Door de geschiedenis heen is er tegen het Koerdische volk een beleid van vernietiging, uitroeiing en genocide gevoerd, met als doel de Koerdische identiteit, cultuur en herinnering uit te wissen.
De Republiek Irak en Saddam Hoessein
De Anfal-campagne was een van de grootste politieke projecten die tot doel hadden het Koerdische volk in Zuid-Koerdistan uit te roeien.
De Anfal-operatie, uitgevoerd onder het bewind van de toenmalige Iraakse president Saddam Hoessein, was gepland in acht fasen en staat in de geschiedenis bekend als een genocide tegen de Koerden. De naam “Anfal” is ontleend aan de soera Al-Anfal in de Koran. Het hoofddoel van de operatie was het verdelen, plunderen en vernietigen van de Koerdische samenleving.
Dit beleid werd uitgevoerd met uiterst wrede en onmenselijke methoden. Op 16 maart 1988 pleegde het Iraakse leger een grootschalige genocide in Halabja door chemische wapens – verboden volgens het internationaal recht – in te zetten tegen burgers.
De fasen van de Anfal: Vernietiging en bloedbad
De Anfal-campagne werd uitgevoerd op bevel van Saddam Hoessein, de leider van het Baath-regime, en onder leiding van Ali Hassan al-Majid. De operatie verliep in acht fasen. Ongeveer 182.000 Koerden werden vermoord en bijna 4.500 dorpen werden ontruimd en verwoest.
Fase 1 (23 februari 1988)
Onder leiding van Sultan Hashim begonnen de aanvallen in de dorpen Sergelu, Bergulu en Dola Cafayeti en rond Dukan, die tot 19 maart voortduurden.
Fase 2 (22 maart 1988)
Dorpen en nederzettingen rond Qeredax, Tekiye, Segrime en Silêmanî werden het doelwit.
Fase 3 (7 april 1988)
Een van de grootste aanvallen werd uitgevoerd tegen de regio Germiyan. Op 14 april werden ongeveer 20.000 vrouwen, kinderen en mannen gevangengenomen.
Fase 4
Veel dorpen rond Rêdar, Axcelar en Koyê werden gebombardeerd en verwoest.
Fasen 5, 6 en 7
De operaties werden voortgezet in de regio’s rond Rawanduz, Xelifan, Xuşnaw en de omliggende gebieden.
Fase 8 en laatste fase (25 augustus – 2 september 1988)
Deze fase vond plaats in de regio Behdinan rond Zaxo, Amediye, Şêxan en Akrê.
De bloedige aanval
De chemische aanval op Halabja maakte ook deel uit van de Anfal-operatie. De aanval, die tijdens de Iraaks-Iraanse oorlog werd uitgevoerd om Koerdische opstanden te onderdrukken, wordt erkend als een genocide op het Koerdische volk.
Uit medisch onderzoek van de Verenigde Naties is gebleken dat bij de aanval mosterdgas en zenuwgassen zijn gebruikt. De operatie werd uitgevoerd op bevel van Saddam Hoessein en onder leiding van Ali Hassan al-Majid.
“Mama, ik ruik appels”
Op 16 maart 1988 werd de stad Halabja door MiG-23-gevechtsvliegtuigen met chemische wapens gebombardeerd. Naar schatting kwamen bij de aanval meer dan 5.000 mensen – voornamelijk vrouwen en kinderen – om het leven en raakten er meer dan 7.000 gewond.
Tijdens de aanvallen verspreidde zich een sterke geur van appels over het gebied. Kinderen merkten de geur op en zeiden tegen hun moeders: “Mama, ik ruik appels.” Om deze reden wordt het bloedbad van Halabja onder de bevolking ook wel herinnerd als de “geur van appels”.
Een journalist die getuige was van het bloedbad beschreef het als volgt: “Wat ik zag, was een van de meest aangrijpende taferelen van mijn leven. Er lagen lichamen op straat en tegen de muren. Toen ik goed keek, zag ik dat velen waren omgekomen terwijl ze hun dierbaren probeerden te beschermen.”
De verwoestende gevolgen van Anfal
Volgens de beschikbare gegevens:
-Werd 871 dorpen en 6 districten in brand gestoken.
-Werd 381 scholen en 657 moskeeën verwoest.
-Werd honderden landbouwgebieden geplunderd.
-Waren veel waterbronnen vernietigd.
-Waren 185 heilige plaatsen gesloopt.
-Waren 1.435 boomgaarden en wijngaarden in brand gestoken.
-Waren 570 ton graan en 17.220 landbouwwerktuigen vernietigd.
-Waren 472.770 schapen en geiten en 15.000 stuks vee gedood.
In totaal zijn tijdens de acht fasen van de Anfal-campagne meer dan 182.000 mensen om het leven gekomen. Alleen al in de derde fase, in Germiyan, zijn ongeveer 45.000 mensen omgekomen en zijn 777 families volledig uitgeroeid.
Prof. Fuat Baban, een faculteitslid aan de Faculteit Geneeskunde van de Universiteit van Sulaymaniyah, verklaarde dat het percentage aangeboren afwijkingen in Halabja vier tot vijf keer hoger ligt dan in Hiroshima en Nagasaki.
De gevolgen van de chemische aanval in Halabja zijn in de regio zelfs vandaag de dag nog steeds voelbaar.
Het vonnis tegen Saddam Hoessein
Saddam Hoessein werd berecht voor het bloedbad van Halabja en schuldig bevonden aan genocide tegen de Koerden. Hij werd ook veroordeeld voor misdaden tegen de menselijkheid in verband met het bloedbad van Dujail en ter dood veroordeeld.
Op 1 maart 2010 erkende het Iraakse Hooggerechtshof het bloedbad van Halabja officieel als genocide.
