politiek, maar ook cultureel kan worden overwonnen. Kunst heeft de kracht om identiteit te behouden, het collectieve geheugen te versterken en maatschappelijk verzet in stand te houden.”
De organisatie sloot haar verklaring af met de herbevestiging van haar overtuiging dat de nalatenschap van Hozan Serhad, samen met die van alle kunstenaars die het leven lieten in de culturele strijd voor vrijheid, een bron van inspiratie zal blijven voor het streven naar een democratische en vrije samenleving.
