In een uitgebreid interview gaf Sozdar Avesta, lid van de Voorzittersraad van de KCK (Unie van Koerdische Gemeenschappen), een evaluatie van de Newroz-vieringen van dit jaar en de politieke implicaties daarvan. Avesta gaat onder meer ook in op het congres dat plaatsvond in Şengal, de huidige stand van zaken rond het Vredes- en Democratisch Maatschappijproces in Turkije, de noodzakelijke basis voor de eenheid van het Koerdische volk, en de verjaardag van Abdullah Öcalan, vandaag, 4 april.
Het interview werd oorspronkelijk gepubliceerd door ANF Nieuwsagentschap en luidt als volgt;
Vandaag, 4 april, is de verjaardag van de leider van het Koerdische volk, Abdullah Öcalan. Hij heeft een heel specifieke definitie van deze dag als de dag van de wedergeboorte van het volk. Wat is uw boodschap met betrekking tot zijn verjaardag? Er is een oproep gedaan aan het volk om deze dag te vieren, met name door naar Amara te gaan, het dorp waar hij vandaan komt. Wat wilt u hierover zeggen?
De verjaardag van Rêber Apo [Abdullah Öcalan] is de verjaardag van de hele mensheid. Wij zien deze dag niet louter als de dag waarop Rêber Apo ter wereld kwam. Ik wil Rêber Apo nogmaals feliciteren en zijn verjaardag vieren. Gedurende zijn 77-jarige leven heeft Rêber Apo enorme strijd geleverd. Van zijn eerste opstand op 7-jarige leeftijd tot de democratische integratie die we vandaag de dag zien, heeft Rêber Apo 70 jaar lang gestreden. Op jonge leeftijd observeerde hij de relatie tussen zijn moeder en vader, de tegenstellingen binnen de samenleving en de tegenstellingen tussen de jongens en meisjes met wie hij speelde. Het was in deze omgeving dat Rêber Apo zijn eerste opstand organiseerde. Er is een grote strijd gevoerd – en er zijn martelaren gevallen – om deze dag te vieren en, symbolisch, zodat de mensen naar het dorp van Rêber Apo kunnen gaan en het in hun hart kunnen voelen. In 2009 zijn Masun Karaoğlan en Mustafa Dağ als martelaren gestorven terwijl ze op weg waren naar Amara. Bij deze gelegenheid herdenk ik deze twee helden met respect en dankbaarheid.
Rêber Apo beschrijft zijn leven in termen van een eerste, tweede en derde geboorte. De tweede geboorte bracht het idee van vrijheid en de ideologie van de PKK tot stand door een strijd die decennia lang heeft geduurd. Rêber Apo zegt dat het bestaan een blijvend karakter heeft gekregen en dat het nu tijd is voor vrijheid. De derde geboorte is de totstandkoming van de democratische samenleving. Rêber Apo brengt voortdurend verandering en vernieuwing in zichzelf teweeg. Elke dag herschept hij zijn eigen wedergeboorte in de wereld. Hij doet dit via een paradigma dat geworteld is in ecologie, democratie en de vrijheid van vrouwen. Dit jaar vieren we 4 april met het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces. De 77e verjaardag van Rêber Apo wordt met dit doel gevierd. Ons volk is al dagen van tevoren begonnen met vieren. In Koerdistan is niets beperkt tot één enkele dag – niet 8 maart, niet Newroz, niet de verjaardag van Rêber Apo, en geen enkele andere dag. Het zijn allemaal dagen van strijd, verzet en zelfvernieuwing. Daarom zijn er talrijke acties, vieringen en marsen van start gegaan.
In Bakûr [Noord-Koerdistan, -red.] heeft de Vrouwenvrijheidsbeweging een mars georganiseerd van Amara naar Gemlik, die loopt van 1 tot en met 19 april. Jongeren houden dagelijks feestelijke bijeenkomsten. We zagen in de media dat internationalistische jongeren een bezoek hadden gebracht aan het huis van Rêber Apo. Hoewel dergelijke vieringen plaatsvinden, is de ware viering voor ons het veiligstellen van de fysieke vrijheid van Rêber Apo en het samen met hem vieren van deze dag. Dit is niet louter een eis; het is onze plicht. Dit proces vereist dat we deze plicht vervullen. Om deze reden beschouwen we de verjaardag van Rêber Apo als zeer betekenisvol en waardevol, en we moeten dienovereenkomstig handelen. Overal zouden onze mensen, vrouwen, jongeren, vrienden en internationalisten deze dag op deze manier moeten benaderen. Rêber Apo is een grote kans voor de hele mensheid. Wanneer de mensheid vrij leeft met Rêber Apo, geniet zij een veiliger, vreedzamer leven. De dominante, op kasten gebaseerde moorddadige machten hebben de samenleving in de rug gestoken; Rêber Apo verwijdert deze dolk en biedt de mensheid een vreedzamere wereld aan. Daarom is de verjaardag van Rêber Apo de verjaardag van ons allemaal. Het is de verjaardag van alle volkeren die in vrijheid geloven.
Moge de verjaardag van Rêber Apo bij deze gelegenheid een vreugdevolle dag zijn voor alle moeders, vrouwen, jongeren, kinderen, ons hele volk en alle volkeren. Ik roep iedereen op om deze verjaardag aan te grijpen als een gelegenheid om overal jonge boompjes te planten. De jongeren moeten meer lezen over Rêber Apo; ons volk moet meer lezen over het paradigma van Rêber Apo en dit beter begrijpen. We moeten beter begrijpen wie Rêber Apo is en wat hij voor de mensheid wil bereiken. We moeten ons verdiepen in het paradigma van Rêber Apo, het begrijpen en ervoor zorgen dat het begrepen wordt.
Een van de belangrijkste kwesties die in de loop van dit proces naar voren is gekomen, is de nationale eenheid van het Koerdische volk. Zoals u al aangaf, heeft de oorlog in de regio een aanzienlijke impact op het Koerdische volk. Het Koerdische volk behoort tot de beslissende krachten in het Midden-Oosten, en daarom wordt er allerlei beleid tegen hen gevoerd. Hoe zou, in het licht hiervan, een nationale eenheid van het Koerdische volk eruit kunnen zien, en waarop zou die gebaseerd kunnen zijn?
De gevaren waarmee de bevolking van Koerdistan wordt geconfronteerd, zijn overduidelijk. Alle vier de delen van Koerdistan zijn verwikkeld in een grootschalige oorlog. We zien het elke dag: er vinden zware aanvallen plaats op Başûr; de bevolking van Rojhilat en Iran wordt voortdurend aangevallen. Er wordt een Derde Wereldoorlog gevoerd. Ook Rojava is een andere fase ingegaan, en ik heb Bakûr al genoemd. Het Koerdische volk heeft zijn kernboodschap uitgedragen. Newroz was een soort congres van de democratie, en ons volk heeft zijn besluit genomen. Dat besluit was dat het Koerdische volk zich moet verenigen. Ons volk heeft deze boodschap overgebracht aan alle politieke partijen, en verklaard dat we verenigd moeten staan tegen alle aanvallen. Het volk heeft zijn eenheid opgebouwd. Eenheid is bereikt op het terrein, tijdens de Newroz-bijeenkomsten en in de opstanden – eenheid tegen onderdrukking. Tijdens de periode van grote aanvallen op Rojava had het volk een slogan: “Yek e, yek e, yek e – Gelê Kurd yek e” (Het is één, het is één, het is één – Het Koerdische volk is één). Onlangs is in Başûr een project voor de eenheid van de Koerdische natie gelanceerd met de handtekeningen van meer dan 200 patriotten, intellectuelen en gemeenschapsleiders uit verschillende sectoren, en zij verklaarden dat de democratische eenheid van het Koerdische volk zo snel mogelijk tot stand moet worden gebracht.
Als KCK hebben we een verklaring afgegeven en onze steun hiervoor uitgesproken. Als vrijheidsbeweging is onze hele strijd een strijd voor de eenheid van het Koerdische volk. Als deze geest vandaag in alle delen van Koerdistan tot uiting is gekomen en de basis voor eenheid is gelegd, dan is dat te danken aan het feit dat de vrijheidsbeweging en het paradigma van Rêber Apo het voortouw hebben genomen. Rêber Apo is hiervan de architect. Er zijn duizenden martelaren in alle delen van Koerdistan; deze eenheid is gesmeed. Maar we mogen het niet alleen op deze manier bekijken – nationale eenheid wordt niet alleen tot stand gebracht door een paar Koerdische partijen die samenkomen. Het is niet alleen dit, maar dit is ook wat gewenst is. Daarom zeggen we bij deze gelegenheid nogmaals tegen alle politieke partijen in Koerdistan dat deze kwestie van het grootste belang is, strategisch, en niet mag worden uitgesteld. Om deze reden mogen partijbelangen, de belangen van een enkele regio of de belangen van een enkele familie niet voorrang krijgen; we mogen ons niet langer verlagen tot dergelijke overwegingen. Want de grootste verwachting is vrijheid, en alle volkeren van de regio hebben hun hoop gevestigd op de democratische eenheid van het Koerdische volk.
De democratische eenheid van het Koerdische volk vormt de basis voor de eenheid van alle volkeren in de regio. Daarom roepen we iedereen – en met name de jongeren en vrouwen die dit proces kunnen leiden – opnieuw op om hun verantwoordelijkheid te nemen en een rol te spelen. Vrouwen en jongeren moeten het voortouw nemen bij het tot stand brengen van een democratische eenheid. Nogmaals, politieke partijen, organisaties, kunstenaars, academici en alle segmenten van de samenleving moeten in dit proces hun verantwoordelijkheid nemen en druk uitoefenen op degenen die weigeren zich bij de eenheid aan te sluiten. Alleen dan kunnen we resultaten boeken. Rêber Apo heeft bij talrijke gelegenheden de aandacht op deze kwestie gevestigd. Het is nu tijd voor een gemeenschappelijke diplomatie, gemeenschappelijke verdediging en gemeenschappelijk bestuur dat de belangen van het Koerdische volk vooropstelt. Dit zal niemand schaden. Het is noch tegen enige staat, noch ten gunste van enige staat. Als beweging zijn we bereid ons steentje bij te dragen aan de nationale eenheid. Al onze inspanningen zullen gericht zijn op het waarborgen van een democratische unie in Koerdistan.
Waar het ook moge zijn, in welk deel van Koerdistan dan ook, als er een aanval plaatsvindt op ons volk, zullen wij als vrijheidsbeweging ons volk bijstaan. Dit hebben we altijd duidelijk gemaakt in onze verklaringen. Toen er bijvoorbeeld een aanval plaatsvond op Başûr [Zuid-Koerdistam, -red], heeft onze beweging haar standpunt duidelijk gemaakt; Rojhilat [Oost-Koerdistan, -red.] wordt momenteel zwaar aangevallen, en in die zin zijn ons standpunt, ons paradigma en onze houding duidelijk. Bij elk gevaar voor ons volk zullen we zeker aan hun zijde staan en ernaar streven hen te beschermen. Als vrijheidsbeweging zullen we strijden om deze eenheid in heel Koerdistan tot stand te brengen, ongeacht waar het gevaar vandaan komt, en ik bevestig opnieuw dat we de plicht die op ons rust zullen vervullen. We zullen ernaar streven ervoor te zorgen dat deze historische kans die het Koerdische volk heeft bereikt niet opnieuw wordt gemist en dat het proces tot succes leidt.
Een andere belangrijke ontwikkeling van de afgelopen tijd was de organisatie van het zesde congres van de Democratische Autonome Raad van Şengal. Tijdens het congres zijn belangrijke beslissingen genomen over het lot van de Êzidî-gemeenschap (Yazidi's) en de mensen die in de regio Şengal wonen. Hoe beoordeelt u dit werk in zo'n beslissende periode?
Het was een veelbetekenend congres. We hebben het via de media gevolgd en vinden het zeer waardevol, kostbaar en belangrijk dat onze gemeenschap in Şengal (Sinjar) op dit moment zo’n congres heeft gehouden. Ik heb grote waardering voor de vastberadenheid die tijdens het congres werd getoond en ben ervan overtuigd dat de daar naar voren gebrachte inzichten en de genomen besluiten ten uitvoer zullen worden gebracht. Er is een dergelijk bewustzijn en een dergelijke overtuiging tot stand gekomen. Moge dit congres een zegen zijn, in het bijzonder voor onze Yezidische gemeenschap en de bevolking van Irak. Ik zal niet veel zeggen over het congres zelf, omdat zij hun wil hebben uitgesproken en hun besluiten hebben genomen. Maar zoals in de pers is gemeld, werd het congres georganiseerd ter voorbereiding op een democratisch integratieproces. Zij hebben prioriteit gegeven aan democratische integratie en de consolidatie van hun aanwezigheid in Irak. Er werd gediscussieerd over hoe hun bestaan tegen decreten kan worden beschermd en wat er via dialoog moet worden bereikt om aanvallen op hen te voorkomen. Dit is belangrijk.
Er zijn beslissingen genomen om de bevolking van Shengal in staat te stellen zich tijdens dit proces te organiseren, en er zijn gemeenschappelijke besluiten aangenomen. Dit heeft specifiek betrekking op het Êzidî-volk. De Êzidî-gemeenschap is geen samenleving die op macht uit is, staatsgericht of natiegericht – een samenleving die op die basis naar macht streeft. Het is een samenleving met ethiek, politiek, geloof, cultuur, identiteit, tradities en geschiedenis. Daarom is het een natuurlijke, gemeenschappelijke samenleving. De beslissingen die zij hebben genomen, sluiten hier precies bij aan. Zij zijn tot op de dag van vandaag gekomen door een democratisch gemeenschapsleven te leiden. Vandaag de dag leiden zij een bewuster, politieker en maatschappelijk meer betrokken leven. Ik was erbij, elf jaar geleden, toen de eerste raad werd opgericht. Kameraad Seid Hesen, Berxwedan, Dijwar, Zerdeşt en Bêrivan waren de vrienden die in die periode het voortouw namen. Ze zijn allemaal als martelaren gevallen. Kameraadjes als Dilşêr, Egîd, Berfin en Nûjîn hebben ook een enorme bijdrage geleverd. De eerste raad werd opgericht met een zeer klein aantal leden en beperkte middelen. Maar in die tijd had iedereen grote hoop en vertrouwen. In deze periode van elf jaar zijn we zover gekomen dat we een dergelijk congres kunnen houden. Dit congres weerspiegelde het beeld van een samenleving die in zichzelf gelooft, bewust is en in staat is haar eigen problemen op te lossen. Ik vind dit van groot belang. Ze moeten zich verder organiseren en hun verdediging opbouwen. Organisatie is immers verdediging. Ik vind het ook belangrijk dat ze op deze basis hun communes oprichten. Ik heb grote waardering voor deze wil die opnieuw naar voren is gekomen. Ik wens hen veel succes.
De Newroz-festiviteiten van dit jaar hadden iets heel unieks, omdat ze werden gevierd in de geest van het Vredes- en Democratisch Maatschappijproces. Miljoenen mensen in Koerdistan, Turkije en over de hele wereld namen deel aan de festiviteiten. Er werden boodschappen van de Koerdische volksleider Abdullah Öcalan aan het volk overgebracht.
Ik wil graag de aandacht vestigen op het feit dat het de 79e herdenking is van de executie van Qazi Muhammad, de leider en pionier van de Mahabad-republiek, en zijn kameraden, evenals de 54e herdenking van de moord op Mahir Çayan en zijn kameraden in Kızıldere. We hebben onlangs ook de ‘Week van de Helden’ achter de rug, die we vieren als de vrijheidsstrijd van Koerdistan.
Met dit in gedachten gedenk ik alle martelaren met respect en dankbaarheid, onder wie onze pioniers kameraad Mazlum Doğan en commandant Egît (Mahsum Korkmaz). Als vrijheidsbeweging beschouwen wij alle martelaren als martelaren van onze strijd. Net zoals Rêber Apo [de Koerdische volksleider Abdullah Öcalan] ernaar streefde de strijd van helden als Mahir Çayan voor de broederschap van volkeren uit te breiden – en met name de socialistische, linkse lijn ontwikkelde op basis van hun nalatenschap – bevestigen ook wij bij deze gelegenheid opnieuw dat we, door trouw te blijven aan de nalatenschap van deze helden, deze strijd tot de beoogde doelen en doelstellingen zullen brengen.
De Newroz-festiviteiten van dit jaar hebben inderdaad een onuitwisbare stempel op de geschiedenis gedrukt. Ik ben ervan overtuigd dat we in de toekomst zullen spreken van ‘vóór Newroz 2026 en na Newroz 2026’. Want deze Newroz zal de Newroz van Rêber Apo’s fysieke vrijheid zijn. Bij deze gelegenheid groet ik Rêber Apo ook met respect, liefde en verlangen. Newroz werd op grote schaal gevierd; het was prachtig en er waren levendige taferelen te zien. Zowel in Koerdistan – in alle vier de delen – als in het buitenland deden zich werkelijk opmerkelijke taferelen voor. Miljoenen mensen stroomden naar de Newroz-locaties en de vieringen zijn nog steeds aan de gang. In Bakûr [Noord-Koerdistan], in Amed en in alle provincies en districten van Koerdistan ontstonden opnieuw prachtige taferelen. In Istanbul werd Newroz de Newroz van het volk.
Het Newroz-plein werd een plek waar het proces naar een vreedzame en democratische samenleving gestalte kreeg, als belichaming van broederschap, gelijkheid en democratie. Ook in Rojava [West-Koerdistan], met name in de door het verzet in handen gehouden steden Kobanê, Qamişlo, Dêrik en alle andere steden, en in Başûr [Zuid-Koerdistan] werd Newroz ondanks het verbod van dit jaar met groot enthousiasme gevierd. In Qendîl vierde ons volk Newroz met grote pracht en praal, ondanks de regenachtige en barre weersomstandigheden. De Newroz-viering in het Şehit Rüstem Cudî-kamp in Maxmûr was ook een van de opmerkelijke evenementen. Ze vierden het op zeer grootse wijze en brachten de geest van Newroz weer tot leven, waarbij ze Mazlum Doğan in het heden brachten door de traditie van de smid Kawa tot Mazlum Doğan in ere te houden. En ze beeldden Mazlum Doğan af met fakkels – wat een zeer opvallend en betekenisvol beeld was.
In dit verband groet en feliciteer ik in het bijzonder de bevolking van Maxmûr. Hun deelname aan de Kandil Newroz werd ook zeer gewaardeerd. In Rojhilat woedt dit jaar een zeer hevige oorlog, waardoor Newroz daar nauwelijks werd gevierd. Ook in het buitenland vonden er vieringen plaats, die nog steeds aan de gang zijn. De viering in Frankfurt was bijvoorbeeld zeer groots. Helaas is de omvang van dit interview niet toereikend om ze allemaal afzonderlijk te noemen.
Samenvattend kan ik zeggen dat ik nogmaals al onze mensen begroet, alle mensen die hebben deelgenomen aan de Newroz-festiviteiten van dit jaar, en ik feliciteer hen allen namens onze beweging. Zij hebben blijk gegeven van een zeer belangrijk standpunt en een grote betrokkenheid. Met name vrouwen en jongeren namen het voortouw bij de vieringen en werden één met Newroz. Het moet vooral worden benadrukt dat de vrouwen sinds 8 maart massaal de straat op zijn gegaan.
Newroz is natuurlijk het volksfeest, een feest van verzet, een feest van strijd – het is door strijd dat we deze dag hebben bereikt. Newroz is een feest geworden door de overwinning van de strijd tegen onderdrukking, en alle vieringen zijn op dit fundament gebaseerd. Daarom kwamen tijdens deze Newroz zeer belangrijke politieke en eenheidsboodschappen naar voren. Een van de prominente boodschappen was de eis voor de fysieke vrijheid van Rêber Apo, die overal werd geuit. Deze Newroz was als een referendum. Ons volk stelde de fysieke vrijheid van Rêber Apo voorop als prioritaire kwestie. Dit is zeer veelzeggend. Tegelijkertijd spraken zij ook hun steun uit voor het proces. Het motto van Newroz was de fysieke vrijheid van Rêber Apo en democratische eenheid. De volkeren toonden ook aan dat Newroz een sterke basis vormt voor het samenleven.
Een andere opvallende boodschap die tijdens de Newroz van dit jaar werd uitgedragen, was dat de volkeren in de oorlog die momenteel in de regio woedt, worden opgeofferd door hegemonische machten; vandaar het belang van de derde lijn – de lijn van Vrede en Democratische Samenleving, de lijn van vrijheid. Tijdens Newroz verklaarden de volkeren dat zij geen partij kiezen in de oorlog, dat zij vrede, democratie en gelijkheid nastreven, en dat zij zich opnieuw tot iedereen richten. Het was een zeer duidelijke boodschap: “De kracht van de volkeren is sterker dan alle andere machten en kan haar doel bereiken.” Zo kwam tijdens deze Newroz een politieke en morele boodschap van deze aard naar voren. Er werd zowel een politiek standpunt ingenomen als de morele noodzaak benadrukt van wat beschermd moet worden. Om deze reden heeft Newroz haar doelen en doelstellingen in alle opzichten bereikt; de volkeren namen een duidelijk standpunt in en verwoordden hun eisen ondubbelzinnig. Geen enkele macht kan dit negeren.
Mensen in alle regio’s gingen de straat op om Newroz te vieren en hun eisen voor democratie te uiten. Daarom hebben de mensen, ondanks het slechte weer, de geest van Newroz tijdens de vieringen van dit jaar vastberaden nieuw leven ingeblazen.
Als vrijheidsbeweging hebben we ook een verklaring afgegeven over Newroz; namens de Uitvoerende Raad van de KCK hebben we ons volk gefeliciteerd en verklaard dat we de boodschappen die uit Newroz voortkomen als ons leidend principe beschouwen, ze als een opdracht zien en ernaar zullen handelen. Daarom moet ons volk zich op elk moment organiseren, niet alleen tijdens Newroz, en zijn volksvergaderingen en communes oprichten. Een georganiseerde samenleving is een samenleving die in staat is zichzelf te verdedigen. Zij kan alle bedreigingen die tegen haar gericht zijn overwinnen met de geest van Newroz.
De deelname van vrouwen en jongeren aan Newroz was inderdaad indrukwekkend. Zoals u benadrukte, was de deelname van met name de jongeren, ondanks het slechte weer, behoorlijk massaal, en hadden zij heel duidelijke boodschappen. Hoe beoordeelt u de betekenis die de boodschappen van de leider van het Koerdische volk, Abdullah Öcalan, hadden voor met name de deelname van de vrouwen en de jongeren?
Zoals ik al eerder heb aangegeven, staat het buiten kijf dat de Newroz van dit jaar de Newroz van Rêber Apo was, en wat de opwinding en het enthousiasme rond Newroz zo sterk deed toenemen, was het feit dat al enkele dagen van tevoren bekend was dat de boodschap van Rêber Apo zou worden voorgelezen. Onze mensen verwachtten een videoboodschap; ze hoopten zelfs op een verrassing – misschien zou Rêber Apo wel live op de radio spreken. Dit was de belangrijkste eis van het volk. Ze spraken dit niet alleen uit als een eis; hun doel en streven was om Newroz samen met Rêber Apo te vieren. Toch was de boodschap van Rêber Apo, die in alle regio’s werd voorgelezen, even belangrijk, betekenisvol, waardevol en rijk aan inhoud als de oproep die hij op 27 februari 2025 deed. Ze stippelde een duidelijke koers uit. Daarom heeft de boodschap van Rêber Apo een onuitwisbare stempel op Newroz gedrukt.
Vrouwen en jongeren hebben altijd het voortouw genomen in de vrijheidsstrijd; net zoals vrouwen op 8 maart [Internationale Vrouwendag, -red.] op alle gebieden het voortouw namen, zo trokken ook vrouwen van alle leeftijden, waaronder onze moeders, tijdens de Newroz-bijeenkomsten in hun traditionele klederdracht op naar de vrijheid. Opnieuw stroomden de jongeren de pleinen op in de geest van Mazlum, Zekiye en Rahşan. Ik heb al verteld hoe ze op verschillende plaatsen feestvierden, zoals in het Şehit Rüstem Cûdî-kamp, in Qendîl of in Europa. Dit was niet zomaar een feest; ze gingen de straat op met de vastberadenheid om het stadium dat de strijd heeft bereikt, permanent te maken. Vrouwen, jongeren, kinderen, ouderen – iedereen stroomde de straten op. Newroz gaf iedereen nieuwe energie; zoals ze zeggen, het kan zelfs de doden uit hun graven doen herrijzen. Zo versmolt de geest van Newroz met de geest van de lente.
Tijdens Newroz van dit jaar heeft het volk ook zijn steun betuigd aan het Vredes- en Democratisch Samenlevingsproces. Hoe beoordeelt u dit proces? In welke fase bevindt het zich momenteel? Het afgelopen jaar heeft de leider van het Koerdische volk, Abdullah Öcalan, zich ondanks beperkte middelen ingezet om het Koerdische en het Turkse volk uit het moeras te halen, maar er is ook sprake van een ernstig vertragingsbeleid. De aanvallen die na Newroz zijn uitgevoerd, zijn in feite de zichtbare manifestatie hiervan. Hoe beoordeelt u de huidige stand van zaken van het Vredes- en Democratisch Samenlevingsproces?
Enkele dagen geleden, op 27 maart, heeft Rêber Apo een bijeenkomst gehouden met een delegatie van de DEM-partij. Er werd ook gemeld dat er een bijeenkomst plaatsvond tussen de staat, Rêber Apo en de delegatie van de DEM-partij. Alleen de boodschap van Rêber Apo werd gedeeld. Verder hebben we geen verdere informatie over deze laatste bijeenkomst.
Het proces wordt in feite voortgezet door Rêber Apo. Zowel in zijn Newroz-boodschap als in de boodschap die hij aan de parlementaire commissie stuurde, benadrukte Rêber Apo de noodzaak om wetten vast te stellen. Het proces bevindt zich niet in een fase waarin het is vastgelopen of niet wordt uitgevoerd, maar we kunnen ook niet zeggen dat de noodzakelijke stappen in het proces zijn genomen. Het lijkt er met name op dat ze de oorlog tussen de VS en Israël en Iran – die wij beschouwen als onderdeel van de Derde Wereldoorlog – gebruiken als voorwendsel om het proces te vertragen. We hebben deze situatie ook waargenomen in de berichten van staatsfunctionarissen.
Zo heeft de voorzitter van de MHP in al zijn verklaringen gezegd dat het dringend noodzakelijk is de interne eenheid te versterken om het interne front te verstevigen en dit proces verder te ontwikkelen. Hoewel dit inderdaad een juiste inschatting is, hebben de gebeurtenissen na Newroz bij iedereen twijfels doen rijzen. Iedereen verwachtte dat er na Newroz een boodschap zou worden afgegeven. Zo had de Turkse president Erdoğan bijvoorbeeld een duidelijke boodschap kunnen afgeven dat er een proces gaande is. Miljoenen mensen – Koerden, hun bondgenoten en de bevolking van de regio – vierden Newroz, dus hij had een boodschap kunnen afgeven. Hij had Newroz van het Koerdische volk moeten vieren en hun eis om in eenheid, solidariteit en vrede te leven moeten erkennen. Evenzo had Bahçeli Newroz van het Koerdische volk moeten vieren. Het ging niet alleen om het vieren; ze hadden moeten verklaren dat er onmiddellijk stappen zouden worden ondernomen op basis van de ontvangen boodschap en dat ze begrepen hadden wat we wilden. Maar dat deden ze niet – integendeel: na Newroz vielen ze ons, net als in voorgaande jaren, aan en vroegen ze waarom we slogans scandeerden, waarom we posters van Rêber Apo hadden opgehangen en waarom er marsen waren. Ze noemden de festiviteiten ‘provocaties’.
Deze aanvallen druisen in tegen de tijdgeest en zijn simpelweg onaanvaardbaar. Ze zorgen voor grote tegenstrijdigheden. Bovendien is dit een periode waarin ze het proces samen met Rêber Apo uitvoeren. Dit is geen geheim; beelden van Rêber Apo’s verklaring over het neerleggen van de wapens werden overal uitgezonden. De situatie die na Newroz ontstond, deed het vermoeden rijzen dat deze regering niet wil dat het proces doorgaat. Waarom zijn ze bang voor de vrije politieke wil? Waarom zijn ze bang om het proces te steunen? Waarom koesteren ze twijfels? Direct na Newroz legde Devlet Bahçeli een verklaring af, waarin hij zei dat er geen haast was om de wetten aan te nemen. Onlangs legde hij echter een andere verklaring af, waarin hij zei dat de wetten onmiddellijk aangenomen moeten worden en dat, wat de eisen en verzoeken ook mogen zijn, ze besproken moeten worden. Maar voortdurend tegenstrijdige verklaringen afleggen, interne conflicten doormaken en alleen maar tijd verspillen met retoriek – dit is niet het moment voor dergelijk gedrag. Dit is onaanvaardbaar. Zoals vermeld in de laatste verklaring van Rêber Apo, hadden er stappen moeten worden ondernomen met betrekking tot de tot nu toe besproken kwesties.
Rêber Apo heeft herhaaldelijk verklaard dat de Koerden geen probleem hebben met de Republiek, maar dat de Republiek niet democratisch is. De Koerden zijn niet van plan het land te verdelen, maar dit land moet de rechten van het Koerdische volk herstellen zodat ze samen kunnen leven. Hiervoor moeten wetten worden aangenomen. Degene die deze onderhandelingen voert, de leider van dit project, degene die dit proces stuurt, en degene die dit paradigma, deze ideologie en deze lijn belichaamt, is Rêber Apo. Maar Rêber Apo zit nog steeds in isolatie. Niemand kan het tegendeel beweren. Zo mocht Rêber Apo bijvoorbeeld geen videoboodschap voor Newroz overbrengen. Als het in hun belang is, zeggen ze “prima”, maar als dat niet het geval is, handelen ze zoals ze in het verleden deden. Dit kan zo niet doorgaan. Er worden dagelijks verklaringen afgelegd waarin zij worden aangespoord deze houding te laten varen.
In zijn eerste verklaring zei Bahçeli dat de organisatie de wapens moest neerleggen, zichzelf moest ontbinden en dat Rêber Apo naar het parlement moest komen. Maar waar is die belofte gebleven? Ze is nog steeds niet nagekomen. Tegelijkertijd zei hij: „Vogels vliegen niet met één vleugel.“ Rêber Apo heeft zijn deel in dit proces vervuld. Er is momenteel een discussie gaande; we hebben daarover informatie ontvangen. Er wordt gesproken over een faciliteit die op Imrali is gebouwd. De discussie wordt gepresenteerd alsof er iets heel anders is gebouwd, en de mainstream media doen het voorkomen alsof er ruimte is gecreëerd voor Rêber Apo, er een stap is gezet of er concessies zijn gedaan. Ze voeren een psychologische oorlog met deze percepties. Rêber Apo heeft nog niet ingestemd om daarheen te verhuizen omdat zijn status onduidelijk is. Bahçeli verklaarde enkele dagen geleden nog dat zijn status moet worden verduidelijkt. Waarom moet zijn status worden verduidelijkt? De status van Rêber Apo moet zijn bevrijding zijn, zijn stem moet alle volkeren bereiken en hij moet bij het proces worden betrokken om het proces vooruit te helpen. Ze voeren deze zaken niet uit, maar doen alsof ze iets hebben gedaan, waarbij ze zich voortdurend zorgen maken over provocatie, dat niemand hun geduld op de proef mag stellen, enzovoort.
Deze uitspraken zijn onaanvaardbaar. Het is duidelijk welke wetten er moeten worden aangenomen: wetten inzake gelijkheid, vrijheid en democratische integratie. Er moeten wetten worden aangenomen om de fysieke vrijheid van Rêber Apo te waarborgen en duidelijkheid te scheppen over zijn status. En die moeten onmiddellijk worden uitgevoerd. Maar in plaats daarvan sterven er nog steeds zieke gevangenen in de gevangenissen. Nog maar een paar dagen geleden heeft weer een zieke gevangene het leven gelaten. Ik eer deze martelaar met respect en betuig mijn medeleven aan zijn familie. Degenen met tientallen medische rapporten waarin staat dat ze niet in de gevangenis kunnen blijven, zijn nog steeds niet vrijgelaten. De oppositie wordt onderdrukt. In een proces waarin de democratie juist zou moeten worden ontwikkeld, worden dagelijks operaties uitgevoerd tegen de gehele oppositie. Dit is een daad van sabotage tegen het proces. Wat het proces werkelijk saboteert, is het nalaten van actie, de onderdrukking van de oppositie en de wens om op elk gebied dominantie te vestigen. Dit belemmert de voortgang van het proces. En ik wil ook nogmaals benadrukken dat het aan het parlement voorgelegde rapport onmiddellijk moet worden behandeld, maar niet op de manier waarop sommigen momenteel debatteren.
Er zijn fundamentele stappen die in dit proces moeten worden gezet. Allereerst de fysieke vrijheid van Rêber Apo, de vaststelling van zijn status en de invoering van wetten die het democratische en duurzame welslagen van het proces waarborgen. Als dit wordt bereikt, zal het proces worden voortgezet. Dat is onze verwachting. Rêber Apo benadrukte dit ook in zijn laatste boodschap. Hij verklaarde dat we de gewapende strijd hebben beëindigd en dat er geen weg terug is. Hij bracht een indrukwekkende en vastberaden boodschap over. We zetten dit voort, maar we weten niet hoe lang het zal duren. Het hele publiek moet zich hier ook van bewust zijn; zowel het Turkse volk als de bevolking van de regio volgt de ontwikkelingen. De oplossing van de Koerdische kwestie in Turkije zal uiteraard ook gevolgen hebben voor de omgeving. Het zal een aanzienlijke impact hebben, in de eerste plaats op de buurlanden en de hele regio, en het zal voorkomen dat hegemonische machten volkeren opofferen aan hun eigen belangen. De volkeren zullen hun rechten verwerven door het succes van dit proces.
Bron: ANF
