- Turkije
Met scherpe kritiek op oorlog, patriarchale machtsstructuren en democratische tekortkomingen opende DEM-voorzitter Tülay Hatimoğulları dinsdag de wekelijkse groepsbijeenkomst van de vrouwenraad van haar partij ter gelegenheid van 8 maart, Internationle Vrouwendag. Het evenement begon met een presentatie over de geschiedenis van Internationale Vrouwendag en de vrouwenbeweging in het Midden-Oosten. Onder begeleiding van slogans als “Jin, Jiyan, Azadî” legde de politica een direct verband tussen de strijd van vrouwen wereldwijd en de huidige politieke ontwikkelingen.
Hatimoğulları herinnerde aan historische figuren als Clara Zetkin en Rosa Luxemburg, maar ook aan vermoorde activisten, politieke gevangenen en vrouwen die in gevangenissen verzet bieden. Haar groet ging in het bijzonder uit naar vrouwelijke politici die wereldwijd gevangen zitten. “Hun wil overwint gevangenismuren”, zei ze.
Kritiek op patriarchaal kapitalisme en “Epstein-dossiers”
De covoorzitter van de DEM-partij verwees verder naar de zogenaamde Epstein-dossiers als voorbeeld van de verwevenheid van patriarchale machtsstructuren met straffeloosheid door de staat. De uitbuiting van vrouwen- en kinderlichamen is geen op zichzelf staand geval, maar een uiting van een wereldwijd patriarchaal-kapitalistisch systeem, benadrukte ze. Als er in Turkije genoemde personen bij betrokken zijn, moet er onmiddellijk een onderzoek worden ingesteld.
Oorlog als uiting van patriarchale macht
Met het oog op de internationale situatie sprak Hatimoğulları van een “globale herstructureringsfase van het imperiale systeem”, waarin oorlogen worden gebruikt om politieke belangen door te drukken. Ze veroordeelde de aanvallen van Israël en de VS op Iran en waarschuwde voor een regionale escalatie. De politicus noemde de bombardementen op een meisjesschool, waarbij talrijke leerlingen omkwamen, als een voorbeeld van het feit dat oorlogen vooral vrouwen en kinderen treffen. “De oplossing ligt niet in oorlog, niet in een autoritair regime, maar in een democratisch Iran”, verklaarde ze. Koerden, Azerbeidzjanen, Baluchisten en Perzen moeten zelf beslissen over de toekomst van het land. Hatimoğulları riep op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en een terugkeer naar de onderhandelingstafel.
Solidariteit met Rojava en Şengal
Hatimoğulları groette de vrouwenbeweging in Iran, in het bijzonder namens Jina Mahsa Amini, en de vrouwen in Rojava, die een alternatief maatschappijmodel hebben opgebouwd. Aanvallen op Rojava en bedreigingen tegen het yezidische Şengal waren volgens haar rechtstreeks gericht tegen de verworvenheden van de vrouwenbeweging, zei ze. De moord op de Iraakse feministe Yanar Mohammed werd door Hatimoğulları genoemd als voorbeeld van systematische aanvallen op vrouwenrechtenactivisten.
Kritiek op sociale ongelijkheid
Op het gebied van binnenlands beleid viel de politica de regering aan vanwege de precaire arbeidsomstandigheden en de toenemende armoede onder vrouwen. De bewering dat de werkgelegenheid voor vrouwen wordt versterkt, staat haaks op de realiteit van onzekere arbeidsverhoudingen en onzichtbaar zorgwerk. “De feminisering van armoede is geen privéaangelegenheid. Het is een politieke kwestie”, zei ze.
Eisen in het vredesproces
Naar aanelding van de oproep van Abdullah Öcalan tot vrede en een democratische samenleving, nu precies een jar geleden, verklaarde Hatimoğulları dat de fase van “democratische integratie” van historisch belang is. Ze eiste de uitvoering van de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en het Turkse Constitutionele Hof, de teruggave van onder curatele gestelde gemeenten, de vrijlating van zieke gevangenen en een wettelijke garantie van de status van Öcalan.
“Dit zijn geen speciale rechten”, benadrukte Hatimoğulları, “maar een voorwaarde voor een democratische transformatie van Turkije”. Ze schetste drie centrale hervormingsgebieden: gelijke burgerrechten voor alle bevolkingsgroepen, versterking van het lokale zelfbestuur in de zin van het Europees Handvest, en een openstelling van politieke en maatschappelijke organisatie.
“Het kenmerk van een democratisch Turkije is lokale democratie”, aldus Hatimoğulları. Tot slot kondigde de DEM-voorzitter aan dat de vrouwenbeweging in de geest van 8 maart op straat aanwezig zal zijn. “We waren er, we zijn er en we zullen er zijn. Ons lichaam, ons werk, onze identiteit zijn van ons.”
