- Duitsland
Met discussies over het vredesproces in Turkije, de conflicten in het Midden-Oosten en de verantwoordelijkheid van de Duitse politiek, evenals een gevarieerd cultureel programma, is zondag in Keulen het 7e Solidariteitsfestival ten einde gekomen. Onder het overkoepelende thema „Vrede“ bracht het evenement, georganiseerd door de vereniging Stimmen der Solidarität, van 22 tot en met 25 oktober politici, journalisten, mensenrechtenverdedigers en cultuurmakers bijeen. Literatuur, muziek en fotografie stonden daarbij evenzeer centraal als de confrontatie met oorlog, ontheemding en politieke onderdrukking.
Het festival werd donderdag geopend in het Bürgerhaus MüZe in Keulen-Mülheim in aanwezigheid van meer dan 120 gasten. Georg Krautkrämer sprak namens de organiserende vereniging, prof. dr. Kemal Bozay namens het Bürgerhaus. Ook de vicevoorzitter van het parlement van Noordrijn-Westfalen, Berivan Aymaz, en de loco-burgemeester van Keulen, Derya Karadağ, richtten een welkomstwoord tot de aanwezigen. Centraal stond een vredesvisie die verder reikt dan het einde van gewapende conflicten en die rechtvaardigheid, mensenrechten en maatschappelijke dialoog omvat.
Literatuur en muziek als uitdrukking van verzet en herinnering
De literaire opening werd verzorgd door de Koerdische dichter Ilhan Sami Çomak, die meer dan drie decennia in Turkse gevangenissen heeft doorgebracht. In gesprek met literatuurwetenschapper en voormalig burgemeester van Keulen Angela Spizig sprak hij over zijn gevangenschap, zijn schrijven en de betekenis van poëzie onder omstandigheden van politieke onderdrukking. Çiler Fırtına verzorgde de Duitse vertaling.
Op vrijdag stond de muziek centraal. In de Kulturbunker in Keulen traden de muzikant Udi Yervant en het Collectif Medz Bazar op voor ongeveer 150 bezoekers. Terwijl Udi Yervant traditionele melodieën op de oud vertolkte, combineerde het Collectif Medz Bazar muzikale tradities uit verschillende regio’s met hedendaagse arrangementen. Tot slot stonden beiden samen op het podium.
„Heimatlos“: foto’s tussen migratie en ballingschap
Met de tentoonstelling „Heimatlos: tussen migratie en ballingschap“ opende het festival zaterdag een nieuw artistiek zwaartepunt. De tentoonstelling, die werd voorbereid door het Görülmüştür-collectief en de groep Red Fotoğraf met steun van Karşı – Initiatief voor Kunst en Cultuur, gaat over vlucht, verdrijving, verlies, verbondenheid en herinnering. Curator Adil Okay wees tijdens de opening op het belang van artistiek werk voor de solidariteit met politieke gevangenen. Er waren ook werken te zien van gevangen schrijvers, dichters en kunstenaars.
Adil Demirci, voorzitter van de vereniging Stimmen der Solidarität, bedankte de deelnemende collectieven en herinnerde aan de jaarlijkse ansichtkaartcampagne van de vereniging, waarmee politieke gevangenen worden gesteund.
De verantwoordelijkheid van Duitsland en het vredesproces in Turkije
Tijdens de politieke discussierondes stonden de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en de handelingsmogelijkheden van de Duitse politiek centraal. Over „Vrede in het Midden-Oosten: de verantwoordelijkheid van Duitsland, kritiek en politieke handelingsruimte“ discussieerden de Bondsdagleden Max Lucks (De Groenen) en Lea Reisner (Die Linke), het parlementslid van Noordrijn-Westfalen Carolin Kirsch (SPD) en Mariam Claren van de mensenrechtenorganisatie hawar.help. De discussie werd gemodereerd door Kemal Bozay.
De discussie ging over het Duitse buitenlandbeleid ten aanzien van Israël, Palestina, Iran, Syrië en Turkije. Er werd bijzondere aandacht besteed aan de politieke en maatschappelijke bewegingen in Iran, evenals aan hun eisen en toekomstperspectieven.
Een ander podium was gewijd aan het proces voor vrede en een democratische samenleving in Turkije. De journalist Faik Bulut, advocate Meral Hanbayat Yeşil en DEM-parlementslid Kamuran Tanhan bespraken, onder leiding van Uğur Yeşiltepe, de vooruitzichten op een politieke oplossing voor de Koerdische kwestie en de aanhoudende onderdrukking van oppositieleden, sociale bewegingen en mensenrechtenverdedigers. Tijdens de daaropvolgende vragenronde nam ook het publiek deel aan het debat over democratische rechten en de voorwaarden voor een duurzame vrede.
Journalistiek in oorlogs- en crisissituaties
Op de laatste festivaldag stonden de ervaringen van journalisten en mensenrechtenactivisten in conflictgebieden centraal. Onder de titel „Crisisgebieden uit de eerste hand: kritische journalistiek en mensenrechtenwerk in het Midden-Oosten“ gingen de Afghaanse journaliste en activiste Sadaf Zahedi, de in Syrië gevangengehouden journaliste Eva-Maria Michelmann en Gönül Eğlence, lid van het parlement van Noordrijn-Westfalen, met elkaar in gesprek. De discussie werd geleid door Said Boluri van de vereniging Stimmen der Solidarität.
De deelnemers aan het gesprek vertelden over de moeilijkheden bij onafhankelijke verslaggeving in oorlogs- en crisisgebieden. Daarbij ging het met name om de veiligheid van journalisten, de toegang tot betrouwbare informatie en het documenteren van mensenrechtenschendingen.
De culturele afsluiting werd verzorgd door de schrijver en mensenrechtenactivist Adil Okay, met een voordracht van zijn eigen gedichten, en door de muzikanten Irmak Karaca, Dilvan Ronî en Samson Kidane. Met hun liederen en teksten gingen zij in op de thema’s vrede, herinnering en solidariteit, die het vierdaagse festival hadden gekenmerkt.
