- Turkije
Met een verrassend open gesprek over de escalerende situatie in Rojava hebben de Volkspartij voor Gelijkheid en Democratie (DEM) en de Republikeinse Volkspartij (CHP) een opmerkelijke politieke dialoog op gang gebracht. De DEM-partij had het bezoek aan de CHP op dinsdag aangekondigd als start van een reeks gesprekken met alle parlementaire partijen om aandacht te vragen voor de aanhoudende aanvallen op de zelfbestuurgebieden in Noord- en Oost-Syrië. Na een besloten ontmoeting met CHP-leider Özgür Özel traden de DEM-voorzitters Tülay Hatimoğulları en Tuncer Bakırhan gezamenlijk voor de pers en brachten zij duidelijke politieke boodschappen over die zowel betrekking hebben op de militaire realiteit in Syrië als op de binnenlandse politieke dimensie in Turkije.
Bakırhan: "Een 100 jaar oude cyclus van geweld moet worden doorbroken"
Tuncer Bakırhan noemde het gesprek “constructief en dringend noodzakelijk” en bekritiseerde het huidige Syrië-beleid van de Turkse regering als onderdeel van een voortdurend conflictsysteem. “In Noord- en Oost-Syrië vindt een humanitaire ramp plaats. Er zijn mensen die het vuur willen blussen en mensen die het verder aanwakkeren”, zei hij. “Koerden zijn in dit spel niet de agressors, maar zijn altijd het doelwit geweest van nationalistische en hegemoniale politiek.”
Bakırhan benadrukte dat de aanval op Koerdische burgers, die begon in Aleppo en zich vervolgens uitbreidde naar grote delen van Noordoost-Syrië, symptomatisch is voor een “gevaarlijk, imperiaal geënsceneerd voortdurend conflict” dat gericht is op het verdelen van bevolkingsgroepen. "Koerden hebben Aleppo niet verlaten uit zwakte, maar om een etnisch conflict te vermijden. Er zijn actoren die juist deze oorlog tussen bevolkingsgroepen willen en daar voordeel uit halen."
Foto: CHP Persdienst
De Koerdische politicus stelde de retorische vraag hoe Turkije tegenover de toekomst van Syrië staat: “Willen we een kalifaat? Of een democratische, multi-etnische, seculiere staat?” De DEM-partij spreekt zich duidelijk uit voor het laatste: voor een Syrië dat Arabieren, Koerden, Alawieten, Druzen en vrouwen in gelijke mate beschermt. De realiteit is echter anders: Kobanê en andere Koerdische steden worden belegerd, elektriciteit en water zijn afgesloten, kinderen vriezen dood. Ondanks het officiële staakt-het-vuren heerst er dagelijks geweld.
Oproep tot humanitaire corridors
Gezien de acute situatie riep Bakırhan op tot de onmiddellijke opening van humanitaire corridors – met name via de grensovergangen Mürşitpınar in Pirsûs (tr. Suruç) en Nisêbîn (Nusaybin). Deze zouden kunnen worden gebruikt, zoals al het geval was tijdens de belegering van Kobanê in 2014. “Turkije draagt verantwoordelijkheid. Met 25 miljoen Koerden in het land kan men zich niet afwenden van deze humanitaire ramp.”
Bakırhan waarschuwde ook voor de heropleving van IS: “Wie denkt dat de terugtrekking van de Syrische Democratische Strijdkrachten een overwinning betekent, ziet over het hoofd dat IS zich in dit vacuüm opnieuw vormt. Dat is niet alleen een gevaar voor Kobanê, maar ook voor Diyarbakır, Izmir en heel Turkije.” Hij had ook kritiek op het racistische taalgebruik in de Turkse media en politiek: “Koerden worden dagelijks belasterd. We hebben een nieuwe politieke taal nodig die vrede, gelijkheid en rechtvaardigheid centraal stelt.”
CHP-leider Özgür Özel: “Grenzen scheiden geen broederschap”
In een even duidelijke verklaring benadrukte CHP-voorzitter Özgür Özel de historische en menselijke verbondenheid over de landsgrenzen heen. “Het feit dat er een grens is, neemt niet weg dat we broers en zussen zijn – of we nu Turken, Koerden of Arabieren zijn.” Hij veroordeelde ook scherp de toenemende haatzaaiende retoriek tegen Koerden in de media en de politiek: “Als het rustig is, hebben velen het over broederschap, maar zodra de situatie escaleert, laten sommigen hun ware gezicht zien. Wij verwerpen deze taal van uitsluiting resoluut.”
De CHP-voorzitter zei verder: “Ons beleid mag geen vijandbeelden creëren. We mogen ons niet voeden met het spel van verdeeldheid. Elke ochtend stel ik mezelf dezelfde vraag: moeten de Engelsen, Amerikanen of Israëli's weer de winnaars van dit spel zijn, of eindelijk eens wijzelf: Koerden, Turken, Arabieren, Alawieten, Druzen?”, vroeg Özel retorisch. Het mag niet zo zijn dat degenen profiteren “die zelf nooit een hand uitsteken, maar elk land uitbuiten dat over olie, grondstoffen of macht beschikt”. In plaats daarvan is democratisch eigen initiatief nodig: “Laten we vrede, broederschap en democratie tot stand brengen en deze keer zelf winnen.”
Foto: CHP Persdienst
Kritiek op het bagatelliseren van jihadistische milities
Özel reageerde ook met scherpe kritiek op het politieke bagatelliseren van jihadistische milities zoals Hayat Tahrir al-Sham (HTS), die de facto in Damascus regeert. “Wie denkt dat je zulke groepen een pak kunt aantrekken en ze tot geaccepteerde partners kunt maken, onderschat het gevaar. Deze ideologie veracht democratie, verwerpt het kiesrecht, beschouwt de staat als afgoderij – ze vormt een bedreiging voor iedereen, vooral voor Turkije.”
Hij herinnerde eraan dat de noordwestelijke Syrische provincie Idlib, die jarenlang gezamenlijk door HTS en de Turkse staat als protectoraat werd bestuurd, vandaag de dag is uitgegroeid tot een van de mondiale centra voor de productie van synthetische drugs. “Als we ons vandaag afvragen hoe Turkije een internationale drugshaven is geworden, moeten we ook eerlijk kijken naar wie er langs onze grenzen opereert en wordt gedekt.”
CHP eist opening van de grens
Özel eiste dat Turkije zou stoppen met het tolereren van chaotische omstandigheden, die later met humanitaire gebaren provisorisch worden verdoezeld. In plaats daarvan is er behoefte aan verantwoordelijk beleid, een duidelijk standpunt tegen extremisme en een echte dialoog. Hij steunde de eis om de grensovergang Mürşitpınar open te stellen voor humanitaire hulp. Konvooien via Aleppo zijn riskant en inefficiënt. “Als we echt willen helpen, moeten we ervoor zorgen dat de hulp veilig en rechtstreeks aankomt – zonder omweg via belegerde gebieden.” Hij kondigde aan persoonlijk contact op te nemen met het voorzitterschap van de Turkse gemeentelijke overkoepelende organisaties en de coördinatieraad van de sociaal-democratische gemeenten (SODENBEK) om humanitaire hulpzendingen vanuit door de CHP geleide gemeenten naar Kobanê te coördineren.
Bron: ANF