Met acties in Marseille, Londen en Wenen hebben Koerden woensdag opgeroepen tot de vrijlating van de Koerdische vertegenwoordiger Abdullah Öcalan en tot de verwezenlijking van het recht op hoop. De demonstraties waren tegelijkertijd gericht aan Europese instellingen en regeringen, met de oproep om verantwoordelijkheid te nemen voor de uitvoering van de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Centraal stond de eis om omstandigheden te creëren waarin Öcalan zijn rol in het proces voor vrede en een democratische samenleving kan vervullen en vrij en regelmatig kan communiceren met politieke vertegenwoordigers, advocaten, het maatschappelijk middenveld en de Koerdische bevolking.
Dossier overhandigd aan het Europees Parlement
In Marseille vond de actie plaats voor het kantoor van het Europees Parlement in de wijk Belsunce. Na een minuut stilte ter nagedachtenis aan de gesneuvelden in Koerdistan overhandigden de deelnemers een dossier met eisen voor de vrijlating van Öcalan en een politieke oplossing voor de Koerdische kwestie. In een verklaring werd het Europees Parlement opgeroepen zich in te zetten voor de verwezenlijking van het recht op hoop en zijn stilzwijgen over de detentieomstandigheden van Öcalan te doorbreken. Ook na de goedkeuring van de kaderwet in Turkije is er geen concrete vooruitgang geboekt met betrekking tot zijn situatie.
Öcalan zou de centrale onderhandelingspartner zijn in het lopende democratiserings- en vredesproces en zou dienovereenkomstig moeten kunnen handelen, zo werd gesteld. Daartoe behoort met name de mogelijkheid van een aanzienlijk uitgebreider en direct contact met de bevolking en het publiek. „Net zoals het Koerdische volk zijn gesneuvelden heeft verdedigd, zal het ook verbonden blijven met zijn vertegenwoordiger”, verklaarden de organisatoren.
Londen: „Hoop kan niet worden opgesloten“
Voor het Britse parlement in Londen kwamen Koerden bijeen onder het motto „Recht op hoop voor Öcalan – Hoop kan niet worden opgesloten“. Ook leden van de Vereniging van Londense Gemeenten namen deel aan de actie op Parliament Square. In de toespraken werd gewezen op de nieuwe politieke situatie in Turkije en de mogelijkheid van een vreedzame en democratische oplossing voor de Koerdische kwestie. Eerdere mislukte vredesinitiatieven zouden hebben geleid tot nog meer doden, gevangennemingen, verdrijvingen en maatschappelijk wantrouwen.

Met Öcalans oproep tot vrede en een democratische samenleving is een nieuwe fase aangebroken. Op de daaropvolgende stappen – van het staakt-het-vuren en de beëindiging van de organisatorische activiteiten van de PKK tot de maatregelen voor het neerleggen van de wapens – moet nu worden ingespeeld met politieke en juridische maatregelen.
Er werd aangedrongen op voorwaarden waaronder Öcalan vrij en regelmatig kan communiceren en onderhandelingen kan voeren. Ook zijn juridische status en zijn arbeidsomstandigheden moeten als onderdeel van het vredesproces worden behandeld. „De omstandigheden van Öcalan moeten worden verbeterd. Hij moet de mogelijkheid krijgen om vrij en regelmatig te communiceren”, aldus een verklaring.
„Het recht op hoop is een basis voor vrede”
De deelnemers in Londen richtten zich ook tot de Raad van Europa en de Europese staten. Zij eisten dat er gevolg zou worden gegeven aan de uitspraken van het EHRM inzake levenslange gevangenisstraffen zonder reëel vooruitzicht op vrijlating. Het recht op hoop heeft niet alleen betrekking op de juridische situatie van een individuele gevangene, zo werd benadrukt: „Hoop is tegelijkertijd een basis voor vrede.“ Aan de Britse regering werd de eis gesteld om vreedzame politieke en culturele activiteiten van de Koerdische gemeenschap niet te criminaliseren en een democratischer dialoog te voeren met Koerdische organisaties, gekozen vertegenwoordigers en het maatschappelijk middenveld.
Groot-Brittannië zou zijn ervaringen met vredesprocessen en conflictoplossing kunnen inzetten om het huidige proces te ondersteunen en Turkije ertoe te bewegen de nodige juridische en democratische stappen te zetten, zo werd verder gezegd. Tijdens de demonstratie werden enkele honderden pamfletten uitgedeeld over de standpunten van Öcalan ten aanzien van het vredesproces.
Demonstratie voor het Oostenrijkse parlement
Ook in Wenen kwamen tientallen mensen bijeen voor het Oostenrijkse parlement. De Koerdische journalist en politicus Bunyad Cizîrî noemde het door Öcalan in gang gezette proces voor vrede en een democratische samenleving een reële mogelijkheid om de onopgeloste kwesties in Koerdistan en Turkije op te lossen. „Öcalans recht op hoop moet worden gerealiseerd en hij moet de kans krijgen om zijn rol vollediger te vervullen“, zei Cizîrî. Öcalan moet meer kunnen bijdragen aan het versnellen van de uitvoering van het proces.

Cizîrî ging tegelijkertijd in op de huidige protesten voor onderwijs in de moedertaal in Rojava. De Koerdische bevolking in Europa staat achter de eisen voor het recht op onderwijs in de Koerdische taal. De revolutie in Rojava is niet alleen een politieke, maatschappelijke en vrouwenrevolutie, maar ook een revolutie op het gebied van taal, cultuur en identiteit. „Taal is identiteit, en het Koerdische volk zal onder geen enkele omstandigheid accepteren dat het zijn identiteit moet opgeven”, aldus Cizîrî.
Een vertegenwoordigster van de Koerdische Vrouwenbeweging in Europa (TJK-E) wees vervolgens op de internationale dimensie van de eis voor het recht op hoop. Dit is een legitiem recht, gebaseerd op internationale rechtsnormen. Met name Koerdische vrouwen en vrouwen in verschillende delen van de wereld die zich verdiepen in de ideeën van Öcalan, zullen samen met internationale activisten hun acties voortzetten totdat zijn fysieke vrijheid is bereikt.
Bron: ANF