- Frankrijk
De Koerdische politicus Idris Baluken heeft gewaarschuwd dat het proces voor vrede en een democratische samenleving niet uitsluitend vanuit de huidige machtsverhoudingen in Turkije mag worden bekeken. Tijdens een bijeenkomst in het Franse Besançon verklaarde hij dat de Koerdische kwestie moet worden gezien tegen de achtergrond van de herordening van het Midden-Oosten en de veranderende regionale machtsverhoudingen.
Baluken verwees naar de pogingen tot dialoog en onderhandelingen van de afgelopen decennia en benadrukte dat de zoektocht naar een politieke oplossing geenszins nieuw is: „De leiders van het Koerdische volk en de Koerdische beweging waren al 30 jaar geleden op zoek naar een gesprekspartner om dit probleem op te lossen en in deze historische fase invloed uit te oefenen op de ontwikkelingen”, zei het voormalige HDP-parlementslid, verwijzend naar Abdullah Öcalan.
„De kwestie reikt veel verder dan de huidige regering“
Baluken noemde het wantrouwen jegens de Turkse regering en de kritiek op president Recep Tayyip Erdoğan, de AKP en de houding van MHP-voorzitter Devlet Bahçeli grotendeels terecht. Om de huidige ontwikkelingen te beoordelen, volstaat het echter niet om alleen naar deze actoren te kijken. „De kwestie reikt veel verder dan Erdoğan, Bahçeli, de AKP of de MHP. Ze reikt veel verder dan de huidige politieke regering in Turkije.“
De herordening van het Midden-Oosten is van cruciaal belang. In een fase waarin de krachten in de regio zich opnieuw positioneren, wil de Koerdische kant factoren overwinnen die hun eigen positie verzwakken en aanvallen op hen mogelijk maken. Als volk van 50 tot 60 miljoen mensen moeten de Koerden hun plaats aan de politieke onderhandelingstafel innemen. „Een Koerdische realiteit die niet langer past binnen de nauwe organisatorische kaders van het verleden, is op het toneel van de geschiedenis verschenen”, aldus Baluken. In de nieuwe machtsverhoudingen gaat het erom op te treden als politiek subject en vormgevende kracht.
Koerdische rechten wettelijk en grondwettelijk waarborgen
Voor Baluken is een duurzame oplossing onlosmakelijk verbonden met de erkenning van de rechten van de Koerden: „Net zoals dit probleem is ontstaan doordat de rechten van het Koerdische volk honderd jaar lang zijn ontkend, moet het in de nieuwe eeuw worden opgelost door deze rechten te erkennen en zowel wettelijk als grondwettelijk te waarborgen.“ De Koerdische kant wil het huidige proces niet onnodig rekken, maar tot een duurzame vrede leiden. Daarvoor moet nu ook de politieke tegenpartij de nodige stappen ondernemen.
„De status van Öcalan is verbonden met de status van het Koerdische volk“
Volgens Baluken speelt de juridische status van de Koerdische vertegenwoordiger Abdullah Öcalan op het Turkse gevangeniseiland Imrali een sleutelrol. Hij sprak zich ertegen uit om diens situatie als een individuele aangelegenheid te behandelen. „Als de status van de heer Öcalan op Imrali een juridische grondslag krijgt, moet dit tegelijkertijd worden beschouwd als een juridische erkenning van de status van het Koerdische volk, die al honderd jaar wordt ontkend.”
Baluken behoorde tijdens het vredesproces van 2013 tot 2015 tot de belangrijkste politici die betrokken waren bij de dialoog met de Turkse staat. Hij herinnerde eraan dat de positie van Öcalan destijds in gesprekken met de regering en de oppositie al als een belangrijk onderdeel van een oplossing werd behandeld. Tegenwoordig wordt er daarentegen deels gedaan alsof zijn positie alleen hem persoonlijk betreft. Öcalan vertegenwoordigt echter de grootste politiek en organisatorisch gestructureerde kracht van de Koerden in de vier delen van Koerdistan, aldus Baluken.
Vier doelstellingen voor de nieuwe fase
Voor de komende fase noemde Baluken vier fundamentele doelstellingen van de Koerdische beweging: strategische vernieuwing, ideologische heroriëntatie, organisatorische herstructurering en duurzame vrede. De eerste drie doelstellingen zou de beweging op eigen kracht kunnen verwezenlijken. Duurzame vrede hangt daarentegen ook af van de stappen die de overheid zet. Deze mag de weg naar een politieke oplossing niet blokkeren.
Waarschuwing voor aanvalsplannen
Baluken onderbouwde de urgentie van een politieke oplossing ook met de gevaren van de huidige herschikking van het Midden-Oosten. In de regio is een proces gaande om niet-statelijke krachten uit te schakelen. „Terwijl dit proces gaande is, liggen er zeer ernstige plannen voor bloedbaden tegen de best georganiseerde structuren van de Koerdische beweging op tafel.“ De Koerden zouden hun bestaan hebben veiliggesteld door decennialang verzet. Nu gaat het erom onder de veranderde politieke omstandigheden een passende positie te verwerven.
Na de lezing van Baluken bespraken de deelnemers het vredesproces en een democratische samenleving, evenals de actuele politieke ontwikkelingen.
Bron: ANF
