- Turkije
Er wordt nog steeds gedebatteerd over de huidige fase van het ‘Vrede- en Democratische Samenlevingsproces’, dat gericht is op het oplossen van de Koerdische kwestie, over de koppeling van door het parlement aangenomen wetgeving aan besluiten van de Nationale Veiligheidsraad, en over de sociale en politieke dimensies van het proces. Ook onderzoeken naar corruptie en investeringsfondsen, parlementaire geschillen, onderzoeken naar wedstrijdvervalsing en ingrepen tegen gemeenten zijn belangrijke punten geworden op de politieke agenda van Turkije.
Politicoloog Fatma Bostan Ünsal sprak met ANF Nieuwsagentschap over hoe verschillende geledingen van de samenleving het proces zien, de prominente rol die aan de Nationale Veiligheidsraad wordt toebedeeld en de invloed van politieke ontwikkelingen op de inspanningen om vrede te bereiken.
‘Verschillende geledingen van de samenleving zien het proces op verschillende manieren’
Fatma Bostan Ünsal wees erop dat verschillende geledingen van de samenleving het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces op verschillende manieren definiëren, wat bijdraagt aan een gebrek aan vertrouwen.
Fatma Bostan Ünsal zei: „We zien dat verschillende geledingen van de Turkse samenleving dit proces heel verschillend interpreteren, van de naam tot de inhoud ervan. Eén geleding, waartoe ik zelf behoor en die helaas niet de meerderheid van de samenleving vormt, noemt het het ’Vredes- en Democratisch Maatschappijproces’ en verwacht bijbehorende veranderingen in wetgeving en praktijk. Een grotere groep daarentegen, die aan de macht is en daardoor de mogelijkheid heeft om bepaalde wettelijke en praktische veranderingen door te voeren, noemt het proces ‘Turkije zonder terreur’. Deze groep benadert de kwestie vanuit een veiligheidsperspectief en lijkt bereid slechts zeer beperkte veranderingen door te voeren.
Naast deze twee groepen volgt nog een andere belangrijke groep in de samenleving het proces, terwijl zij het gevoel heeft tot degenen te behoren die het meest direct worden getroffen door de toenemende afwijking van de democratie in het land. Deze groep heeft geen vertrouwen in politieke actoren. Hoewel er meer dan twee jaar zijn verstreken sinds het begin van het proces, kan worden gesteld dat er geen beleid is gevoerd om deze uiteenlopende percepties en verwachtingen dichter bij elkaar te brengen.
De recente splitsing van de belangrijkste oppositiepartij door gerechtelijke interventie, in combinatie met de perceptie dat gerechtelijke interventies tegen gemeenten politiek gemotiveerd zijn, heeft het wijdverbreide wantrouwen jegens het proces aangewakkerd."
‘De rol van de Nationale Veiligheidsraad op 28 februari roept negatieve associaties op’
Fatma Ünsal verklaarde dat het besluit van de regering om de Nationale Veiligheidsraad een prominente rol in het proces toe te kennen, tot vertrouwensproblemen binnen de samenleving en de politiek had geleid. Ünsal zei: „De regering presenteert de Nationale Veiligheidsraad als de belangrijkste instelling in het proces, in lijn met haar visie op het proces als een ’terrorismevrij Turkije’. De Nationale Veiligheidsraad roept geen bijzonder positieve associaties op, vooral vanwege zijn rol in het proces van 28 februari, toen ‘reactionisme’ werd aangemerkt als de belangrijkste bedreiging in het nationale veiligheidsbeleidsdocument dat bekendstaat als het Rode Boek, en vanwege zijn betrokkenheid bij de ‘postmoderne staatsgreep’ die leidde tot de val van de toenmalige REFAH-YOL-coalitieregering. De prominente rol van de Raad in het huidige proces wordt ook bekritiseerd omdat deze over zeer beperkte kanalen beschikt om rechtstreeks met de samenleving te communiceren.”
‘De crisis rond de beleggingsfondsen zou de regering tot transparantie kunnen dwingen’
Fatma Ünsal vestigde ook de aandacht op de crisis die is veroorzaakt door het schandaal rond fraude met beleggingsfondsen in kringen die dicht bij de regering staan. Zij zei dat publieke druk de autoriteiten zou kunnen dwingen om transparanter te worden.
Ünsal zei: „Het feit dat zowel de daders als de slachtoffers van de beleggingsfondsfraude, waarbij miljarden lira’s gemoeid zijn, grotendeels afkomstig zijn uit kringen die dicht bij de regering staan, heeft tot een politieke crisis geleid. De regering, die er in het verleden herhaaldelijk in is geslaagd transparantie te vermijden, is er vanwege de publieke druk rond de beleggingsfondscrisis niet in geslaagd de zaak af te ronden. Honderdduizenden mensen die dicht bij de Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) staan, van wie velen deel uitmaken van netwerken die banden hebben met regeringskringen, zijn nog steeds verontwaardigd. Zij dachten via mensen die zij vertrouwden hoge rendementen te behalen, maar hun spaargeld is grotendeels verdwenen door nalatigheid en misbruik door de verantwoordelijken.
De bestaande roep van de oppositie om transparantie zou nu aan kracht kunnen winnen door de steun van kiezers van de regeringspartij – ook al zijn het niet de politici zelf – en zou de regering kunnen dwingen tot meer transparantie."
‘De oppositie staat aan de vooravond van een felle confrontatie’
Fatma Bostan Ünsal verklaarde dat de ingrepen tegen gemeenten voor grote onrust binnen de oppositie hadden gezorgd en de weg hadden vrijgemaakt voor een hevige politieke confrontatie met de regering. Ze benadrukte dat de oppositie maatregelen moest nemen om het vertrouwen van het publiek te winnen.
Ünsal zei: „De ingrepen tegen door de oppositie geleide gemeenten hebben voor grote onrust gezorgd. De belangrijkste oppositiepartij, die binnen haar eigen politieke kring een zekere zelfgenoegzaamheid had gekend omdat zij geen echte rivaal van de regering was, bevindt zich nu op de rand van een felle confrontatie, nu zij de kracht heeft verworven om de machthebbers uit te dagen. Zoals wijlen Özal ooit zei: ‘Ik heb twee overhemden, één voor feestjes en één voor de galg.’ Politiek in Turkije brengt soms extreem hoge risico’s met zich mee. Wat we tot nu toe hebben gezien, wijst erop dat dit weer zo’n periode is.
Dit is een moeilijke periode waarin steun van het publiek van cruciaal belang is. Voorstellen voor veranderingen die erop gericht zijn het vertrouwen van het publiek te winnen, zoals een ethische wet en wijzigingen in de partijstatuten die leden een actievere rol zouden geven, hebben ook het potentieel om de Turkse politiek in het algemeen transparanter te maken. Het succes van de Studentenbeweging bij de verkiezingen van vorige week in Servië, die transparantie omarmde en afstand nam van zowel de repressieve regering als de bestaande oppositie, biedt de oppositie een zeer duidelijke indicatie van wat zij moet doen.”
Bron: ANF
