- Duitsland
De Duitse partij Die Linke hield haar laatste federale congres van 19 tot en met 21 juni 2026 in de Metropolis-Halle in Potsdam. Ines Schwerdtner werd herkozen als medevoorzitter, terwijl Luigi Pantisano werd gekozen als opvolger van Jan van Aken. Tijdens het driedaagse congres, dat door ongeveer 600 afgevaardigden werd bijgewoond, keurde de partij een programma goed waarin haar nieuwe koers en ideologische standpunten worden uiteengezet.
Dr. Gregor Gysi, lid van Die Linke in de Duitse Bondsdag en voormalig voorzitter van de parlementaire fractie van Die Linke, sprak met ANF Nieuwsagentschap over het congres van Die Linke, de verjonging van de partij, de politieke maatregelen die in Duitsland en Europa tegen extreemrechts moeten worden genomen, de rol van Duitsland en de Europese Unie (EU) bij het oplossen van de Koerdische kwestie, en de verwezenlijking van het „recht op hoop“.
Afgelopen weekend hield jullie partij haar congres in Potsdam, waar een aantal nieuwe kwesties aan de orde kwam. Tegelijkertijd trekt Die Linke veel jonge leden aan. Verandert deze nieuwe generatie de partij?
Natuurlijk heeft het ons veranderd. Onze winst bij de laatste federale verkiezingen en het grote aantal jongeren dat zich bij de partij heeft aangesloten, hebben ons getransformeerd. We hebben nu meer leden in West-Duitsland dan in Oost-Duitsland, terwijl dat vroeger juist andersom was. Ook hebben we nu meer jonge leden dan oudere, wat in het verleden eveneens het tegenovergestelde was.
Natuurlijk kunnen jongeren radicaler zijn in hun politieke opvattingen. Maar ook zij zullen na verloop van tijd ouder worden. Met andere woorden: deze jonge leden verzekeren de toekomst van de partij, en dat is het allerbelangrijkste.
Terwijl Die Linke weer aan steun wint, wint ook extreemrechts aan invloed. Wat moet er volgens u gebeuren om de opmars van extreemrechts definitief een halt toe te roepen?
Het volstaat niet om alleen maar kritiek te leveren op de Alternatief voor Duitsland (AfD); we moeten ook haar standpunten weerleggen. We moeten ons niet voortdurend alleen richten op vluchtelingen en de Europese Unie (EU). Mensen moeten begrijpen dat de AfD fel gekant is tegen elke verhoging van het minimumloon. Ze moeten ook weten dat de AfD de vermogensbelasting wil verlagen en de successierechten wil afschaffen. Met andere woorden: zij voert een beleid dat in de eerste plaats de belangen van de rijken dient.
Desondanks stemmen veel arme mensen nog steeds op de AfD, omdat dit economische beleid vrijwel nooit ter sprake komt. De AfD wordt voortdurend alleen in verband gebracht met vluchtelingen en de Europese Unie. Sommige mensen zijn bang voor bepaalde groepen vluchtelingen en voor globalisering. Daarom moeten we andere kwesties in het publieke debat brengen en de steun voor de AfD geleidelijk afbouwen.
Volgens de meest recente opiniepeilingen in Duitsland is de steun voor Die Linke gestegen tot boven de 10 procent. Tegelijkertijd verliezen sociaaldemocratische partijen in veel Europese landen aan steun, terwijl linkse partijen weer aan kracht winnen. Hoe interpreteert u deze ontwikkeling?
Na de ineenstorting van het socialisme heeft links grotendeels zijn invloed verloren. Daarom is de verschuiving naar rechts die we vandaag de dag zien geen toeval.
De Linkse Partij heeft altijd het belang van mensenrechten en minderheidsrechten benadrukt. Welke verantwoordelijkheid hebben Duitsland en de Europese Unie volgens u bij het vinden van een democratische oplossing voor de Koerdische kwestie?
Allereerst maakt Turkije zowel deel uit van Azië als van Europa. Daarom is dit ook een kwestie die de Europese Unie aangaat. Bovendien zijn er uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), en deze uitspraken moeten worden nageleefd. In Turkije worden ze echter slechts gedeeltelijk nageleefd. Binnen de Europese Unie zijn er instanties die toezien op de naleving van de uitspraken van het EHRM. De Europese Unie zou op dit punt veel meer initiatief moeten nemen, en de Duitse regering zou hetzelfde moeten doen.
Ten tweede mogen we niet vergeten dat de Koerden geen eigen natiestaat hebben. Daardoor is er geen staat die hen rechtstreeks kan beschermen. Het Joodse volk kreeg veel betere bescherming na de oprichting van de staat Israël. Gedurende een bepaalde periode was er hoop tijdens het presidentschap van de huidige Turkse president, maar die hoop werd later de bodem ingeslagen.
Ik ben van mening dat er veel grotere internationale inspanningen moeten worden geleverd om ervoor te zorgen dat Koerden in Syrië, Irak en Turkije vrij kunnen leven als individuen met hun eigen identiteit en met volledige en gelijke rechten. Helaas zijn we nog ver verwijderd van het bereiken van dat doel.
Toch worden in Europa, en met name in Duitsland, veel Koerden nog steeds als criminelen behandeld vanwege het verbod op de Koerdische Arbeiderspartij (PKK).
Ja, de PKK heeft een gewapende strijd gevoerd. Het besluit van Duitsland om de PKK te verbieden en aan te merken als terroristische organisatie werd genomen onder aanzienlijke druk van de Turkse regering. Niettemin heb ik Abdullah Öcalan in Syrië ontmoet en uitgebreide gesprekken met hem gevoerd.
Natuurlijk zijn er aspecten van zijn opvattingen en daden die bekritiseerd kunnen worden. Maar uiteindelijk was zijn voornaamste doel de vrijheid van het Koerdische volk. Hij werd veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf omdat hij de gewapende strijd steunde. Vandaag is er echter een nieuwe bron van hoop ontstaan. Het EHRM heeft het beginsel van het „recht op hoop” vastgelegd. Volgens dit beginsel moet de wet, wanneer iemand tot levenslange gevangenisstraf wordt veroordeeld, vastleggen wanneer de vooruitzichten op vrijlating van die persoon opnieuw worden beoordeeld. Turkije beschikt echter nog steeds niet over een wettelijk kader dat hierin voorziet.
Ik heb herhaaldelijk via de Turkse ambassadeur in Duitsland toestemming gevraagd om Abdullah Öcalan te bezoeken. Tot nu toe zijn die verzoeken echter niet ingewilligd.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft het begrip „recht op hoop“ via zijn arrest in de zaak van Abdullah Öcalan in het juridische en politieke discours geïntroduceerd. Hoe beoordeelt u dit begrip vanuit juridisch, politiek en humanitair oogpunt?
Zoals ik al eerder zei, beschouw ik het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens als uiterst belangrijk, omdat het in heel Europa van toepassing is. Ook in ons eigen land zitten er mensen die een levenslange gevangenisstraf uitzitten. We moeten daarom nagaan hoe het „recht op hoop“ moet worden toegepast op degenen die nog steeds worden vastgehouden op grond van preventieve veiligheidsmaatregelen.
Aangezien dit arrest is gewezen in verband met de zaak van Abdullah Öcalan, is het ook bindend voor Turkije. De Turkse regering en het parlement moeten nu het nodige wettelijke kader invoeren.
Het is ook belangrijk om te bedenken dat Abdullah Öcalan de PKK heeft opgeroepen de wapens neer te leggen en heeft gepleit voor vrede. Dat zou tot uiting moeten komen in de beslissingen die de regering neemt. Als het doel werkelijk is om duurzame vrede te bereiken, is zijn rol in dit proces belangrijk, en hij zou die rol veel effectiever kunnen vervullen als hij vrij zou zijn.
Mijn laatste vraag luidt als volgt: hoe beoordeelt u de rol van Europa met betrekking tot Koerdistan en de Koerdische kwestie? Bent u van mening dat instellingen zoals het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, het Comité van Ministers van de Raad van Europa en het Europees Parlement een voldoende krachtig standpunt hebben ingenomen in reactie op het feit dat Turkije de uitspraken van het EHRM niet ten uitvoer heeft gelegd?
Nee, ik vind niet dat ze zich voldoende krachtig hebben opgesteld. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft een zeer belangrijk en goed onderbouwd arrest gewezen. De Europese instellingen hebben echter te aarzelend gereageerd als het erom gaat ervoor te zorgen dat deze arresten worden uitgevoerd. Ze moeten hun eisen aan Turkije veel duidelijker en veel krachtiger formuleren.
Ik hoop dat onze leden van het Europees Parlement en andere parlementariërs de druk op dit punt zullen opvoeren. Volgens het besluit van het Comité van Ministers moet Turkije uiterlijk eind juni een actieplan indienen.
Wat zijn uw verwachtingen?
Ik ben oprecht benieuwd wat er op 30 juni zal gebeuren. Als er tegen die datum nog steeds geen vooruitgang is geboekt, dan moeten de Europese instellingen actieve maatregelen gaan nemen, want zij zijn degenen die deze deadline hebben vastgesteld.
Hartelijk dank. Tot slot, is er nog een boodschap die u wilt delen?
Ik stuur u allen mijn hartelijke groeten. Bovenal wens ik u een goede gezondheid toe. Ik hoop dat ik Abdullah Öcalan zal kunnen bezoeken, en ik hoop oprecht dat hij op een dag zijn vrijheid zal terugkrijgen.
Bron: ANF
