- Turkije
Het initiatief 'Zaterdagmoeders' heeft voor de 1098e keer op het Galatasaray-plein in Istanbul opgeroepen tot opheldering van gevallen van gedwongen verdwijningen onder toezicht van de staat en tot bestraffing van de daders. De focus van de wake van deze week lag op het lot van Nezir Acar, die 34 jaar geleden in de Koerdische provincie Mêrdîn (Tr. Mardin) door de Turkse gendarmerie werd gearresteerd en sindsdien niet meer is gezien. De zaak werd toegelicht door Oya Ersoy, de medevoorzitter van de mensenrechtenorganisatie IHD.
Nezir Acar woonde in het dorp Gûrîza in het district Kerboran (Dargeçit). Hij was vader van drie kinderen en verdiende de kost met veeteelt. Op 8 april 1992 reed de 28-jarige naar het centrum van Kerboran om een zakelijke aangelegenheid te regelen. Diezelfde dag voerden soldaten onder leiding van een onderofficier huiszoekingen uit in verschillende huizen. Tegen de avond werd ook het huis bestormd waar Acar zich bevond. Daarbij werden hij en twee andere mannen gearresteerd.
Acar en de twee andere mannen werden geblinddoekt naar de gendarmerie in Kerboran gebracht. Daar werden ze volgens getuigen gemarteld. Twee van de mannen werden later vrijgelaten. Nezir Acar werd daarentegen niet vrijgelaten. Sindsdien is er geen spoor meer van hem. Zijn familie begon onmiddellijk na zijn verdwijning met de zoektocht. Zijn vader wendde zich tot het districtsbestuur, het gouverneursbestuur in Mêrdîn en tot militaire instanties. De autoriteiten ontkenden echter Acar te hebben gearresteerd.
Tegelijkertijd kwam de familie zelf onder druk te staan. Zijn vrouw werd kortstondig gearresteerd. Zijn vader werd meerdere dagen vastgehouden, gemarteld en met de dood bedreigd. Er werd tegen hem gezegd: „Net zoals we je zoon hebben vermoord, zullen we ook jou vermoorden.“ Ondanks deze aanwijzingen werd er geen daadwerkelijk onderzoek ingesteld. Het openbaar ministerie van Dargeçit seponeerde de procedures tegen de betrokken militairen. Ook latere pogingen van de familie om de zaak te heropenen, bleven zonder succes. Klachten werden afgewezen. Op 16 november 2012 werd het dossier uiteindelijk gesloten onder verwijzing naar verjaring. Een klacht bij het Turkse Constitutionele Hof werd afgewezen op grond van het ontbreken van territoriale bevoegdheid.
„Verjaring dient de rechtszekerheid, niet het uitwissen van de waarheid”
Tijdens de wake hebben de Zaterdagmoeders deze praktijk opnieuw scherp bekritiseerd. In de voorgelezen verklaring zei Oya Ersoy: „Verjaring dient de rechtszekerheid, niet het uitwissen van de waarheid. Bij misdaden zoals gedwongen verdwijningen mag deze niet worden toegepast.“ Verder zei de mensenrechtenactiviste: „Maak de tijd niet tot een instrument om de waarheid te verbergen, bewijsmateriaal te vernietigen, getuigen het zwijgen op te leggen en daders te beschermen.” Ersoy benadrukte dat verdwijningen een voortdurend misdrijf zijn en niet door het verstrijken van de tijd mogen worden gelegitimeerd. Ze kondigde aan dat de IHD en de Zaterdagmoeders hun protest zullen voortzetten totdat het lot van Nezir Acar is opgehelderd en de verantwoordelijken ter verantwoording zijn geroepen.
