- Duitsland
Het verbond „Hamburg voor Koerdistan“ en het initiatief „Geschiedenis en Verzet“ hebben onlangs uitgenodigd voor een discussiebijeenkomst rond de zoekplaat „Een oneindig verhaal“ in het Centro Sociale in de Karowijk in Hamburg,Duitsland.
De zoekplaat is ontstaan op basis van onderzoek van het initiatief ‘Democratisch Confederalisme’. De plaat zet twee parallelle stromen in de geschiedenis van de mensheid tegenover elkaar: de strijd voor vrijheid, democratie en solidariteit enerzijds, en de geschiedenis van macht, onderdrukking en uitbuiting anderzijds.
Grafisch ontwerpster Caroline Pochon heeft 149 historische motieven met veel zorg met de hand getekend. Ze variëren van de sporen van de Neanderthalers tot de revolutie in Rojava en omvatten mythische figuren, historische persoonlijkheden en belangrijke gebeurtenissen. Ze worden toegelicht in het gelijknamige begeleidende boek.
Geschiedenis als basis voor maatschappelijke organisatie
Aan het begin van de bijeenkomst werd het ontstaan van het project toegelicht. Het uitgangspunt waren verslagen van reizigers die melding maakten van het verzet en het zelfbestuur in delen van Koerdistan, bijvoorbeeld over buurtstructuren, jeugd- en vrouwenraden of de paritaire bezetting van politieke functies. Daaruit rees de vraag hoe soortgelijke vormen van democratische zelforganisatie ook in Duitsland konden worden ontwikkeld en welke rol daarbij buurtinitiatieven, landbouwprojecten of bewegingen zoals „Rheinmetall ontwapenen“, „Ende Gelände“ en andere sociale samenwerkingsverbanden zouden kunnen spelen. Vanuit de constatering van Abdullah Öcalan: „Wie zijn eigen geschiedenis niet kent, heeft geen toekomst”, ontstond de ambitie om de geschiedenis vanuit een ander perspectief te benaderen.
Geschiedenis vanuit het perspectief van het verzet
Centraal staat daarbij een kritiek op een positivistische geschiedschrijving, die de geschiedenis vooral vertelt als een opeenvolging van oorlogen en de heerschappij van individuele mannen. Het project stelt daar een verhaal tegenover dat het verzet van samenlevingen en de ontwikkeling van democratische tradities centraal stelt. Daarbij werd benadrukt dat de geschiedenis van de mensheid veel ouder is dan de geschiedenis van de staatsheerschappij. Archeologische vondsten getuigen van meer dan 300.000 jaar menselijke geschiedenis, terwijl instrumenten van klassenheerschappij pas zo’n 5.000 jaar geleden zijn ontstaan.
Daarnaast kwam de overgang aan bod van het ‘waarheidsregime’ van de mythologie naar dat van de religie en later naar de wetenschap en de door Abdullah Öcalan ontwikkelde ‘sociologie van de vrijheid’. Deze ontwikkeling komt ook tot uiting in de afzonderlijke motieven van de zoekplaat. In het begeleidende boek staat hierover: „De mythen van deze rijken kunnen voor ons uiterst leerzaam zijn om de strijd te begrijpen waarin de samenleving door het civilisatieproces terecht was gekomen. De maatschappelijke status van de vrouw was in deze periode enorm verslechterd. De patriarchale samenleving vereeuwigde haar heerschappij in epische verhalen.“
Daarnaast werd erop gewezen dat bepaalde motieven, met name uit de geschiedenis van het christendom, vanwege hun historische tegenstrijdigheden aan beide afgebeelde verhaallijnen zouden kunnen worden toegewezen. Zo zouden vrouwen het christendom aanvankelijk ook als instrument voor hun bevrijding hebben verspreid, maar later in toenemende mate uit hun maatschappelijke rollen zijn verdrongen. Vervolgens nodigde de spreekster de deelnemers uit om persoonlijke verbanden te leggen met afzonderlijke motieven van de zoekplaat. Onderwijs en gezamenlijk onderzoek werden daarbij gezien als een collectief proces van zelfempowerment.
Gezamenlijke bespreking van historische voorbeelden
Na een pauze bespraken de deelnemers onder andere de stad Ur en het Gilgamesj-epos, Klaus Störtebeker, verzet in gevangenissen, de heksenvervolgingen, de Dertigjarige Oorlog, de Franse Revolutie, het verzet van de Friezen, het conflict tussen socialisten en de Freikorps, en het internationale netwerk People’s Global Action (PGA). Tot slot stond het ontstaan van het patriarchaat centraal in de discussie. Dit zou samen met een structuur van maatschappelijke ongelijkheid zijn ontstaan en zich over een periode van ongeveer 3.000 jaar hebben ontwikkeld – een historisch proces dat zich niet binnen één enkele generatie heeft voltrokken.
